blog

Tweemansdistributie: geen aap maar koelkast op je schouder

Supply chain

Tweemansdistributie: geen aap maar koelkast op je schouder
Anouk Zwiep

‘Ugly freight’, veel logistieke dienstverleners lopen er met een boog omheen: thuisbelevering van producten die te zwaar, te groot, te kwetsbaar zijn voor de standaard pakketdistributie. Het is ook echt een vak apart: tweemansdistributie. Anouk Zwiep ziet kansen…

Tweemansdistributie is een sterk groeiende markt. Exacte cijfers over de thuislevering van zware en grote producten zijn nationaal en internationaal nog niet beschikbaar. Indirect zijn er zeker indicatoren die een beeld geven. Zo nam Coolblue twee maanden geleden in Tilburg een nieuw distributiecentrum van 22.000 m2 in gebruik, dat vooral is bedoeld voor de opslag en distributie van grote goederen zoals witgoed. Aan de fulfilment-kant breidt Dynalogic haar operaties in grote (tweemans-) goederen uit met 15.000 m2. Ook in de wereld van het witgoedtransport zijn er veranderingen waar te nemen. In de afgelopen jaren zien we al in Duitsland en Engeland dat B2B-transporteurs van witgoed zijn gaan schuiven naar B2C-tweemansdistributie. Een belangrijke speler in witgoedvervoer in Nederland met 40.000 m2 opslagruimte is Vonk en Co Transport. Ook zij bevestigen dat de verkoop van dit soort grote artikelen online een grote groei doormaakt.

Logistiek dienstverleners krabben zich achter de oren: hoe kunnen wij een graantje meepikken in deze markt zonder onze vingers te branden aan de grote complexiteit van deze transporten?
En verladers stellen zich de vraag hoe men een eenduidige hoogwaardige dienstverlening kan bieden met een zelfde serviceniveau als men bij pakketleveringen gewend is. En dat dan zonder dat de kosten de pan uit rijzen.

Waarom is tweemansdistributie zo speciaal?

In pakketdistributie vormen de zogenaamde buspakjes de meest eenvoudige categorie: Het pakket kan door de brievenbus en wordt met de reguliere brievenbuspost gedistribueerd.

Bij de zogenaamde belpakjes (maximaal 30 kg, maximale afmetingen van 175x78x55 cm) kan de pakketbezorger ca. 150 pakketten per dag meenemen (omdat de pakketten relatief klein zijn) en is een productiviteit van 20 stops per uur haalbaar. Lastige factor is ‘alleen’ dat de pakketvervoerders behoorlijk vaak worden geconfronteerd met een ontvanger die niet-thuis is. Vaak grijpen ze dan naar de noodrem ‘bezorgen bij de buren’ of moet het pakket terug naar het depot.

De aflevering van zware en grote pakketten stelt specifieke eisen aan de organisatie van de last mile en is daardoor ook fors duurder:

  • Planning: De kosten per aflevering zijn hoog (2-man, beperkt aantal drops/uur). ‘Niet-thuis’ bij aflevering moet nihil zijn. Een goed afgestemde afleverplanning is essentieel.
  • Levertijd: Sommige producten die met tweemansdistributie moeten worden afgeleverd, vragen om een zeer korte levertijd. Denk aan onmisbare huishoudelijke apparaten zoals wasmachines, die defect zijn geraakt. Vervanging is gewenst op een zo kort mogelijke termijn. Andere ‘tweemansproducten’, zoals meubels bijvoorbeeld, kennen vaak een langere levertijd.
  • Deskundigheid van de bezorgers: Vaak is er sprake van installatie-werkzaamheden, bijvoorbeeld het compleet aansluiten van wasmachines, het afvoeren van materialen, etc.
  • Klantvriendelijkheid van de bezorgers: bij tweemansdistributie kom je bij de klant over de vloer, in de keuken, in de kamer. Je bent een direct verlengstuk van de leverancier en daarmee hét visitekaartje van de webshop

Tweemansdistributie: zelf doen of uitbesteden?

Bij distributie van buspakjes en belpakjes is zelf doen maar zeer beperkt aan de orde: veruit de meeste webshops besteden de last mile uit aan de gespecialiseerde pakketvervoerders met een groot volume en een dagelijkse levering in ieder postcodegebied. Uitzonderingen hierop zijn sommige foodretailers: denk bijvoorbeeld aan albert.nl.

Bij distributie van zware of grote producten met ook nog installatie-werkzaamheden daarbij, kom je als e-tailer/retailer in een duivels dilemma: ‘Ik zou het zelf willen doen, maar kán ik dat wel goed organiseren en zijn bij zelf doen de kosten niet veel te hoog ?’

TweemansdistributieUitbesteden lijkt logisch als je volume (nog) heel erg laag is en er bij aflevering niet al teveel extra werkzaamheden nodig zijn. Wel is het nadeel dat je geen directe contact met je klant hebt.

Zelf doen kun je serieus overwegen als je een groot volume hebt en er bij de aflevering veel gespecialiseerde werkzaamheden moeten worden verricht. Het nadeel is dat je als retailer een forse logistieke ‘aap op je schouder’ hebt.  

Tweemansdistributie: geen risico maar kans

Naast de keuze tussen ‘uitbesteden’ en ‘zelf doen’ kun je ook nog kiezen voor de tussenvorm: het regisseren van het transport met meerdere (lokale) vervoerders. Welk model je ook kiest, een uitmuntende service tegen acceptabele kosten kan vrij eenvoudig gerealiseerd worden.

De sleutel hiertoe ligt in de eenduidige communicatie met de klant:

  • Tijdsvensterafstemming met de klant bij de orderintake
  • Eenduidige statusupdates gedurende het proces

… in combinatie met de aansturing van het proces en de verwerving van data daarin:

  • Foutloze aansturing van uitvoerder, wie dat ook moge zijn
  • Gedetailleerde registratie van de afhandeling bij de klant

Grote valkuil is dat de last mile vaak vanuit meerdere IT-systemen wordt beheerd en aangestuurd en dat het tweemans proces dan het ondergeschoven kindje is. Veelal ontstaan er dan gaten in de communicatie met de klant en ontstaat het grote risico, dat je als retailer of uitvoerder onvoldoende overzicht over de last mile performance hebt: In kwaliteit, in kosten en in de communicatie met de klant. Advies: Voorkom last mile ‘plak-en-knipwerk’, blijf werken aan een IT-technisch geïntegreerde oplossing die gericht is op een zo hoog mogelijke distributiekwaliteit, op een zo efficiënt mogelijke uitvoering en op optimale communicatie met de klant.

Juist in tweemans-distributie: klantcontact is cruciaal

Tweemansdistributie is organisatorisch een forse uitdaging, zeker in combinatie met nog andere last mile stromen. Zelf doen of uitbesteden, samenwerken met 1 vervoerder of met meerdere: allemaal belangrijke vraagstukken, die zo slim mogelijk ingevuld moeten en kunnen worden. Maar bedenk: het contact met de klant in de aflevering blijft essentieel. Dat is het enige moment waarop de retailer fysiek in contact komt met de klant. Dáár moet je dus zichtbaar zijn en kun je laten zien wat je waard bent. Zie tweemansdistributie daarom niet als risico maar juist als kans!

Auteur: Anouk Zwiep werkt voor Com-Unit.

Reageer op dit artikel