blog

Toepassen van logistieke principes kan de BV Nederland helpen (I)

Supply chain

Toepassen van logistieke principes kan de BV Nederland helpen (I)
product-process matrix van Hayes & Wheelwright, 1979

Zet twee logistici bij elkaar en binnen vijf minuten praten ze over kostenbesparingen. Het zou goed zijn om deze kwaliteit van onze sector in te zetten voor de besturing van Nederland.

 

Onafhankelijk van welke kleur kabinet er komt, één ding staat vast: de komende jaren moeten er flink bezuinigd worden. Vaak zijn bezuinigingen pijnlijk, vooral omdat ze leiden tot een verschraald aanbod en verminderde kwaliteit. Binnen de logistiek nemen we deze klassieke trade-off tussen kwaliteit en kosten echter niet zomaar voor lief. Bij concepten als LeanSix Sigma, Supply Chain Management en Total Quality Management geldt veeleer het adagium “quality is free”: betere kwaliteit realiseren tegen lagere kosten. Daarom is het nuttig om te verkennen hoe we logistieke concepten in kunnen zetten voor een beter Nederland.

 

Flow-shop in plaats van job-shop
Een van de mogelijkheden doet zich voor binnen de ziekenzorg. Uit recent onderzoek van Boer & Kroon bleek dat er in Nederland een flinke toename is van zelfstandige klinieken (ook bekend als Zelfstandig Behandel Centrum, ZBC) bij ziekenhuizen. Dergelijke klinieken zijn gespecialiseerd in de behandeling voor een specifieke aandoening of voor specifieke patiënten, denk aan orthopedie, gynaecologie en herniaoperaties. In de Volkskrant van 30 juli werden dergelijke klinieken de “heipalen” onder de ziekenhuizen genoemd, omdat de ZBC’s het financieel (zeer) goed doen en daarmee een sterk fundament vormen onder de traditioneel noodleidende ziekenhuizen. Het succes van de ZBC’s wordt vaak toegeschreven aan de toegenomen mogelijkheden van marktwerking in de zorg en de financieringmethode door verzekeringsmaatschappijen. Dat mag zo zijn. Maar de hoofdreden waarom ZBC’s een betere kwaliteit tegen lagere kosten kunnen realiseren ligt in het feit, dat een ZBC kan worden ingericht als een “flow-shop” (productiestraat). Dit in tegenstelling tot een ziekenhuis, dat uit de aard van de bedrijfsvoering een “job-shop” is. Het verschil staat weergegeven in onderstaande figuur (product-process matrix van Hayes & Wheelwright, 1979).

 

In een flow-shop zijn alle bewerkingen en handelingen op elkaar afgestemd (zodat wachtrijen tussen de verschillende behandelingen worden voorkomen), zijn de artsen en verpleegsters dedicated en specialistisch opgeleid en er is een verregaande vorm van standaardisering en automatisering mogelijk. Al deze aspecten leiden inherent tot zowel lagere kosten per patiënt als tot betere kwaliteit.

 

Wel voldoende schaalgrootte nodig
Het nadeel van de flow-shop (dus een ZBC) is dat deze alleen goed kan functioneren als er een voldoende schaalgrootte binnen een lagere variatie van aandoeningen is (lees: als er voldoende patiënten met de specifieke aandoening zijn). Om ZBC’s breed in te zetten zou daarom elk ziekenhuis moeten kiezen welke twee of drie ZBC’s zij willen inrichten. Een ziekenhuis bestaat dan uit een algemeen gedeelte voor de eerste (spoedeisende) en andere eerstelijnshulp en een aantal ZBC’s. Patiënten kunnen niet meer bij elk ziekenhuis terecht voor elke kwaal. Maar daar tegenover staat dat ze op een iets grotere afstand van hun woonplaats veel goedkoper, sneller en beter behandeld kunnen worden binnen een daarvoor speciaal ingericht ZBC.

 

Concluderend: door het toepassen van het logistieke principe van de dedicated flow-shop kan de BV Nederland aanzienlijke besparingen op de zorgkosten realiseren, terwijl de zorg ook nog eens kwalitatief beter wordt.
Andere suggesties om de BV Nederland te helpen met logistieke inzichten zijn welkom.

 

 

Zie het artikel uit Volkskrant van 30 juli 2010 (pdf): Zelfstandige kliniek als heipaal onder het ziekenhuis

Reageer op dit artikel