artikel

Logistieke topregio Wallonië speelt troeven uit

Warehousing 2500

De aanstaande vestiging van de logistieke hub van Alibaba op Liège Airport geeft Wallonië een flinke zet in de rug in de ambitie om uit te groeien tot een logistieke grootmacht in Europa. De Walen willen de komst van de eerste Europese hub van de Chinese techgigant aangrijpen om logistieke (en multimodale) troeven van deze regio nog beter op de kaart te zetten. “We groeien naar volwassenheid.”

Logistieke topregio Wallonië speelt troeven uit

Politiek instabiel, stakingsgevoelig, een slechte weginfrastructuur, de taalbarrière, hoge loonkosten en een te rigide arbeidswetgeving rond nachtwerk voor e-commerce bedrijven. Het is maar een kleine greep uit het negatieve sentiment dat in Nederland bestaat bij bedrijven en organisaties zodra er wordt gesproken over de vestigingskansen in Wallonië.
Dit gevoel zorgt bij Bernard Piette, General Manager van de organisatie Logistics in Wallonia, voor lichte ergernis, maar tegelijkertijd benadrukt hij dat dit niet strookt met de werkelijkheid en dat het potentieel van Wallonië – met drie miljoen inwoners – in Nederland schromelijk wordt onderschat. “Met NDL heeft Nederland zich als logistiek land van formaat wereldwijd op de kaart gezet. Daar zijn wij in het verleden best wel jaloers op geweest, maar recente ontwikkelingen, zoals de aanstaande komst van Alibaba, heeft ons doen beseffen dat we in Europa en daarbuiten van toegevoegde waarde zijn op het gebied van logistiek.”

"Ons logistieke potentieel wordt in Nederland onderschat"

Geen gebrek aan logistiek personeel

De Chinezen – en ook andere grote internationals – hebben zich bij hun keuze voor Wallonië volgens Piette en Frank Toussaint, Supply Chain Expert bij de Waalse export- en investeringsagentschap AWEX (Agence Wallonne à l’Exportation et aux Investissements étrangers, red.), niet laten leiden door de vermeende hoge stakingscijfers. “Het stakingspercentage per duizend werknemers in Wallonië is extreem laag met 0,04 procent op basis van het totaal aantal gewerkte dagen in een jaar. Het is dan ook jammer dat deze negatieve perceptie in Nederland er voor zorgt dat logistiek dienstverleners verladers en potentiële investeerders ons links laten liggen terwijl we bij uitstek geschikt zijn voor bijvoorbeeld FMCG (Fast Moving Consumer Goods, red.) activiteiten omdat er meer dan genoeg ruimte is voor de vestiging van grote Europese distributiecentra dankzij onder meer de ontspannen arbeidsmarkt in deze regio”, zegt Toussaint. Goed voorbeeld is het Amerikaanse sportschoenenmerk Skechers dat in Milmort nabij Luik een groot Europees distributiecentrum heeft gevestigd dat de afgelopen jaren diverse keren fors is uitgebreid naar een huidige omvang van 120.000 vierkante meter.”

Skechers heeft het distributiecentrum in Luik al sinds 2002 in gebruik. Het Amerikaanse schoenenmerk begon op 25.000 vierkante meter. De afgelopen jaren werd die oppervlakte uitgebreid tot in totaal 128.000 vierkante meter aan dc-ruimte.

Investeringen in groeisectoren

Piette wil overigens niet teveel vingerwijzen richting Nederland. Liever heeft hij het over de kracht van Logistics in Wallonia die in 2007 werd opgericht. Aan de basis van deze organisatie -die nauw samenwerkt met AWEX – staat het grootschalig Marshall-achtige meerjarenplan dat de Waalse regering in 2005 presenteerde om de economie in Wallonië de komende jaren uit het slob te trekken. In het kader van dit plan zijn door de Waalse overheid de afgelopen jaren miljoenen euro’s geïnvesteerd in zes groeisectoren: lucht- en ruimtevaart, agro-industrie, mechanica en nieuwe materialen, farmaceutica en life sciences en logistiek en transport. Piette: “Doelstelling van deze sectoren is het creëren van competitieve clusters waarin bedrijfsleven, universiteiten, onderzoekscentra en overheid de groei van de sector stimuleren door in te zetten op innovaties.”

