blog

Risk management onontbeerlijk in procesindustrie

Supply chain

Risk management onontbeerlijk in procesindustrie
Risk-management in procesindustrie

De supply chain in de procesindustrie herbergt verborgen risico’s die je ontdekt door een goede analyse te maken van de keten. Bovendien wordt voor de meeste bedrijven dan pas inzichtelijk wie de eindklanten zijn en waarvoor zij jouw (commodity-)product gebruiken. Dat kan tot verrassende inzichten en kansen leiden, zeggen Stijn Rutjes en Max den Dopper, business consultants bij EyeOn.

Grote bedrijven in de procesindustrie, waaronder chemiebedrijven DSM, Sabic, Momentive (voorheen Hexion) en BASF, hebben zich gebundeld in een kennisnetwerk. Tijdens een van de recente bijeenkomsten van dit netwerk stond risk management op de agenda.
   
Wat kenmerkt procesindustrie?
De aanwezigen gingen allereerst in op de vraag: wat kenmerkt de procesindustrie? Daaruit kwamen verschillende aspecten naar voren. Denk aan het feit dat het veelal om commodity-producten draait met een lage marge, waardoor de bezettingsgraad van de assets hoog moet zijn. Zeker omdat het ook nog om high value assets gaat; onder meer de machines zijn kostbaar. Een ander kenmerkend aspect voor de procesindustrie is dat de flexibiliteit in capaciteit laag is.
     
Bovendien heeft deze industrie te maken met een complexe wereldwijde supply chain en grote onderlinge afhankelijkheid tussen de verschillende schakels in de keten. Gevolg van deze ‘situatie’ is dat het stilvallen van de productie of een veranderende marge funest kan zijn voor de winstgevendheid van het bedrijf.
   
Risico’s procebedrijven
Genoemde aspecten brengen ook risico’s met zich mee voor procesbedrijven. In crisistijd komt de aanvoer van grondstoffen door de onderlinge afhankelijkheid en afgenomen flexibiliteit nogal eens onder druk te staan. Dat levert een risico op voor de continuïteit van de productie. Maar nu we de crisis achter ons lijken te laten, heeft de procesindustrie wellicht te maken met nog grotere risico’s. De vraag neemt immers weer toe – soms zelfs stevig – waardoor de totale keten onder druk komt te staan. En dat verhoogt de risico’s aanzienlijk. Je krijgt je grondstoffen bijvoorbeeld niet. Of je moet heel duur inkopen. Hoe ga je hier als bedrijf mee om? Met andere woorden: hoe zorg je dat je ‘up to speed’ bent met de supply chain?
  
Het is van wezenlijk belang de risico’s van je bedrijf in kaart te brengen. Ook dienen bedrijven voor zichzelf duidelijk te maken én te weten wat zij het beste kunnen doen indien de productie daadwerkelijk stilvalt of de leveringen achterwege blijven en marges stevig veranderen. Met andere woorden: logisch gevolg van hoe de procesindustrie is georganiseerd, is het feit dat risk management processen ‘key’ zijn. Niet alleen om een continu hoog service level te bieden, maar zeker ook om de supply chain-kosten acceptabel en in de hand te houden én om voorbereid te zijn op een aantrekkende vraag.
  
Risk-analyse
Bedrijven in de procesindustrie dienen een risicoanalyse te maken. Daarbij brengen zij allereerst in kaart hoe de supply chain eruit ziet, niet alleen ‘stroomafwaarts’, maar ook ‘stroomopwaarts’. Door goed de eigen positie in de keten te bepalen, worden risico’s en kansen duidelijk en inzichtelijk.  Dit moet zeer grondig gebeuren, omdat voor de hand liggende oplossingen niet altijd het gewenste effect hebben. Zo lijken onder andere dual sourcing of multiple sourcing in sommige gevallen een prachtige oplossing voor kritische grondstoffen. De specificaties van de grondstoffen zijn echter essentieel en zelden identiek. Oftewel: de dual source-leverancier levert eigenlijk niet dezelfde grondstof als de eigenlijke (default) supplier. Bovendien levert samenwerking met meerdere leveranciers ongewilde complexiteit op. Heb je als bedrijf meer dan drie sourcing partners (lees: suppliers), dan is het vaak al niet meer interessant.
    
Het aanleggen van een voorraad productiemiddelen is in sommige gevallen een passende mitigation-oplossing. Als bedrijf kun je ook bepaalde risico’s afdekken met behulp van verzekeringen. Sommige bedrijven kiezen er bewust voor de grondstofproductie in eigen beheer te nemen, bijvoorbeeld door de productie van de meest kritische basis-grondstof in-house te halen. Daardoor ben je immers niet meer afhankelijk van leveranties van derden.
   
Geen actueel plan
Voor grote concerns in de procesindustrie is het van groot belang dat zij regelmatig een riskanalyse maken. Bepaal met welke risico’s je te maken hebt en welke acties je onderneemt als je daadwerkelijk te maken hebt met een probleem. Bedrijven doen dit vaak wel, maar op ad-hoc basis en niet continu. Dat laatste is echter van groot belang, omdat risico’s en bedreigingen zich doorgaans niet keurig van tevoren aankondigen. Dus schuilt er een gevaar in de manier waarop bedrijven hun risico management organiseren. Het betekent immers simpelweg dat zij geen actueel plan klaar hebben liggen op het moment dat ze er daadwerkelijk behoefte aan hebben. Wellicht zijn zij in staat op korte termijn een crisisteam samen te stellen. Maar een ‘damage mitigation’-actie gaat vaak gepaard met de nodige kosten. Ben je bereid en in staat om die op te hoesten? Bovendien is het ergste leed dan vaak al geschied.
    

