blog

Cradle-to-cradle in de modeketen

Supply chain

Cradle-to-cradle in de modeketen

H&M komt in februari voor het eerst met een closed-the-loop-collectie, hierbij bestaat 20 procent van de kleding uit gerecyclede vezels. Het is een eerste stap naar cradle-to-cradle. In dit achtergrondartikel gaat Sterre Koppenol in op de vraag: hoe kan cradle-to-cradle zorgen voor meer duurzaamheid in de logistieke keten van de mode-industrie?

Sterre Koppenol heeft voor haar studie bedrijfskunde aan de Vrije Universiteit onder begeleiding van Karin de Smidt en Walther Ploos van Amstel een scriptie geschreven over cradle-to-cradle en recycling in de mode-industrie.

Duurzame logistieke ketens en producten worden ontworpen vanuit een levenscyclus perspectief. Wanneer er wordt gekeken naar karakteristieken, zoals een korte levenscyclus, is het voor de mode-industrie van belang om te veranderen naar een duurzaam perspectief. Trends zijn vaak van korte duur en merken brengen ongeveer acht keer per jaar een nieuwe collectie op de markt. De logistieke keten van de mode-industrie heeft nog veel mogelijkheden tot verbetering met betrekking tot duurzaamheid en efficiëntie. Cradle-to-cradle verbetert de duurzaamheid van de logistieke keten in de mode-industrie.

Cradle-to-cradle en recycling

Duurzaamheid betekent dat wordt voldaan aan de drie aspecten van de tripple bottom line: de economische, ecologische en sociale verantwoordelijkheid (Carter C. R., 2008). Cradle-to-cradle (wieg tot wieg), is afgeleid van cradle-to-grave (wieg tot graf). Cradle-to-cradle is het behouden van de kwaliteit van grondstoffen en producten, ervoor zorgen dat de grondstoffen niet verdwijnen uit de logistieke keten, maar telkens worden hergebruikt of gerecycled zonder dat de kwaliteit ervan verloren gaat (Braungart, 2007). Het cradle-to-cradle-ontwerp maakt gebruik van volledig herstellende systemen die positieve sociale, ecologische en economische doelstellingen nastreven en op deze manier zal zorgen voor een eeuwige stroom binnen het biologische en technische metabolisme (Braungart, 2007). Eco-effectiviteit houdt in dat producten hun status als productieve bron behouden. Cradle-to-cradle is hier een onderdeel van.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen twee verschillende soorten stoffen: een biologische stof en een technische stof. De biologische stof kan worden omschreven als homogene grondstoffen waardoor ze terug kunnen worden gestopt in de natuur. De biologische stof kan bijvoorbeeld als mest worden gebruikt nadat het is gebruikt als stof in de fabriek. De stof heeft in zo’n geval dus geen negatief effect op de omgeving. Een technische stof heeft de potentie om in een gesloten systeem te blijven van productie, terugwinning en hergebruik (Braungart, 2007). Wanneer een product is gemaakt van een mix van beide stoffen, dan is het noodzakelijk dat er een scheidingsproces plaatsvindt. Cradle-to-Cradle kan op verschillende manieren worden uitgevoerd, bijvoorbeeld door middel van recycling en zelfs upcycling.

Bij recycling wordt de verwerking en inzameling van afvalproducten gebruikt als grondstof voor het produceren van een gelijk of soortgelijk product. Het verschil tussen cradle-to-cradle en recycling, is dat bij recycling afvalstoffen worden verwerkt, terwijl bij cradle-to-cradle al bij het ontwerp rekening wordt gehouden op welke manier het product makkelijk kan worden verwerkt. Recycling kan dus als onderdeel van cradle-to-cradle worden gezien.

