artikel

Simulatie is van alle markten thuis

Warehousing Premium

Simulatie is een uitstekend middel om te achterhalen hoe bijvoorbeeld een magazijn het efficiëntst kan worden ingericht. Het is echter ook een handig hulpmiddel voor communicatie, training en operationele planning. Hoewel de simulatietechniek voor een steeds grotere groep binnen bereik komt, is de toepassing nog beperkt.

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Transport&Opslag op 1 augustus 2006.

Simulatie is een uitstekend middel om te achterhalen hoe bijvoorbeeld een magazijn het efficiëntst kan worden ingericht. Het is echter ook een handig hulpmiddel voor communicatie, training en operationele planning. Hoewel de simulatietechniek voor een steeds grotere groep binnen bereik komt, is de toepassing nog beperkt.

Stel je voor: je runt een Europees distributiecentrum van meer dan 50.000 vierkante meter met elektronica. De operatie draait goed, maar in de maanden voor de drukke decemberperiode wordt de ruimte op de expeditievloer soms wel erg krap. Dan krijg je opeens te horen dat je de komende jaren dezelfde operatie mag draaien met nog minder ruimte. Wat nu?

Dit is exact het probleem waarmee DHL Exel Supply Chain zich vorig jaar geconfronteerd zag. De logistiek dienstverlener en diens opdrachtgever besloten om in het dc nog een andere operatie onder te brengen, waardoor het vloeroppervlak voor de bestaande operatie met 25 procent zou afnemen. “Uitbreiding van het pand was niet mogelijk”, zegt Henk Mackenbach, logistics development manager van DHL Exel Supply Chain.

Een projectteam onder leiding van Mackenbach kreeg de opdracht om dit probleem te tackelen. Het resultaat was een handvol mogelijke oplossingen. Welke oplossing werkt wel en welke niet? Om antwoord te krijgen op die vraag, huurde DHL Exel Supply Chain de diensten in van Talumis, specialist op het gebied van simulatie.

Extra corridor

De uitkomst van de simulatiestudie was niet heel erg verrassend. Het knelpunt bleek zich, zoals verwacht, voornamelijk voor te doen op de expeditievloer. De ruimte waarin goederen werden klaargezet voor verzending, bleek te klein. De klaarzetruimte bleef te lang bezet, waardoor de orderpickers hun goederen niet meer kwijt konden.

De meeste oplossingen die DHL Exel Supply Chain al had bedacht, bleken inderdaad bij te dragen aan een betere doorstroming in de klaarzetruimte. De eerste oplossing betrof een betere spreiding van de werklast door meer mensen in de nachtploeg in te zetten. Ook een betere spreiding van het laden en lossen over de dag bleek te helpen. De bouw van een extra corridor tussen de twee aan elkaar vastgeplakte panden bleek eveneens succesvol. Zo’n corridor zorgt voor een efficiënter en sneller inter transportverkeer. “Alleen het concept met flexibele ‘lanes’ bleek onvoldoende te werken”, zegt Mackenbach. “We dachten dat het zou helpen als we de lanes op de expeditievloer zouden gebruiken voor zowel de te verzenden goederen als de ontvangen goederen. De laad- en losmomenten blijken echter onvoldoende op elkaar aan te sluiten.”

Animatiefilm

Mackenbach is tevreden over de uitkomst van de simulatiestudie. “Nu hebben we bevestiging in de vorm van harde cijfers. Daardoor is er vroegtijdig een objectieve discussie over het probleem ontstaan. We hadden ook de oplossingen kunnen implementeren en in het hoogseizoen afwachten of ze werken. Als er dan problemen ontstaan, moet je extra kosten maken om ze op te lossen. Bovendien hebben onze mensen in het hoogseizoen geen tijd om structurele oplossingen te verzinnen en te implementeren.”

Mackenbach is er dan ook van overtuigd dat de simulatiestudie zijn geld heeft opgeleverd. “We kunnen nu exact aangeven hoeveel rijtijd en uitzendkrachten we besparen met de extra corridor. Daardoor kunnen we de investeringsbeslissing beter onderbouwen.”