Problemen verhelpen
Monitor de impact op de bedrijfsvoering totdat de problemen zijn verholpen. Wat is inmiddels opgelost en wat nog niet? Voor welke periode ben je als bedrijf uit de zorgen? Definieer de doelstellingen, meet de resultaten van de oplossing(en), vergelijk die met de doelstellingen en zet eventueel acties uit om die resultaten te verbeteren. Het goed en gestructureerd opzetten van continue risk management biedt ook enorme kansen. Bijvoorbeeld omdat uit de analyse van de supply chain en de markt om je heen blijkt dat je een uniek product in handen hebt, dat wordt gebruikt voor een product dat de afnemer zeer hoge marges oplevert. In dat geval kun je de prijs natuurlijk verhogen. Het volgende voorbeeld, van CP Kelco, illustreert een dergelijke situatie.
    
CP Kelco
Ruim een jaar geleden vond er een ontploffing plaats op de Nijmeegse fabriek van dit Amerikaanse bedrijf, waardoor de productie voor langere tijd stil kwam te liggen. Een groot deel van de productie hevelde het bedrijf over naar andere sites. Eén klein onderdeel was echter niet te verplaatsen. Het ging om de productie van een grondstof, die essentieel bleek te zijn voor afnemers in de farmacie. CP Kelco merkte tijdens deze crisissituatie pas goed hoe belangrijk bepaalde producten voor het bedrijf zijn. Het ging voor CP Kelco slechts om enkele procenten van de omzet die hiermee verloren gingen, maar voor de afnemer waren de grondstoffen kennelijk heel moeilijk vervangbaar. Hierdoor kwam de continuïteit in de productie van deze klanten ook sterk onder druk, met alle gevolgen van dien. "Als deze klanten hadden aangegeven dat ze sterk afhankelijk waren van de betreffende grondstof, dan hadden we ons samen beter kunnen voorbereiden op mogelijke supply-problemen. Wijzelf hadden onvoldoende inzicht in de supply chain stroomafwaarts en geen goed beeld van de toegevoegde waarde van ons product  voor deze klanten" aldus de woordvoerder van CP Kelco.

    
Interne afhankelijkheid
Het voorbeeld van CP Kelco geeft nog maar eens aan wat het belang van een goed back-up plan is. Het is dus belangrijk de risico’s in kaart te brengen én een plan van aanpak klaar te hebben liggen. De (financiële) gevolgen van productie die stilligt zijn simpelweg te groot om dit niet te doen. Concerns in de procesindustrie zijn doorgaans ook afhankelijk van suppliers ván suppliers. Vaak is een first tier, second tier of zelfs third tier supplier onderdeel van het eigen concern. Niettemin hebben veel procesbedrijven onvoldoende de afhankelijkheden van zelfs de verschillende supply chains binnen hun eigen bedrijf onvoldoende in beeld. Het delen van kennis tussen verschillende organisaties in de procesindustrie is niet eenvoudig in verband met ‘confidentiality’ en dat bemoeilijkt de ‘planning’ van risico’s. Het gaat echter lang niet alleen om de externe leveranciers. Bedrijven in deze branche hebben ook vaak te maken met interne afhankelijkheid. Wat als intern, op één van de sites, brand uitbreekt? Ook daarvoor ligt vaak geen plan klaar, terwijl bedrijven er intern wel degelijk voor kunnen zorgen dat de beschikbare kennis bij alle afdelingen is ondergebracht.
   
Zorg voor transparantie
Het kwantificeren van risico’s, daar gaat het om. Wat is de ‘probability’, de kans dat het mis gaat? En wat is de ‘risk value’? Veelal gaat het om een veelvoud van de impact die bedrijven denken dat het niet beschikbaar zijn van grondstoffen heeft. Zij lopen niet alleen directe omzet en marge mis, maar hebben ook te maken met een ontevreden klant, die in het minst gunstige geval zelfs opstapt. Bovendien ontbreekt bij de meeste bedrijven een reële schatting van de periode waarin zij omzet missen. Kortom: zorg voor transparantie in de keten. Stel vast wat er speelt in de branche en waar de risico’s liggen. En spring daar vervolgens op in.
   
Samenvattend is het voor bedrijven in de procesindustrie van wezenlijk belang dat zij een structureel risk management-proces optuigen, waar niet alleen Supply Chain bij betrokken is, maar ook alle andere relevante afdelingen. Het is zaak goed in kaart te brengen wat de afhankelijkheden zijn binnen de supply chain van het eigen bedrijf én die van de bedrijven up- en downstream. Overigens is het niet nodig ellenlang stil te staan bij de precieze impact van een risico. Een relatief eenvoudige berekening van de totale marge van de niet te leveren goederen vermenigvuldigd met de recovery-periode levert voldoende inzicht op om prioriteit te geven aan de verschillende risico’s. Zoek uit hoe je de risico’s het beste kunt minimaliseren en afdekken en blijf de situatie vervolgens goed monitoren. Dan is je bedrijf voorbereid op risicovolle situaties én kun je kansen grijpen.

Reageer op dit artikel