Logistieke keten van de mode-industrie

De karakteristieken van de mode-industrie zijn, een korte levenscyclus, hoge mate van vraagschommelingen hierdoor een lage mate van voorspelbaarheid en hoge productvariëteit. Daarom is het belangrijk dat modebedrijven snel kunnen reageren. Dit is vaak moeilijk omdat de logistieke keten van de mode-industrie complex is, met veel verschillende partijen. Door de korte levenscyclus van producten uit de mode-industrie is het juist voor deze industrie belangrijk om van de korte levenscyclus een gesloten cyclus te maken. Door het vele afval wat uit deze industrie komt terug de keten in te brengen en waarde te laten toevoegen in plaats van waarde vermindering.

De logistieke keten van de mode-industrie heeft verschillende stadia. Het eerste segment begint met de producenten die de materialen uitzoeken, natuurlijke of kunstmatige materialen. Hierna, tweede segment, worden de materialen verwerkt in stoffen. Het derde segment bestaat uit de fabricage van de kleding. Dat kan worden onderverdeeld in het ontwerpen van de kleding, waarna de kleding kan worden gefabriceerd.  In het laatste segment zijn het de retailers die de kleding aan de consumenten verkopen. Dit gebeurt in verschillende winkels zoals, warenhuizen, massawinkels, ketens en laag geprijsde winkels (Şen, 2008). In figuur 2 is een overzicht te zien van de logistieke keten van de kleding-/textielindustrie.

 

Figuur 2: Textiel/kleding logistieke keten (Izzo, 2006)

De hoge variaties in de vraag en de korte levenscyclus in de mode-industrie maken voorspellingen erg moeilijk. De voorspellingsperiode is gelijk aan de doorlooptijd van de producten. Een snelle response strategie en een nauwkeurige response hebben zich ontwikkeld. Deze strategieën geven een hoge waarde aan de logistieke keten. Ook wordt vaak gebruik gemaakt van leveringen die precies op tijd zijn om direct te verkopen. Het is noodzakelijk dat de logistiek keten aangepast is aan de karakteristieken van de producten.

De kledingindustrie geeft aan dat er een aantal productontwerpers zijn begonnen om het kostbeleid te verschuiven naar een betere reflectie van productiekosten in plaats van de prijs te bepalen aan de hand van wat retailers willen betalen. Het Interfaith Center on Corporate Responsibility (ICCR) suggereert dat deze strategieën andere strategieën zullen inspireren tot een meer duurzame logistieke keten van de kledingindustrie. Dit zal niet makkelijk worden om te veranderen. Maar door een verandering aan te brengen in de standaarden, zal er een begin zijn naar een duurzame logistieke keten van de mode- industrie (Armstrong, 2011).

Cradle-to-cradle in logistieke modeketen

Als we kijken naar op welke manier cradle-to-cradle kan worden gebruikt in de logistieke keten van de mode-industrie is het belangrijk om per stadium te bekijken wat er moet worden gedaan om cradle-to- cradle te implementeren. De mode-industrie heeft negatieve effecten op de omgeving, van de verschillende stadia van de levenscyclus van het product. Van vezelgroei en fabriceren, verven en afdrukken, transporteren naar de winkels en verkoop, tot het eind van de levenscyclus van het kledingstuk, het weggooien. Weinig consumenten weten eigenlijk wat de effecten zijn van kledingproductie en verkoop op de omgeving. Gebrek van deze kennis zorgt voor een barrière in de duurzame verkoop. Om een duurzaam kleding ontwerp en productie model te ontwikkelen kan er gebruik worden gemaakt van het “cradle-to-cradle apparel design(C2CAD)” (Gam, 2009). Dit model kan worden ingedeeld in vier verschillende stappen, zoals te zien in figuur 3.

 

Figuur 3: C2CAD for sustainable apparel design and production (Gam, 2009).

