blog

Welke logistieke kansen biedt de digitale revolutie?

Supply chain

Welke logistieke kansen biedt de digitale revolutie?

Zo’n beetje iedereen is chagrijnig over de economie, over het rendement, de bezettingsgraad, het aantal orders of zendingen. Dit pessimisme begon als een kredietcrisis, maar het is in feite een systeemreset die bekend zal komen te staan als ‘de digitale revolutie’. Deze revolutie is nog veel ingrijpender dan de industriële revolutie. Het goede nieuws: er zijn enorme kansen voor de gehele logistieke sector.

Weet u nog, de industriële revolutie? Even uw en mijn geheugen opfrissen. De industriële revolutie begon rond 1770 en was een logisch vervolg op de verlichting. Vaklieden en boeren kregen te maken met (prijs)concurrentie als gevolg van mechanisatie. Daardoor waren allerlei producten ineens bereikbaar voor een veel grotere doelgroep. De gevestigde orde, zoals de gildes, had er moeite mee dat haar gemonopoliseerde wereld ophield. Aangezien de gildes in Engeland minder sterk georganiseerd waren dan in de rest van Europa, was het niet vreemd dat juist daar de industrialisatie het snelst ging. In Nederland kwam de industrialisatie pas rond 1880 op gang. De gildes in Nederland hebben zich behoorlijk verzet, met als gevolg dat Nederland in die tijd de welvaartsboot miste. De industrialisatie had, zeker in het begin, ook veel nadelen, bijvoorbeeld op het gebied van milieu, arbeidsomstandigheden en kinderarbeid. Daardoor heeft de industriële sector zelfs nu nog voor sommige mensen een slecht imago. Maar in retrospectief kunnen we stellen dat de mensheid door de industrialisatie een veel aangenamer (subjectief) en langer (objectief) leven heeft gekregen. Uiteindelijk heeft zij de economische en maatschappelijke wereld compleet veranderd. De ‘echte’ vaklieden zijn kleine gespecialiseerde zelfstandigen geworden en de boeren industriële of vakspecialisten.

Succes ICT is standaardisatie

In 1993 had 70 procent van het bedrijfsleven en 10 procent van de particulieren één of meer computers. In die tijd begrepen de grote retailers dat het elektronisch uitwisselen van gegevens tot kostenbesparingen kan leiden, aangezien dubbel invoeren tijd kost en sneller fouten veroorzaakt. De heer Albert Heijn zag deze ontwikkeling halverwege de jaren tachtig. Hij sprak met zijn grootste medespelers af dat er standaard databerichten en artikelidentificatie moesten komen: EDI-berichten en EAN-barcodes. Dankzij zijn inzet heeft elk flesje bier in de hele wereld één standaard barcode en een artikelidentificatie die beheerd wordt door de branche zelf (GS1). In de logistiek daarentegen kwam het noch tot een standaard barcode noch tot standaardberichten. De grote logistieke dienstverleners gebruikten allemaal verschillende barcodesystemen; ze wilden zelf het barcodewiel uitvinden. U kunt vast bedenken hoeveel geld er door dit gebrek aan saamhorigheid verloren is gegaan.
Nu, twintig jaar later, zijn bijna alle computers, al dan niet mobiel, op de een of andere manier verbonden en is de rekensnelheid van de computer op uw fiets groter dan die van de NASA in 1969 waarmee Neil Armstrong op de maan werd gezet. Het succes van de overal aanwezige ICT-middelen ligt in het gebruik van standaarden. Die standaarden zijn voor een deel afgedwongen door grote gebruikers, zoals Albert Heijn in het geval van de barcodes. Maar ook visie en saamhorigheid binnen een sector, zoals in het geval van HTML, of zeer dominante marktpartijen, zoals Google, hebben een rol gespeeld in dé succesfactor van ICT: standaardisatie.

