De Nederlandse transportsector telt meer dan 16.200 bedrijven waarbij de top vijftien T&L bedrijven in Nederland slechts 18,7% van de markt vertegenwoordigen, en elk bedrijf een gemiddeld aandeel van 1,2% heeft. 'Veel daarvan zijn ooit begonnen als familiebedrijf: een opa met één vrachtwagen, die er nog een kocht, en nog een', begint Van Hattum. 'De vrouw deed de administratie, de kinderen groeiden mee. IT was iets voor erbij, want de prioriteit was: rijden, leveren, groeien. Een mailserver hier, een WMS daar, een Excel voor de planning. Dat ging lang goed, maar nu dwingt de gefragmenteerde markt tot schaalvergroting en dus tot fusies. En daar gaat het mis.'
Bij een grote transporteur die ik bezocht, konden twee mailomgevingen niet eens met elkaar mailen”
Waar het misgaat
Wat er na zo'n fusie gebeurt, ziet Van Hattum keer op keer: IT-landschappen die botsen in plaats van verbinden. 'Na een fusie heb je ineens twee planningssystemen, drie mailomgevingen en vijf manieren om een rit te plannen. Bij een grote transporteur die ik bezocht, konden twee mailomgevingen niet eens met elkaar mailen, de ene on-premise, de andere in de cloud. Dat is geen uitzondering. Dat is de realiteit bij veel transporteurs.'
Het gevolg: informatie zit overal en nergens. 'Rapportages kosten uren handwerk en de druk van regelgeving, van CO₂-rapportage tot het Digitaal Product Paspoort, neemt alleen maar toe. Door het slim inzetten van technologie zet je een volgende stap', aldus Van Hattum.
Van brandjes blussen naar problemen voorkomen
Vraag een logistiek directeur wat hij wil, en het antwoord is bijna altijd hetzelfde: grip op de operatie. Weten wat een rit kost. Zien waar het misgaat voordat het escaleert. Van Hattum hoort het overal, maar tussen willen en kunnen zit een kloof.
'Inmiddels is het voor veel managers wel duidelijk dat datagedreven werken veel voordelen oplevert. Maar dat kan pas als je weet wat er in je systemen zit, en dát kan pas als die systemen met elkaar praten. De meeste bedrijven beginnen bij stap vijf, terwijl stap één tot vier ontbreken.'
De winnaars van 2026 sturen niet meer op ervaring, maar op voorspelbaarheid. Niet méér planners of dashboards, maar één plek waar ritten, kosten en CO₂ samenkomen.
Liever een heftruck
Maar als iedereen weet dat het fundament niet klopt, waarom investeren ze dan niet in IT? 'Omdat logistieke directeuren pragmatisch denken. Ze investeren in wat morgen omzet oplevert.'
Van Hattum herinnert zich een gesprek met een directeur uit de sector: 'Het werd letterlijk gezegd: "Wij kopen liever een heftruck dan dat we 20.000 euro in IT stoppen. Want een heftruck, daar zie ik morgen direct de waarde van terug." Dat is waar vanuit zijn perspectief. Het probleem is niet de keuze, het probleem is dat IT-leveranciers nooit een passend alternatief boden dat aansloot bij wat een directeur nodig heeft.'
Het is de kern van de uitdaging: de pijn is pas voelbaar als het te laat is. Bijvoorbeeld als Black Friday aanbreekt, je planningssysteem omvalt, en als de chauffeurs geen route-informatie hebben. De vraag is dus niet óf je iets moet doen. De vraag is hoe klein je kunt beginnen.
De sector heeft geen behoefte aan consultants die maanden komen analyseren en dan een rapport opleveren dat in een la verdwijnt”
Klein beginnen, snel resultaat
Het goede nieuws: het hoeft niet groot. 'De sector heeft geen behoefte aan consultants die maanden komen analyseren en dan een rapport opleveren dat in een la verdwijnt', legt Van Hattum uit. 'Ze hebben behoefte aan iemand die naast ze staat, begrijpt dat er morgen trucks moeten rijden en met kleine stappen helpt om te bouwen aan iets beters. De eerste stap is overzicht. Wat heb je? Welke systemen praten met elkaar? Waar lekt tijd, geld en informatie?'
'Vroeger moest je servers kopen, allerlei tooling opzetten, beheerders inhuren. Nu kun je binnen een paar uur een eerste cloud omgeving aanzetten. Binnen een paar maanden heb je de eerste rapportages draaien. Het beeld dat dit jaren duurt, klopt gewoon niet meer.'
Overzicht creëren
'De sector verandert, of je het wilt of niet', vertelt Van Hattum. 'De regelgeving is er en wordt alleen maar meer. De klant vraagt om transparantie. Wachten tot het pijn doet is een optie, maar niet de slimste. Wat wel werkt: begin met overzicht. Niet met een nieuw systeem, niet met een transformatie. Maar met een eerlijke blik op waar je nu staat, en dat kan gewoon terwijl je bedrijf doorgaat.'
Van Hattum stelt dat je jezelf drie vragen kan stellen om te testen of je zo'n overzicht nodig hebt.
- Kun je binnen een uur een overzicht maken van al je IT-systemen en wie ze beheert?
- Als je wilt weten wat een rit vorige maand kostte, hoeveel mensen moet je dan bellen?
- Vraagt je klant om CO2-data per zending, kun je dat leveren zonder handwerk?
'Drie keer een tegenvaller? Dan is je eerste stap niet een nieuw systeem of applicatie. Het is een A4 waarop je tekent wat je hebt: welke systemen draaien er? Wie beheert ze? Waarom praten ze niet met elkaar? Dat klinkt simpel, en dat is het ook. Toch hebben veel organisaties dit inzicht niet, en blijven ze bouwen op een fundament dat ze niet kennen. Wie daar verandering in brengt, hoeft niet groots te beginnen. Maar moet wel érgens beginnen', besluit Van Hattum.
Dit artikel is gesponsord door ilionx.
