blog

The Good, the Bad and the Albert Heijn

Supply chain

Albert Heijn heeft via een brief aan de leveranciers laten weten dat ze, gezien hun uitbreidingen in binnen- en buitenland, er op rekenen dat de leveranciersprijzen met 2 procent gaan dalen. Een typisch geval van machtsmisbruik, of is er meer aan de hand in de supply chain van de fast moving consumer goods?

The Good, the Bad and the Albert Heijn

Voor wie het vakgebied supply chain management (SCM) van dichtbij volgt is Albert Heijn een organisatie met twee gezichten. Aan de ene kant is Albert Heijn een zeer professionele organisatie en absolute koploper met het invoeren en uitrollen van nieuwe (logistieke) ideeën en concepten. Denk bijvoorbeeld aan Vandaag Voor Morgen, Efficient Consumer Response (ECR), Albert.nl  en de Bonuskaard. Het was meneer Albert Heijn jr. zelf die aan de wieg stond van de brede acceptatie van een uniforme streepjescode. Stuk voor stuk ontwikkelingen die het toepassen van SCM verder hebben gebracht en die in vele leerboekjes terecht zijn gekomen.
Het andere gezicht van Albert Heijn is die van een organisatie die niet schroomt om de onmiskenbare machtspositie die ze hebben in te zetten voor eigen gewin.

Powerplay
De recente geschiedenis van Albert Heijn laat zien dat men niet bang is voor conflicten. Om het marktaandeel te vergroten werd in 2003 en daarna nog een keer in 2009 een prijzenoorlog gestart. Ook vers in het geheugen liggen de conflicten met toeleveranciers Vrumona en Peijnenburg. De recente brief naar de toeleveranciers past goed in dit beeld. Daarin stelt Albert Heijn dat gezien de recente uitbreidingen in Nederland door het overnemen van C1000 en Super de Boer vestigingen, en het openen van nieuwe winkels in België en Duitsland, er ook iets aan de leverancierskant moet veranderen. Immers meer omzet brengt met zich mee dat de kwantumkortingen hoger kunnen worden. De investeringen van Albert Heijn moeten worden terugverdiend en waarom zouden de leveranciers eenzijdig mogen profiteren van die inspanningen? Samen spelen, samen delen zo lijkt de redenering van Albert Heijn te zijn. De leveranciers reageren als door een wesp gestoken; zij hadden nooit iets van dat samen spelen gemerkt, dus waarom delen? Er is geen omzetstijging, alleen maar omzetverplaatsing en contracten eenzijdig aanpassen dat kan natuurlijk niet. Kortom, Albert Heijn wordt beschuldigd van powerplay of zelfs van machtsmisbruik.

Ketensamenwerking maar dan anders
Is een op zich uitstekende lopende supply chain waarin één partij vanuit een machtspositie de lakens uitdeelt een goed voorbeeld van SCM? Daar kan je op verschillende manieren over denken. Albert Heijn zelf vindt duidelijk van wel. Een aantal jaren geleden vond topman Dick Boer (toen Albert Heijn, nu Ahold) desgevraagd dat er uitstekend werd samengewerkt met de toeleveranciers. Anderen denken hier anders over; SCM gaat ook over transparantie en openheid, over win-win en over elkaar iets gunnen. En de term “ketensamenwerking” suggereert een zekere vorm van gelijkwaardigheid. Dat er een partij is die de regie voert is op zich prima, maar samenwerken onder regie een machtige dictator voelt toch heel anders dan werken onder regie van een verlicht despoot.

Goed of slecht?
Is het gedrag van Albert Heijn goed of slecht? Dat hangt sterk van het perspectief af. Je kan je afvragen of het vanuit moreel oogpunt eerlijk is om leveranciers zo onder druk zetten. Maar je kunt het ook professioneel noemen. Misschien kan Albert Heijn gegeven het feit dat ze onderdeel zijn van het beursgenoteerde Ahold niet anders; immers de voortdurende druk vanuit de financiële markten laten vaak weinig ruimte voor sentimenten en langetermijndenken. Vanuit de theorie van SCM zijn kanttekeningen te zetten, maar een organisatie hoeft natuurlijk niet te voldoen aan de theorie. Misschien neemt Albert Heijn wel een voorbeeld aan het zeer succesvolle Wal-Mart, een organisatie die tegelijkertijd geroemd wordt vanwege de superieure logistiek en verguisd wordt vanwege de manier waarop ze met leveranciers en weknemers omgaan.

Bijdragen aan strategische doelen
Los van alle begrijpelijke emotie en morele verontwaardiging kan je je ook afvragen hoe professioneel de leveranciers zelf zijn. De brief is niet onkarakteristiek voor het beleid van Albert Heijn dus ze hadden het misschien wel moeten zien aankomen. Zeker ook omdat men zeer goed op de hoogte is van de uitbreidingen van Albert Heijn. Was het niet beter geweest om Albert Heijn proactief te benaderen met het aanbod om mee te denken in manieren waarop men kon bijdragen aan de strategische doelen van Albert Heijn?

Net als in de film?
Voor Albert Heijn zelf is het de vraag of ze met hun powerplay op lange termijn door kunnen gaan. De geschiedenis leert dat elke macht zijn eigen tegenmacht creëert. En dat is ook het plot van vele thrillers en westerns: de eens zo machtige schurk wordt uiteindelijk toch door de ooit onderliggende held verslagen. Of gebeurt dat alleen in de film? Of speelt Albert Heijn helemaal niet de rol van de schurk?

 

Lees ook de blog van Freek Aertsen over dit onderwerp: 2% korting, mag het een beetje meer zijn?

Reageer op dit artikel