In de eerste stap definiëren ontwerpers het probleem en analyseren de markt- en bedrijfssituatie. Aan het eind van deze stap zal de kleding stijl worden beslist. In de tweede stap worden de materialen uitgezocht. Vooral bij cradle-to-cradle en recycling is het erg belangrijk welke materialen worden gebruikt. Ook worden in dit proces de kosten bepaald, zodat kan worden gekeken of het voor bedrijven een goede investering is. In de selectie van de materialen wordt gekeken naar de chemische ingrediënten gebaseerd op cradle-to-cradle en in welke mate het haalbaar is om biologische en/of technische stoffen te gebruiken. De sample moet aan het eind van deze fase voldoen aan de volgende criteria functie, prestatie, vorm, stijl en ontwerp. De derde stap van C2CAD is de oplossing van het ontwerp en de samenwerking. Voor een duurzame ontwikkeling, is het is belangrijk dat er een goede samenwerking plaatsvindt. (Braungart, 2007). De laatste stap is de productie van de kleding. C2CAD vraagt om een duurzame productie. Het is belangrijk dat de veiligheid van de materialen hoog is en er een duurzame stroom van materialen is. Een samenwerking met andere bedrijven, zoals in afval van kledingproductie, gebruik van biologische stoffen of ruwe materialen is noodzakelijk om te gebruiken om zo voor een duurzame productie te zorgen.

Gedrag van consumenten

Nadat een product gebruikt is, kan het worden weggegooid, hergebruikt of worden gerecycled, om het proces van cradle-to-cradle door te zetten is het belangrijk dat producten worden verzameld om te worden gerecycled. Afvalproducten moeten op een efficiënte manier worden teruggehaald om zo gerecycled te kunnen worden.

Consumenten hebben een sociaal paradigma, die wordt beïnvloedt door normen en waarden. Zo’n sociaal systeem kan veranderen door verschillende houdingen. Een paradigma is een geloof in een systeem dat wordt gekarakteriseerd door de maatschappij, wetenschappelijk of sociaal. Voor een verandering naar een duurzame maatschappij, is het belangrijk dat het paradigma verandert.

De basis van de markt voor kledingontwikkelaars is prijs, snelheid, innovatie, fabricage, technologie en toegang tot bronnen. Industriële ecologie, is een concept uit de logistieke keten die wordt beïnvloed door een duurzame ontwikkeling (Armstrong, 2011). Een organisatie die in verband staat met cradle-to-cradle is een organisatie die zorgt dat ongerelateerde industrieën die dichtbij elkaar staan samenwerken zodat ze elkaars afval kunnen gebruiken. De bedrijven staan dicht bij elkaar en een beheerder verzamelt en distribueert het afval van het ene bedrijf naar het andere bedrijf.

Recycling in de modeketen

Het is moeilijker om een logistieke keten te optimaliseren met productterugname en recycling. Er zijn nog veel praktische uitdagingen voor de bestaande logistieke keten. Recycle producten die duurzaam zijn, die de omgeving beschermen en een competitief voordeel opleveren in de logistieke keten, zijn op dit moment nog erg moeilijk. Veel bedrijven kiezen nu nog om recycling uit te besteden, maar wanneer cradle-to-cradle wordt ingevoerd, zal er op de langer termijn winst kunnen worden behaald binnen het bedrijf, wanneer zij zelf het hele proces uitvoeren. Door zelf het proces uit te voeren, kan er kennis worden opgedaan waardoor het proces steeds meer wordt verbeterd. Door een goede samenwerking met andere bedrijven, kan de duurzaamheid en de winst ook omhoog. Bijvoorbeeld door het combineren van afval voor recycling.

