nieuws

Advies: Strengere regels nodig tegen ‘verdozing’ van het landschap

Warehousing 1146

Alleen nieuwe distributiecentra bouwen op bestaande bedrijventerreinen en bij hoge uitzondering op grond die nu nog beschouwd worden als greenfields en dan alleen bij speciale ‘clusters’ van bedrijfshallen. Dat is het advies van het College van Rijksadviseurs vandaag uitbrengt aan het kabinet.

Advies: Strengere regels nodig tegen ‘verdozing’ van het landschap

Het College van Rijksadviseurs, een adviesorgaan voor ruimtelijke ordening, kondigde eerder dit jaar aan dat het onderzoek zou gaan verrichten naar de gevolgen van het natuurlandschap door de ‘toenemende verdozing’ van Nederland. Het advies dat uit dit onderzoek voortvloeit, wordt vanmiddag gepresenteerd in Het Nieuwe Instituut in Rotterdam, maar NRC beschikt er al over.

Advies heeft grote impact op landschap

Als het kabinet de adviezen overneemt van het College van Rijksadviseurs, zal dit grote impact hebben op het Nederlandse landschap en de logistieke (vastgoed) sector. En dat is volgens dit adviesorgaan voor ruimtelijke ordening, waartoe ook de Rijksbouwmeester (Floris Alkemade, red.) behoort, precies wat nodig is om de ‘verdozing’ van Nederland aan te pakken.

Weinig tegendruk bij bouw dc’s

In het advies – waaruit NRC citeert –  concludeert het adviesorgaan dat er op dit moment ‘weinig tegendruk’ is bij de bouw van grote bedrijfshallen (XXL-distributiecentra, red.), waardoor bijvoorbeeld gemeenten en projectontwikkelaars te gemakkelijk ‘in de wei’ (lees: greenfield, red.) gaan bouwen. ‘Landschappelijke waarden’ – recreatie, uitzicht, biodiversiteit – worden onvoldoende serieus genomen. Dat dit begrip mogelijk wat vaag is, realiseert het College zich, maar dat is geen reden om niets te doen: “Deze waarden vertegenwoordigen misschien geen eenvoudig te kwantificeren economische waarde, maar dragen wel in hoge mate bij aan onze maatschappelijke welvaart.”

Bouw alleen in bestaande grote clusters

Een hoger bestuursniveau, zoals de provincie of het Rijk, moet volgens het College regie voeren waar in Nederland nog logistiek vastgoed gebouwd mag worden. Daarbij valt te denken aan bestaande grote clusters in logistieke hotspots Venlo of Tilburg, of een beperkt aantal nieuwe. Zo blijft de invloed van distributiecentra op het landschap beperkt tot enkele gebied.

Opzet fonds herstructureren bedrijventerreinen

Door buiten clusters de bouw van distributiecentra op ‘groene’ grond te verbieden, worden projectontwikkelaars gestimuleerd om bestaande, kleinschaligere industriegebieden te herontwikkelen. Deze zijn volgens het College vaak onderbenut en verouderd, maar herstructurering is duur. “Je zou daarvoor kunnen denken aan een fonds”, zegt College-lid Berno Strootman. “Bij clusterlocaties, waar het geld wordt verdiend, kan je een paar procent van de grondprijs afromen”, zegt Strootman die dit idee al eerder opperde tijdens een paneldiscussie op de vastgoedbeurs Provada begin juni, waarin de landschapsarchitect alvast een voorschot nam op het advies van vandaag.

Ollongren nam al voorschot op advies

Het laatste hoofdstuk van het advies (download pdf) richt zich volgens NRC specifiek op het inpassen van de voorstellen in de nieuwe Omgevingswet. Deze moet in 2021 in werking treden. In de beantwoordig van Kamervragen leek verantwoordelijk minister Ollongren eerder dit jaar al een voorschot te nemen op het advies van het College, door meer sturing vanuit het Rijk als optie te noemen. Op de vraag van NRC of de voorgestelde maatregelen niet te ambitieus zijn, zegt Strootman hetzelfde als tijdens voornoemde paneldiscussie : “Wij proberen overheden ervan te doordringen dat ze echt op een andere manier moeten omgaan met logistiek vastgoed. Je kunt de vraag stellen: wat levert het op als we het bouwen? Maar je kan ook zeggen: wat kost het ons?”

‘Landschap is niet het enige criterium’

Verladersorganisatie evofenedex zegt in een eerste reactie op het advies dat de locatie van distributiecentra zorgvuldig moet worden gekozen. “Landschappelijke waarde is daarbij echter niet het enige criterium dat zwaar moet meewegen”, aldus de vereniging. Evofenedex- algemeen directeur Machiel van der Kuijl zegt te begrijpen dat het colllege deze discussie aankaart. “Een mooi landschap is een belangrijke waarde die ook voor onze leden en hun medewerkers zwaar weegt. Maar 600.000 mensen in Nederland verdienen hun boterham met werk in deze distributiecentra en de plaats waar deze gebouwen staan is in de meeste gevallen zorgvuldig gekozen ”
Van der Kuijl wijst bij die keuze op beschikbaarheid van personeel, goede aan- en afvoermogelijkheden over weg water en spoor en efficiency zijn belangrijke elementen die bij die keuze ook een belangrijke rol spelen. “Dat heeft ook weer voordelen met oog op CO2-reductie, waar we als handels- en productiebedrijven ook keihard aan werken. Dat speelt allemaal mee.”

‘Zorg voor regionaal maatwerk’

Evofenedex wil snel met het Rijk, provincies en vertegenwoordigers van het college om de tafel te gaan en te bezien hoe alle belangen beter met elkaar in evenwicht kunnen worden gebracht. “Dit vraagt regionaal maatwerk met kaders die investeringszekerheid bieden op de langere termijn”, aldus Van der Kuijl.

Lees ook: Locatiekeuze logistiek: 5 belangrijke veranderingen voor beslissers

Reageer op dit artikel