Investeren in R&D

Inmiddels telt de Waalse netwerkorganisatie meer dan 350 leden. Piette: “In meer dan tien jaar tijd is ons ledental verdubbeld. We werken vanuit Logistics in Wallonia onder andere samen met het Lean & Green programma in Nederland en het Vlaams Instituut voor de Logistiek (VIL). Onze missie is om de groei van de sector te stimuleren door in te zetten op innovaties. Waarom? Bedrijven beschikken vaak over onvoldoende middelen om te investeren in research & development. We moedigen ze aan om die expertise te vinden buiten de muren van hun bedrijf door samen te werken met universiteiten (Namen, Mons, Luik, Louvain-la-Neuve en Bergen) op het gebied van toegepaste wetenschap toegespitst op hun dagelijkse business. Dat gebeurt in kleine consortia met vier partners twee bedrijven en twee universiteiten of kennisinstellingen.”
Volgens Piette is zijn organisatie een hybride versie van Dinalog, Connekt en Nederland Distributieland (NDL). “Aangezien we over minder financiële middelen beschikken hebben we de activiteiten van deze activiteiten ondergebracht in een organisatie. Bij de onderzoeksprojecten die wij opzetten is een vereiste dat 30 procent wordt gefinancierd uit private middelen. Universiteiten worden bij hun deelname volledig gefinancierd.”

 

‘Nachtwerk is wel degelijk mogelijk’
Volgens Bernard Piette (foto links) is het een misvatting in Nederland dat nachtwerk in e-commerce distributiecentra in België onmogelijk is. “Nachtwerk bij ons hangt af van de cao per sector. In de sector logistiek is nachtwerk bijvoorbeeld geen probleem. In het geval van de cao ‘handel’ (retail, red.) ligt dat een stuk complexer. Als een bedrijf – in dit geval op het gebied van e-commerce – zich laat registeren als logistiek bedrijf dan is nachtwerk geen probleem. Zalando bijvoorbeeld had prima nachtwerk kunnen verrichten in een distributiecentrum in ons land.” Michel Bruneel, Senior Project Manager bij AWEX, voegt hier aan toe dat België op dit vlak bezig is met een inhaalslag. “E-commerce heeft ervoor gezorgd dat we afscheid moeten nemen van traditionele arbeidsverhoudingen. Daar zijn we later aan begonnen dan Nederland. We zijn echter terrein aan het terugwinnen want in de laatste 2,5 jaar hebben het bedrijfsleven en de regering veel inspanningen verricht om te komen tot wet- en regelgeving die het invoeren van nachtwerk aanzienlijk zal vereenvoudigen. Goede voorbeelden zijn bijvoorbeeld de Waalse bedrijven Jennesco (fashion) en Sudfresh (food) die inmiddels succesvol inzetten.”

94 miljoen euro voor innovatieprojecten

Die aanpak heeft erin geresulteerd dat Logistics in Wallonia, dat wordt gevormd door een team van in totaal twaalf mensen, de afgelopen jaren betrokken bij 29 innovatie projecten waar in totaal een bedrag van bijna 94 miljoen euro beschikbaar is gesteld. Deze projecten zijn niet alleen gefinancierd uit publiek geld maar deels ook door private partijen. Die aanpak heeft ook zijn vruchten afgeworpen want, zo stelt Piette, van de buitenlandse bedrijven die zich de afgelopen vijftien jaar in Wallonië hebben gevestigd, is logistiek de eerste sector waar het meest direct in geïnvesteerd wordt in de creatie van nieuwe banen.

