nieuws

“Topsector logistiek mist innoverend vermogen”

Supply chain

De topsector logistiek blijkt op het gebied van innovaties achter te lopen ten opzichte van andere sectoren in Nederland. In de logistiek wordt nog steeds geïnnoveerd in het verbeteren van bestaande producten en markten, maar niet echt in nieuwe producten en markten, stelt Henk Volberda, hoogleraar strategisch management aan de Erasmus Universiteit, vast naar aanleiding van de vrijdag verschenen Innovatie Monitor 2011-2012. “Een merkwaardige conclusie. In mijn ervaring lopen we voorop”, is de eerste reactie van Volberda’s collega René de Koster, Professor of Logistics and Operations Management aan de Erasmus Universiteit.

“Topsector logistiek mist innoverend vermogen”

De algemene conclusie van deze monitor is dat Nederlandse bedrijven sinds lange tijd weer meer innoveren. De investeringen in nieuwe producten en markten steeg met 2,6 procent. De sectoren agrofood en logistiek zitten volgens het onderzoek ver onder dit percentage.

Gebrek aan sociale innovatie
De kritiek op de sector logistiek richt zich vooral op het aspect ‘sociale innovatie’, waarmee de opstellers van de monitor bedoelen dat bedrijven andere managementstijlen of plattere structuren invoeren om hun leiderschap te moderniseren. “Er wordt wel geld besteed aan ontwikkeling en onderzoek, maar uiteindelijk levert het niet veel rendement op. Het gaat om kennis, kunde en kassa de. De kennis, daar wordt wel in geïnvesteerd maar in de kunde en de weg naar de kassa gaat het juist mis bij sectoren als logistiek en agrofood. Juist de sociale innovatie kan dat verbeteren”, zegt onderzoeker Henk Volberda, hoogleraar strategisch management aan de Erasmus Universiteit, in de Volkskrant van afgelopen vrijdag.

 

Innovatief vermogen is klein

Aad Veenman boegbeeld van de Topsector Logistiek en tevens voorzitter van het Strategisch Platform Logistiek zegt in zijn reactie op de monitor van de Erasmus Universiteit: “Elk onderzoek naar innovatieadoptie door bedrijven helpt om weer wat meer inzicht te krijgen in dit proces. Het is helder dat het innovatieve vermogen in de logistieke sector kleiner is dan in een aantal van de andere topsectoren.”
Dat is ook de reden, zo stelt Veenman, dat het topteam logistiek, in navolging van de commissie Van Laarhoven en Jan Fransoo, niet alleen de logistieke sector beschouwt als domein van de topsector logistiek, maar ook de logistieke functie. “Veel innovaties komen namelijk bij de verlader vandaan en zijn dan ook zo zichtbaar in de diverse innovatieprojecten. In die zin zijn de resultaten van Volberda dus volledig in lijn met wat al bekend was.”

 

Hogere omzetgroei

Uit de monitor blijkt volgens Volverda dat bedrijven die innoveren in sociale innovatie het beter doen dan bedrijven die dat niet doen. “Sociaal innoverende bedrijven halen een 9 procent hogere omzetgroei, trekken 7 procent meer nieuwe klanten aan en hebben een 3 procent hogere groei van de winst.”

Geld mislopen
Sectoren die weinig sociaal innoveren en dus met verouderende organisatiemodellen werken, zoals de bouw, de agrofood en de logistiek, lopen, zo stelt Volberda vast, geld mis.

Topsectorenbeleid is te eenzijdig
“Het ingezette Topsectorenbeleid van het Ministerie van Economische Zaken richt zich dan ook te eenzijdig op technologische innovaties. Zo blijven de topsectoren agrofood en logistiek achter op innovatie. Deze topsectoren laten belangrijk potentieel onbenut om hun concurrentiepositie en bedrijfsprestaties te versterken omdat ze onvoldoende aandacht schenken aan sociale innovatie”, aldus Volberda.

In lijn met wat bekend was
Jan C. Fransoo, professor of Operations Management & Logistics, aan de Technische Universiteit Eindhoven, zegt in zijn reactie op de monitor: “Elk onderzoek naar innovatieadoptie door bedrijven helpt om weer wat meer inzicht te krijgen in dit proces. Het is helder dat het innovatieve vermogen in de logistieke sector kleiner is dan in een aantal van de andere topsectoren. Dat is ook de reden dat het topteam logistiek, in navolging van de commissie Van Laarhoven, niet alleen de logistieke sector beschouwt als domein van de topsector logistiek, maar ook de logistieke functie. Veel innovaties komen namelijk bij de verlader vandaan en zijn dan ook zo zichtbaar in de diverse innovatieprojecten. In die zin zijn de resultaten van Volberda dus volledig in lijn met wat al bekend was.”