The Internet of Things versnelt digitale revolutie

Als gevolg van standaardprotocollen wordt nu ook the Internet of Things werkelijkheid: binnenkort zullen alle apparaten en objecten met internet verbonden zijn. Dat zien we nu al bij PC’s, laptops, tablets en smartphones. Andere apparaten en objecten zullen binnenkort ook via internet worden ontsloten. Uw auto, verlichting, centrale verwarming, stereo, alarminstallatie … ze kunnen straks allemaal informatie leveren en/of op afstand aangestuurd worden. Niet alleen in uw thuissituatie, ook binnen het bedrijfsleven zal the Internet of Things straks een belangrijke rol spelen. Denk aan al die informatie die gekoppeld en gedeeld kan worden! Het bedrijfsleven weet zelf al erg veel over klanten, orders en zendingen. Maar ook de overheid beschikt over enorme hoeveelheden data van wegbeheerders, de Belastingdienst, de douane, CBS, et cetera. Door het slim combineren van al die data en door het beschikbaar komen van meer zal de digitale revolutie flink worden aangejaagd. Hierdoor komen alle sectoren op scherp te staan. Voorbeelden genoeg. De telecomindustrie werd eerst door WhatsApp verrast, nu weer door Apple’s FaceTime en straks door Google Loon. De medische sector zal moeten inspelen op Google Glass en Calcio, de uitgeversbranche heeft het te verduren met Google Library en e-books en de muziekindustrie met iTunes, YouTube en Spotify. Geen bedrijfstak ontkomt aan de digitale revolutie. De reacties van de gevestigde orde op deze digitale revolutie doen mij sterk denken aan die van de gildes uit de negentiende eeuw.

En de logistieke sector?

Twee jaar geleden is de logistieke sector uitverkoren tot topsector. De gedachte daarachter was dat Nederland door de goede logistieke infrastructuur meer handels- en distributieondernemingen naar zich toe kon trekken. Een van de belangrijkste projecten daarin is het Neutraal Logistiek Informatie Platform, waarin onder meer de mainports (Schiphol en de havens van Rotterdam en Amsterdam) en de overheid zitting hebben. Zij zouden afspraken maken over digitale uitwisselingsstandaarden, zodat het voor handelaren en logistieke ondernemingen eenvoudiger werd om de beschikbare gegevens in te zetten in hun processen. Het idee is uitstekend, want met standaardisatie kan onze logistieke digitale infrastructuur tot de beste van de wereld behoren. Maar de gesprekken gaan nog steeds over governance, beveiliging, kwaliteit, eigendom, onderlinge verrekening en data-uitwisseling. Er is nog niet één standaard gepubliceerd! Ondertussen rijden wel de eerste trucks zonder chauffeur in Australië. En Google heeft inmiddels een distributieonderneming overgenomen omdat zij routeplanning (Google Maps) in combinatie met home delivery (Google Now) wil perfectioneren. U begrijpt dat de rest van de wereld niet wacht tot wij er in Nederland onderling uit zijn; zij zal haar eigen standaard zetten. En dat is niet nodig. iDeal toont bijvoorbeeld aan dat het ook anders kan binnen een sector. 70 procent van alle internetbetalingstransacties in Nederland verloopt via dit veel veiligere systeem dan de varianten uit de USA.

Nederland kan logistieke Silicon Valley worden

Handels- en logistieke ondernemingen zullen de vruchten moeten plukken van de digitale revolutie en alle beschikbare data slim moeten combineren. Alleen zo kunnen zij hun efficiency vergroten of nieuwe businessmodellen creëren. In analogie met de industriële revolutie worden zij anders gemarginaliseerd tot nichespelers. Om data te kunnen combineren, is het noodzakelijk om daar toegang tot te hebben. De logistieke sector als geheel zou alle beschikbare informatie dan ook moeten delen. Zeker als Nederland nog steeds de ambitie heeft om de logistieke Silicon Valley van de wereld te worden. Met de aanwezige kennis in de sector en haar unieke logistieke netwerk, dat ooit in de zeventiende eeuw is begonnen bij de beurtvaart, heeft ons land daarvoor nog veel sterke troefkaarten in handen.
Nederland kan nog steeds de logistieke wereldstandaard zetten. Niet door nog langer te praten, maar door gezamenlijk te starten met tien concrete verticale ICT-ketenprojecten, waarin handelsondernemingen, de logistieke sector en de overheid data delen en slim gaan inzetten. Zowel de ICT-sector als de handels- en logistieke sector heeft daar profijt van. Wie dicht bij de bron zit kan immers het meeste drinken.

Reageer op dit artikel