artikel

Best Paper Award zet ziekenhuislogistiek op de kaart

Supply chain Premium

Best Paper Award zet ziekenhuislogistiek op de kaart

Goederenlogistiek in de zorg werd op de kaart gezet tijdens de VervoersLogistieke Werkdagen in Antwerpen op 1 december. Uit 35 inzendingen van vertegenwoordigers van TNO, CBS, Buck Consultants, Rijkswaterstaat, Antwerp Maritime Academy en verschillende Belgische en Nederlandse universiteiten en hogescholen won een paper over een onderzoek naar logistieke excellentie in de zorg de ‘Best Paper Award’. Lees hier meer over het onderzoek.

Tijdens een bijeenkomst eind 2009 van de commissie logistiek van de Nederlandse Vereniging van Inkoop en Logistiek in de Gezondheidszorg, in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam, bleek dat veel logistici in Nederlandse ziekenhuizen verschillende – tegenstrijdige – business modellen nastreefden.

   

De bijeenkomst triggerde feitelijk de behoefte aan nieuw onderzoek op het gebied van goederenlogistiek in de zorg. Een stuurgroep bepaalde de doelstellingen en behoeftes van het onderzoek dat – uitgevoerd door het Lectoraat Logistiek en Allianties van de HAN – in oktober 2010 van start ging.

     

De stuurgroep bestond uit P.F. Dotman, Leanconsult, voorzitter netwerk Logistiek en Zorg, H.-H. Glöckner en Stef Weijers, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN), Lectoraat Logistiek en Allianties, P.J.M. van de Griendt, LogiZ – Logistiek in de Zorg, J.P. Jonker, Isala klinieken Zwolle en J.A.M. van den Ende, Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Amsterdam.

       

Goederenlogistiek in de zorg: the state of the art

Logistiek krijgt in de gezondheidszorg meer aandacht dan voorheen, zowel omdat zorginstellingen zien dat men daarmee de kwaliteit van de zorg kan verbeteren, als omdat men erkent dat een goede logistieke beheersing zorgprocessen efficiënter maakt. Zorginstellingen hebben momenteel onvoldoende managementgegevens om vast te kunnen stellen waar zij staan in hun goederenlogistiek. Scoren zij beter of slechter dan andere instellingen? De data ontbreken.

    

Het onderzoek geeft een eerste beeld hoe een aantal Nederlandse ziekenhuizen ten opzichte van elkaar scoren. Om de juiste data te verzamelen en een adequate analyse te kunnen maken, is er is een benchmark instrument ontwikkeld. Op basis van gestructureerde interviews is de status van een homogene, geografisch gespreide groep van acht topklinische ziekenhuizen met een vergelijkbaar compleet zorgaanbod, ten opzichte van elkaar vastgesteld qua goederenlogistiek. Op basis van onderzoek zijn 37 kritische succesfactoren benoemd voor het gehele traject vanaf de aankomst van de goederen in het centraal magazijn, tot de levering op de afdelingen van het ziekenhuis. Daarnaast zijn best practices beschreven.

      

De ziekenhuizen

Nederland kent 145 ziekenhuizen met een totale omzet van ongeveer 15 miljard euro, 28 hiervan zijn topklinische ziekenhuizen. Dit zijn grote opleidingsziekenhuizen die hoogspecialistische medische zorg kunnen verlenen en erkend zijn door de vereniging Samenwerkende Topklinische opleidingsZiekenhuizen (STZ).

Acht ziekenhuizen waren betrokken bij dit onderzoek, dat zijn 29 procent van de topklinische ziekenhuizen. In de onderstaande figuur staan de algemene gegevens en de logistieke grondvorm van deze ziekenhuizen.

  

 

 

De onderzoeksresultaten

Het onderzoek bevat twee delen. Enerzijds is kwantitatief onderzocht hoe de verschillende processen van goederenlogistiek (bestelling, ontvangst, inslag, opslag, orderpicken, transport en levering) scoren – op een schaal van 1 tot 5: van innocence tot excellence. De meetlat is de 37 kritische succesfactoren. Anderzijds is kwalitatief ingezoomd op de stimulansen en blokkades op het gebied van het managen van innovatie van goederenlogistiek in het ziekenhuis.

  

Uit het kwantitatieve onderzoek blijkt dat 70 procent van de processen 4 of hoger scoort, 30 procent scoort 3 of lager, er is samenhang tussen het procent goederen dat gescand wordt en de kwaliteit van het bestelproces, er is samenhang tussen de keuze van procesbesturing en de kwaliteit van inslag. Het laagst scoren: bijhouden van de leveranciersperformance, procent tijdige ontvangst, logische indeling van het Centraal Magazijn en goederenoverdracht. Het doel van het onderzoek was niet om het "best scorende" ziekenhuis te vinden. Dit is geen reëel doel omdat elk ziekenhuis in een andere ontwikkelingsfase zit (uitbesteding, verhuizing, fusie, enzovoorts).

   

Uit het kwalitatieve onderzoek blijkt dat de ziekenhuizen tevreden zijn over de logistieke grondvorm en het besturingssysteem. Ze gebruiken nauwelijks KPI’s en sturen weinig op logistieke kosten. Goede prestaties en business cases, focus op de interne klant, lean procesmethodieken en nieuwbouw en verhuizing stimuleren innovatie, terwijl het enkel zien van logistiek als kostenpost, weinig contact met het RvB en traagheid bij veranderingen – soms is er bijvoorbeeld moeizaam overleg met de OR – innovatie juist blokkeren. Samenwerking op logistiek gebied tussen verschillende zorginstellingen en afdelingen zou een goede stap zijn naar toekomstige verbeteringen van goederenlogistiek in de zorg.

      

Aanbevelingen en verdere aanpak

De resultaten leiden tot de volgende aanbevelingen voor de betrokken ziekenhuizen: leg de focus op zwakke scores, creëer een dashboard van KPI’s, investeer in scanning, creëer buy-in bij RvB voor strategische innovaties.

De initiators van het onderzoek organiseren in 2012 vervolgsessies met ziekenhuizen om de aanbevelingen kracht bij te zetten. Het is de bedoeling om een Cure-circle te ontwerpen waar hogescholen met zorglogistieke thema’s zich binden aan ziekenhuizen in de regio om onder regie van de brancheorganisaties jaarlijks de benchmark te vernieuwen en ondersteuning te bieden door middel van studentprojecten of professioneel projectmanagement.

Feitelijk is de Cure-circle een kennisakkoord op het gebied van zorglogistiek en kan als onderstaand vorm gegeven worden:

   

 

 

Auteurs: 

R.A. Westerman, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Lectoraat Logistiek en Allianties

P.F. Dotman, Leanconsult, voorzitter netwerk Logistiek en Zorg (NVILG)

H.-H. Glöckner, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Lectoraat Logistiek en Allianties

P.J.M. van de Griendt, LogiZ – Logistiek in de Zorg

S. Weijers, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Lectoraat Logistiek en Allianties

Reageer op dit artikel