Sociale innvoatie is geen innovatie
Daar waar het om sociale innovatie gaat, is Fransoo voorzichtiger in zijn reactie. “Het begrip ‘sociale innovatie’, zoals ontwikkeld door Volberda, gaat over een geheel aan managementstijlen die innovatie en organisatieverandering bevorderen. Sociale innovatie is dus in principe geen innovatie, maar management. Begrippen als ‘investeren in sociale innovatie’ begrijp ik dan ook niet goed. Het staat overigens buiten kijf dat de management stijl van een bedrijf, in termen van bijvoorbeeld kennismanagement, van belang zijn voor innovatie.”

Herkenbaar probleem
Walther Ploos van Amstel, docent Logistiek en Supply Chain Management aan de Vrije Universiteit Amsterdam, stelt vast dat de bevindingen van Volberda ‘helaas herkenbaar zijn en dat er veel, heel veel innovatie nodig is in vooral de logistieke sector’. “De innovatie liggen op de plank, bij universiteiten, Dinalog, TNO en ICT-bedrijven. Maar ze landen niet op de werkvloer. Innovaties komen namelijk niet vanzelf. Het ‘not invented here’-syndroom gijzelt veel management teams. Ze staan niet open voor de noodzakelijke innovaties die juist uit andere sectoren komen.”

Genoeg inspiratie en innovatie
Als voorbeeld haalt Ploos van Amstel de laatste ICT en Logistiek en Logistica aan. “Toen liep ik tegen een oud-gediende aan. Er was genoeg inspiratie voor innovatie. Veel mobiele communicatie, agent based oplossingen, onbemand rijden, 3D-printing, big data, RFID en Speed Docking. Hij moest het ‘allemaal nog zien’. Ik heb daar geprikkeld op gereageerd . Hoe kan zo’n manager zijn jonge talent stimuleren om mee te denken over de kansen, en bedreigingen, die innovaties betekenen? Met zo’n houding vermoord je elk initiatief. Het is geen wonder dat zoveel bedrijven in de logistieke sector, de groothandel, de retail en productie het hoofd amper boven water kunnen houden.”

We lopen juist voorop
René de Koster is verbaasd over de conlusies uit het rapport van zijn collega Volberda, dat de logistieke sector achterloopt op vooral het gebied van sociale innovatie. “Merkwaardige want uit mijn ervaring blijkt dat we juist voorop lopen op het gebied van sociale innovatie in Europa, in ieder geval in magazijnen. Sociale innovatie houdt in arbeidsproductiviteitsverbetering gepaard met verbetering van kwaliteit van de arbeid. Dat is bij uitstek zichtbaar in meer en meer magazijnen, hoewel ook hier arbeidsconflicten voorkomen.”

Genoeg initiatieven
De Koster stelt dat hij de afgelopen jaren zelf genoeg voorbeelden heeft voorbij zien komen van onderzoeken, logistieke bedrijven en initiatieven binnen de sector waarin veel wordt gedaan aan het aspect sociale innovatie. “Kijk maar naar de verkiezing van het Veiligste Magazijn; de winnaar twee jaar geleden was het Nissan EDC dat toen ook winnaar werd van de sociale innovatieprijs, een initiatief van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ook lopen we zeker niet achteraan met innovaties op het gebied van interne logistiek. De Logistica Award is net uitgereikt, met 18 mooie innovaties als inzendingen.”

Teveel gekeken naar transport
De hoogleraar vraagt zich dan ook af hoe de vergelijking is uitgevoerd. “Vaak worden alleen logistiek dienstverleners meegenomen die lang niet representatief zijn voor de sector. Het zou natuurlijk kunnen dat andere topsectoren nog innovatiever zijn, maar ik vermoed dat voornamelijk is gekeken naar ‘transport’.”



Lees hier meer berichten over de Topsector Logistiek…

 

of de blog:
Zes faalfactoren: sociale innovatie in logistiek

Reageer op dit artikel