Uitdagingen

Om cradle-to-cradle te implementeren in de modeketen is nog veel tijd nodig. Het begint bij het ontwerp, maar ook voor het verzamelen van de producten voor recycling is een goede aanpak nodig. Dat is een van de punten die nog weinig terug is gekomen in de literatuur. Dit terwijl het wel een zeer belangrijk proces is binnen cradle-to- cradle. Dit zou dus een goed onderdeel kunnen zijn voor verder onderzoek, maar is ook een van de implicaties van dit onderzoek. Op de lange termijn zijn er naar mijn inzien twee mogelijke oplossingen voor het verzamelen van kleding na gebruik. De eerste oplossing is leasen. Het product blijft van de producent en de klant betaald per periode dat het product in bezit is van de klant. Wanneer het niet meer wordt gedragen, wordt het product terug gegeven aan de producent en betaald de klant niet meer, waarna het kan worden gerecycled. Een tweede oplossing is het gebruik van statiegeld. Wanneer een kledingstuk niet meer wordt gebruikt, kan het worden ingeleverd en in ruil daarvoor krijgt de klant een bedrag. Op deze manier wordt het voor de klant aantrekkelijk om niet meer gedragen kleding in te leveren.

Een tweede reden waarom duurzaam werken vaak nog niet wordt ingevoerd, is omdat het nog niet binnen het kader van een sociaal paradigma valt. Een tweede implicatie van dit onderzoek is dat er nog niet diep genoeg is ingegaan op de implementatie van duurzaamheid binnen een sociaal paradigma. Daarom is het belangrijk voor een verder onderzoek, op welke manier dit sociaal paradigma kan worden veranderd. Een voorbeeld zou kunnen zijn dat de overheid zorgt voor regulatie, waardoor duurzame veranderingen worden verplicht en op een structurele manier duurzaamheid kan worden ingevoerd.

Conclusie

Met de implementatie van cradle-to-cradle zal de duurzaamheid van de logistieke keten van de mode-industrie in de hele logistieke keten worden verhoogd. Cradle-to-cradle zorgt ervoor dat de producten in een gesloten keten blijven, zodat er geen afval is. Maar niet alleen aan het einde van de logistieke keten zorgt cradle-to-cradle voor een gesloten keten. Het begint al bij het ontwerp, door gebruik van bewust gekozen materialen. Binnen het productieproces wordt er rekening gehouden met energiebesparing. Wanneer we kijken naar de verschillende aspecten van duurzaamheid; ecologisch, economische en sociaal, is het vaak zo dat in de praktijk, meer aandacht wordt gegeven aan het economische aspect en pas later aan de andere twee aspecten. Het is belangrijk dat bedrijven vanaf het begin naar de drie aspecten kijken en ze evenveel gewicht geven, zodat er op de drie vlakken waarde kan worden gecreëerd. Bij cradle-to-cradle wordt er rekening gehouden met deze drie aspecten.

Veel bedrijven kiezen nu nog om recycling uit te besteden, maar wanneer cradle-to-cradle wordt ingevoerd, zal er op de langer termijn winst kunnen worden behaald binnen het bedrijf, wanneer zij zelf het hele proces uitvoeren. Door zelf het proces uit te voeren, kan er kennis worden opgedaan waardoor het proces steeds meer wordt verbeterd. Door een goede samenwerking met andere bedrijven, kan de duurzaamheid en de winst ook omhoog. Bijvoorbeeld door het combineren van afval voor recycling.

Vier aandachtspunten

Er zijn vier aandachtspunten voor cradle-to-cradle in de modeketen:

  1. Ten eerste moet er worden gezorgd dat er geen schadelijke stoffen worden gebruikt.
  2. Ten tweede is het belangrijk dat een bedrijf goed is geïnformeerd. Vaak wanneer het bijvoorbeeld een schadelijke stof wil uitsluiten, is de nieuwe oplossing nog steeds niet ecologisch verantwoord.
  3. Het derde punt, is de materialen die worden gebruikt voor het product en de effecten. Hierna kan worden gekeken welke stoffen die gebruikt zouden kunnen worden goed zijn.
  4. Als laatste is het belangrijk dat er wordt gekeken op welke manier een product met nieuwe mogelijkheden kan worden gemaakt. Het is belangrijk dat er een verandering plaatsvindt naar een nieuw kader. Om deze verandering te creëren is het noodzakelijk dat de bedoeling van de verandering duidelijk wordt overgebracht.
Reageer op dit artikel