Investeren in multimodaal transport

"Ons uiteindelijke doel is een volledige multimodale ontsluiting van Wallonië"

Een van de belangrijkste troeven die Wallonië inzet bij het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid is de luchtvrachthaven van Luik. Het van oorsprong militaire vliegveld is in een periode van pakweg 20 jaar met hulp van een investering van om en nabij 350 miljoen euro getransformeerd tot een snelgroeiend vliegveld voor de afhandeling van luchtvracht. Daarnaast worden er rondom de luchthaven ook volop nieuwe bedrijventerreinen ontwikkeld. Dat geld is vooral gebruikt voor de aankoop van grond en het compenseren van omwonenden. “Het is een kostbaar programma dat niet mogelijk zou zijn geweest in een dichtbevolkt gebied”, zegt Bert Selis, Cargo & Logistics Manager van Liège Airport. De Waalse regering heeft destijds besloten dat dit vliegveld moest worden omgebouwd voor luchtvrachtactiviteiten, vooral ook omdat er veel logistieke kennis aanwezig was. Dat is verklaarbaar want met name de provincie Luik is van oudsher bekend vanwege zijn staalindustrie. Toen die verdween en de werkloosheid toenam is, bleef de logistieke kennis overeind vooral ook omdat de staalindustrie veelvuldig gebruik maakte van de modaliteiten water, spoor en weg. “Dat gegeven zorgde ervoor dat de modaliteit ‘lucht’ strategisch werd toegevoegd aan de verder ontwikkeling van de regio Luik. Met als uiteindelijke doel een volledige multimodale ontsluiting van Wallonië. Om dat te kunnen moet je als regio beschikken over een 24-uurs operatie aan luchtvrachtstromen.”

Luik in top tien Europese luchtvrachthavens

De miljoenen investeringen hebben er onder meer toe geleid dat Liège Airport het afgelopen jaar op een respectabele zevende plaats terecht kwam in de top tien van grootste Europese luchtvrachthavens. Uit deze ranking, die tot stand komt op basis van het verwerkte aantal volumes, blijkt dat de luchthaven Luik het afgelopen jaar 871.000 ton aan luchtvracht verwerkte, een groei van 21,5 procent ten opzichte van 2017. Ter vergelijk Schiphol, dat op plaats drie staat, verwerkte 1.700.000 ton. Aanzienlijk meer nog altijd dan Luik, maar daarentegen staat wel dat Schiphol het afgelopen jaar een daling in verwerkt vrachtvolume noteerde van drie procent ten opzichte van 2017. Selis: “Sinds de start maakt Liège Airport een gemiddelde jaarlijkse groei door van 8,5 procent. Wij groeien de laatste jaren door terwijl de groei van luchtvrachtvolume in de rest van Europa juist stagneert. Onze ambitie is dat we uiteindelijk een positie krijgen in de top-5 van Europese luchtvrachthavens. Dat is ook mogelijk als we zo blijven doorgroeien de komende jaren.”

Provincie Luik in top-10 meest krachtige Logistieke Ecosystemen
In een recent onderzoek naar de krachtigste regionale ecosystemen in de Benelux is de provincie Luik op een verdienstelijke negende plaats geëindigd. Luik is in dit, waarbij Buck Consultants International (BCI) de logistieke kracht van 24 provincies in de Benelux met elkaar vergeleek, de enige Waalse provincie in de top-10 die wordt aangevoerd door de provincie Noord-Brabant. Volgens het logistieke ecosysteem onderzoek ligt de Waalse provincie Luik centraal op de achterlandcorridor en kent het een goede ontsluiting via water en lucht. “Luik is in een transitieproces van een industriële naar een logistieke regio en hier valt nog veel te winnen”, zegt Kees Verweij, partner bij BCI en een van de opstellers van het onderzoek. Na Luik staat Henegouwen (met onder andere Charleroi en Bergen) als tweede Waalse provincie op plaats 12. Ook deze provincie zit volgens Verweij in een transitieproces, en kan gebruik maken van de goede geografische positie tussen Brussel en Parijs, en kent ook – net als Luik – een relatief ruime arbeidsmarkt.
In een ander onderzoek uit 2017 door PwC naar de meest aantrekkelijke Europese regio voor vestiging van een distributiecentrum, kwam Wallonie nog beter uit de verf met een vierde positie achter Zuid-Nederland (3), Rheinland-Pfalz (2) en Saarland (1). In dit bewuste onderzoek werden door PwC factoren onderzocht zoals nabijheid tot de markt, arbeid (beschikbaarheid en productiviteit), operationele kosten (loonkost en huurprijzen), distributie-infrastructuur (nabijheid lucht- en zeehavens, infrastructuur en congestie), beschikbaarheid van magazijnen en terreinen, regelgeving en belastingen, en competenties van de arbeidskrachten.