Opmerkelijk is dat Mackenbach niet alleen veel waarde toekent aan de simulatietool als rekeninstrument, maar ook als communicatiemiddel. Dat heeft alles te maken met de mogelijkheid om het gesimuleerde proces in een animatiefilm weer te geven (3D-visualisatie). “Daarmee kun je ook echt aan de klant laten zien dat trucks stilstaan. Dat maakt de discussie met de opdrachtgever los, bijvoorbeeld over de kosten en gevolgen voor de operatie van de beslissing. Ook richting de operationeel leidinggevenden is het een goede communciatietool gebleken. Die mensen willen graag weten wat er straks op hen afkomt.”

Met muziekje

Dat simulatie een belangrijk rol vervult als communicatietool, wordt bevestigd door specialisten van Talumis, Incontrol Enterprise Dynamics en Ergo-Design. “Tien jaar geleden leverde 3D-visualisatie niets meer op dan wat leuke plaatjes. Dat is nu wel veranderd”, zegt mede-oprichter Dirk-Jan Moens van Talumis, dat het Amerikaanse simulatiepakket FlexSim gebruikt in zijn advieswerk. Volgens André Gijsberts, docent logistiek aan de NHTV in Breda, wordt 3D-visualisatie alleen nog maar belangrijker. “In het maken van een animatie gaat evenveel tijd zitten als in het maken van het model. Toch wil iedereen het hebben. Ook in de communicatie richting het management werkt animatie heel overtuigend”, zegt Gijsberts.

Als de animatiefunctie wordt gebruikt om de mensen op de vloer voor te lichten, wordt de simulatietool zelfs een trainingstool. Medewerkers kunnen precies zien hoe in een nieuwe situatie moet worden gewerkt en wat er van hen wordt verwacht. Dat verhoogt de acceptatiegraad.

Volgens Louis Schijve, directeur van Incontrol, wordt het wel steeds gemakkelijker om een animatie te maken. “Vijf jaar geleden moest de afbeelding van een heftruck telkens weer opnieuw worden geprogrammeerd. Nu hebben we een standaard heftruck in ons simulatiepakket Enterprise Dynamics zitten. Als een magazijninrichter een CAD-tekening van een conveyor heeft, kunnen we die precies zo afbeelden.”

Wel benadrukken de simulatiespecialisten dat de animatiefunctie een hulpmiddel is. Het gaat uiteindelijk om de berekeningen. “Die zijn het belangrijkst, animatie is daarvoor niet per se nodig”, zegt Schijve. Jaap Westerink, manager van Ergo-Design bevestigt dit. Zijn bedrijf gebruikt de 3D-visualisatie van het pakket eM-Plant vrijwel nooit. “Simulatiesoftware is niet ontworpen voor gebruik als 3D-CAD-pakket. 3D-animaties maken we met een andere tool, waarmee we ook de lay-outs van fabrieken en magazijnen ontwerpen. Die videoclips zijn wel zeer gewild, zeker als er een leuk muziekje onder zit, bijvoorbeeld uit de film Mission Impossible.”

Planningstool

Simulatie wordt van oudsher meestal ingezet voor strategische vraagstukken, zoals de inrichting van een compleet nieuw magazijn of, zoals bij DHL Exel Supply Chain, een structurele verandering in een bestaande operatie. Er wordt veel tijd en energie gestoken in het maken van een simulatiemodel, dat na de studie vaak onderin de la verdwijnt. Zonde, want in veel gevallen kan simulatie ook op tactische (middellange termijn) en operationele (korte termijn) vraagstukken antwoord geven. Met een simulatietool is snel te berekenen hoeveel uitzendkrachten in het hoogseizoen nodig zijn. Op dagniveau kan worden bekeken hoeveel mensen op welke afdeling moeten worden ingezet. Eigenlijk praten we dan over een planningstool. Maar dan wel een planningstool die rekening houdt met fluctuaties en onzekerheden.

Incontrol, Ergo-Design en Talumis signaleren alle drie een toenemende vraag naar het gebruik van simulatie voor operationele planning. “Gebruikers krijgen dan een ‘runtime’ licentie, waarmee ze het model dagelijks kunnen draaien”, zegt Westerink van Ergo-Design.

Een belangrijke beperking is dat de simulatietool niet vertelt wat de beste oplossing is. De tool laat alleen zien wat het effect van verschillende oplossingen is. De gebruiker moet zelf de interpretatie doen. Daarom gaat Ergo-Design, dat vooral actief is in de industrie, regelmatig nog een stuk verder. “Dan ontwikkelen we een speciale tool met algoritmes. Met die algoritmes worden de uitkomsten van de simulatieruns geanalyseerd en wordt automatisch gezocht naar de optimale oplossing.”

Overigens is een simulatiemodel niet zonder meer geschikt voor operationeel gebruik. Het bedieningsgemak is vaak het probleem. Ergo-Design bouwt daarom een speciaal dialoogvenster, waarmee parameters eenvoudig kunnen worden gewijzigd. Daarnaast is het vaak wenselijk om een koppeling met het WMS te maken. “Gegevens zoals bijvoorbeeld de orders voor de volgende dag kunnen dan eenvoudig worden ingelezen”, zegt Moens van Talumis. Ook moet er soms nog worden geknutseld aan rapportages of diagrammen, die het interpreteren van gegevens gemakkelijker maken.

Modelleringstijd verkorten

De mogelijke toepassingen van simulatie zijn groot, maar toch valt het gebruik van simulatietools nog tegen. “De markt voor simulatie is in Nederland minder volwassen dan in Amerika, Duitsland of Frankrijk”, signaleert Schijve van Incontrol. “Misschien komt het omdat hier minder grote industrieën zijn.”

De specialisten vermoeden dat simulatie nog steeds een duur imago heeft. Alsof het een tool is dat alleen bij de inrichting van mega-dc’s kan worden ingezet. Simulatie is de afgelopen jaren echter steeds goedkoper geworden. Tien jaar geleden was nog forse apparatuur nodig om een simulatierun te draaien, tegenwoordig volstaat een laptop. Daarnaast wordt het bouwen van een model steeds eenvoudiger doordat voor vaak terugkerende objecten zoals heftrucks en stellingen standaard programmaatjes zijn ontwikkeld. Tot slot zijn dankzij de toegenomen automatiseringsgraad in bedrijven steeds meer gegevens zoals storingspatronen al voorhanden. “Voor een simulatiestudie ben je al gauw 10.000 euro kwijt. Maar zo’n bedrag kun je snel terugverdienen aan vermindering in benodigde investeringen, het verkorten van implementatietrajecten en het efficiënter inzetten van mensen”, zegt Moens.

NHTV is bezig om samen met Talumis een vereenvoudigde simulatietool voor studenten te ontwikkelen. “Talumis heeft verstand van simuleren, wij kunnen goede instructies maken”, zegt docent Gijsberts. “Aan de hand van invulschermen kunnen studenten stap voor stap een model bouwen. Eind dit jaar moet de eerste versie af zijn. Daarna willen we het op de markt brengen”, aldus Gijsberts.

Ook Incontrol probeert de modelleringstijd flink te verkorten. Het bedrijf is bezig om een standaardkoppeling tussen het simulatiepakket Enterprise Dynamics en de WMS-module van SAP te maken. In deze module zit eigenlijk al een heleboel informatie met betrekking tot de lay-out, de pickstrategieën, etc. De bedoeling is dat deze gegevens straks in één keer kunnen worden ingelezen. “Technisch werkt de koppeling. We zijn nu bezig om het te vervolmaken, zodat we het ook in de praktijk kunnen toepassen”, zegt Schijve.

Simuleren wordt echter niet alleen steeds eenvoudiger, maar ook leuker. De invloed van de computergames op de simulatietools is nu al zichtbaar. De animaties zien er steeds gelikter uit. De bewegingen van mensen worden natuurgetrouwer, terwijl ook zaken zoals lichtinval en schaduwen steeds meer aandacht krijgen. Op de NHTV start na de zomer zelfs de eerste Nederlandse opleiding tot gamedeveloper. Gijsberts: “In de toekomst ontstaat zeker een kruisbestuiving met onze logistieke opleidingen. Deze gamedevelopers kunnen straks uitstekend logistieke animaties bouwen.”

Kaders bij artikel:

Reageer op dit artikel