Volop ruimte voor nieuwe bedrijvigheid

Volgens de cargo en logistics manager kampt luchthaven Luik niet met een slotting probleem zoals Schiphol. Selis: “Dat maakt dat wij een interessante vestigingslocatie voor luchtvracht afhandelaars. Bijkomend voordeel is dat we praktisch geen passagiersvluchten hier afhandelen, waardoor we verdeeld over dag en nacht per uur gemiddeld 32 vrachtbewegingen kunnen maken. Daarnaast hebben we nu en in de toekomst rondom het vliegveld veel ruimte te bieden voor het aantrekken van nieuwe bedrijvigheid. We bieden we bedrijven een vijf of tien jaren plan waarin we ze de gelegenheid bieden om verder te groeien. Schiphol biedt deze mogelijkheden in beperkte mate evenals Frankfurt en Parijs.”

"We groeien met luchtvracht boven het Europese marktgemiddelde"

Geen congestieprobleem

Reden hiervoor is dat de top vier van grootste Europese luchtvrachthubs tegen de grenzen van hun groei lopen waardoor veel luchtvrachtstromen uitwijken naar Luik. “Dat wordt gestaafd door onze recente hoge positie in de ranking van Europese luchtvrachthubs en het feit dat wij nog altijd een gemiddelde groei realiseren van 8,5 procent ver boven het huidige marktgemiddelde. Een bijkomend voordeel is verder dat we hier geen congestieprobleem hebben zoals rondom Amsterdam en Parijs.”

 

In 2018 wist Liège Airport optimaal te profiteren van de capaciteitstekorten voor luchtvrachtmaatschappijen op de grote mainports van Schiphol en Frankfurt. Het volume via de Waalse luchthaven steeg daardoor met maar liefst 21,5 procent naar ruim 871.000 ton, waardoor Liège Airport een *zevende plaats inneemt in de top-10 van grootste Europese luchtvrachthavens. (* Op basis van volume, red.)

Treinverbinding met Zhengzhou

Volgens Selis vindt er vanuit de luchthaven ook meer en meer een multimodale koppeling plaats met het spoor van onze multimodale benadering. “Tot voor kort functioneerden beide modaliteiten separaat van elkaar. Dat verandert door de recente directe spoor aansluiting vanaf de nabijgelegen containerterminal naar de Chinese stad Zhengzhou, waar nu wekelijks twee treinen naar toe rijden en tegen het eind van dit jaar worden dat er naar alle waarschijnlijkheid drie. Die aansluiting geeft ons de mogelijkheid om beide modaliteiten met elkaar te verbinden want de logistieke bedrijven die gebruik maken van onze luchtvrachtdiensten naar hetzelfde Zhengzhou laten hun goederen ook vervoeren via het spoor. We gaan nu veel meer profiteren van beide modaliteiten.”

 

Begin deze maand vertrok vanaf het station van het Chinese groothandelscentrum Yiwu een trein met 82 containers vrachtgoederen bestemd voor Luik. De trein rijdt voortaan twee maal per week tussen Yiwu en Luik. Cainiao – de logistiek dienstverlener van Alibaba, zal de goederen daarna verder verdelen naar andere Europese landen. De eerste trein was geladen met 200.000 pakjes en deed er vijftien dagen over om in Luik te komen. Op zijn reis rijdt passeert de trein Kazachstan, Rusland, Wit-Rusland, Polen en Duitsland.

Ruime aanwezigheid Chinezen

Selis verwacht dat met de aanstaande vestiging van Cainiao, de logistiek dienstverlener van Alibaba, de goederenstromen van en naar Luik via zowel lucht als ook sinds kort het spoor alleen maar zal toenemen. “Daarbij komt dat we ook profiteren van de komst van AirBridgeCargo (een dochter van het Russische Volga-Dnper, red.) dat zijn Europese luchtvrachtactiviteiten vanuit Schiphol hier naar toe heeft verplaatst. Zij krijgen de ruimte van ons om dertig vrachtvluchten per week af te handelen. Wij realiseren nu voor AirBridgeCargo een faciliteit van 30.000 vierkante meter dat eind volgend jaar gereed is. Eenmaal operationeel verwerkt deze luchtvrachtspecialist op jaarbasis naar verwachting een equivalent van 300.000 ton aan vracht.”
Ter vergelijk: Cainiao heeft inmiddels op dit volume ook voorspellingen losgelaten en de verwachting is volgens Selis dat de Chinezen dit aantal gaan verdubbelen. “Aan het bestaande volume wordt dus op termijn goed een miljoen ton toegevoegd. Natuurlijk moet dit allemaal nog waargemaakt worden. De contracten zijn echter al getekend. Het is nu dus alleen nog maar wachten op de uitvoering. AirbridgeCargo begint volgend jaar en Cainiao het jaar daarop.” Andere voorbeelden van bedrijven die zich de afgelopen jaren hebben gevestigd op Liege Airport zijn: Sinotrans, 4PX, Easycargo en heel recent ShengSheng Logistics, een bedrijf dat gespecialiseerd is in de biotech-logistiek.

 

Versneld afhandelen e-commerce zendingen

Wat betreft digitalisering heeft Airport Liège volgens Selis de afgelopen jaren progressie gemaakt. “De meeste klanten nemen digitalisering mee naar de luchthaven. Voor ons is het dus zaak om een infrastructuur aan te bieden waar ze eenvoudig op in kunnen pluggen. Noodzakelijk mede onder invloed van de groeiende e-commerce volumes in met name de afgelopen zes jaar.”
Ook de douane op het vliegveld is voorbereid om de grote hoeveelheid pakketjes die de aanstaande komst van Alibaba/Cainiao met zich meebrengt snel af te handelen. Selis: “In samenwerking met Brussels Airport zijn we met douane recent gestart met de implementatie van BE-GATE, een systeem dat ervoor zorgt dat internationale e-commerce pakjes versneld afgehandeld kunnen worden. In Europa bestaat er op dit moment geen uniform douanesysteem voor het afhandelen van deze pakjes. Wij nemen op dit gebied het voortouw.”

"Op het gebied van douane nemen we in Europa het voortouw"

Masterplan voor bedrijventerreinen

Als onderdeel van de ontwikkeling van de luchthaven Luik komt er binnen het terrein van de luchthaven de komende twee decennia 350 hectare grond beschikbaar (zie afbeelding hieronder) en vlak daarbuiten wordt maar liefst 407 hectare in ontwikkeling gebracht. Het gaat hier om een masterplan wat betekent dat de grond op deze bedrijventerreinen gefaseerd iedere twee jaar gaan uitgeven aan logistiek en luchtvracht gerelateerde bedrijven. Selis: “We bieden ruimte aan bedrijven die klein willen beginnen maar de komende jaren de ambitie hebben om fors te groeien. Dit soort bedrijven kunnen in principe in twee jaar tijd de ruimte krijgen voor de realisatie van 200.000 vierkante meter aan warehouse ruimte. We richten ons daarbij vooral op de eindgebruiker en proberen speculatieve ontwikkelingen of bouwen op risico door ontwikkelaars zoveel mogelijk buiten de deur te houden. Meestal vindt de eindgebruiker ook ons direct vooral ook omdat luchtvracht gerelateerde logistiek een tak van sport is waar een ontwikkelaar over het algemeen niet zo heel goed in thuis is.”

Alle modaliteiten binnen handbereik

Vestigers op deze bedrijventerreinen rondom Airport Liège hebben als voordeel dat ze alle benodigde modaliteiten binnen handbereik hebben. Selis: “Wat bijvoorbeeld wel eens wordt vergeten, is dat we in Luik beschikken over de op de derde positie staan van de grootste binnenhavens van Europa achter Parijs en nummer een Duisburg. We verschepen vanuit de haven in Luik op jaarbasis rond de 22 miljoen ton aan goederen wordt verscheept en 150.000 teu aan containers. Dat is niet enorm in vergelijking met andere havens maar dat zal de komende jaren ook alleen maar toenemen.”

Lees ook: Inrichten distributienetwerk? Hou rekening met deze factoren

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met de Waalse export- en investeringsagentschap AWEX (Agence Wallonne à l’Exportation et aux Investissements étrangers).

Reageer op dit artikel