artikel

Logistiek is niet moeilijk, wel lastig uit te voeren

Supply chain Premium

Logistiek is niet moeilijk, wel lastig uit te voeren

Logistiek is niet zo’n ingewikkeld vak. Het probleem zit ‘m in de uitvoering, zegt Rover van Mierlo, voormalig logistiek directeur bij C1000 in een interview met collega-vakblad Foodmagazine. “Het is en blijft mensenwerk.”

Sinds hij begin 2009 als directeur logistiek, onderzoek en ontwikkeling bij Schuitema vertrok, doet Rover van Mierlo (51) heel wat anders. Hij ontwerpt tegenwoordig allerlei consumentenapplicaties voor de smartphone. Onder meer de app van supermarktketen Hoogvliet is door hem bedacht en ontworpen. Trots pakt hij zijn mobiel en toetst een aantal mogelijkheden in. Wijntips, boodschappenlijstjes, recepten of het doorsturen van een recept via Facebook of Twitter. Het lijkt de grote ‘allesis- mogelijk-show’.

    

"Dit soort toepassingen gaat de manier waarop mensen boodschappen doen radicaal veranderen. Vergis je niet, er zijn in Nederland vier miljoen smartphones in gebruik. Dat is al een gigantisch aantal en dat neemt alleen maar verder toe. Straks worden er geen keuzes meer gemaakt op de winkelvloer, maar in een veel eerder stadium. En zo’n app is ook een prima medium voor merkartikelfabrikanten. Je kunt immers productnamen vervangen door merknamen. Kijk, bij doperwtjes zie je als gebruiker de naam van Bonduelle. Daar liggen kansen. Als retailer kun je via de smartphone ook derving tegengaan door aanbiedingen direct en alleen lokaal via de app bekend te maken."

  

Als het zo’n revolutionaire ontwikkeling is als u denkt, hoe komt het dan dat met uitzondering van AH en Hoogvliet supermarkten nog zo weinig met deze ontwikkelingen bezig zijn?

"Die ketens zijn van oudsher al het meest innovatief. In zijn algemeenheid geldt dat de retail doorgaans afwachtend is; veel bedrijven zijn erg operationeel ingesteld. Daar past een innovatieve houding niet zo bij. Overigens zijn fabrikanten nog minder innovatief; daar moet alles passen in het grote beleid." Hoewel Van Mierlo niet meer dagelijks met logistieke vraagstukken te maken heeft, wordt er nog wel regelmatig van zijn kennis gebruikgemaakt. Na afloop van het interview moet hij naar Amsterdam waar het Havenbedrijf meer wil weten over de logistieke aanpak in de supermarktwereld. En dat geldt voor meer sectoren. Zo vreemd is dat niet. "Want de logistiek van supermarkten is buitengewoon efficiënt", zegt Van Mierlo. Dat geldt dan met name voor Albert Heijn. "AH heeft in de periode 2005-2007 een geweldige sprong voorwaarts gemaakt."

    

Hoe?

"Door de winkel- en dc-logistiek als één organisatie in dienst van de consument te zien en vanuit het assortiment te denken. Dat klinkt simpel, maar was toch echt rigoureus anders dan tot dan toe voornamelijk werd gedaan. AH heeft elke winkel in kaart gebracht en op basis een fantastische database gebouwd. Ze weten exact hoeveel producten er dagelijks de winkels binnen (dienen te) komen, hoeveel er in het schap passen en hoeveel eruit gaan. Daar hebben zij hun eigen systeem op gebouwd. Anderen werken ook allemaal met geautomatiseerde systemen, maar die zijn door derden – bijvoorbeeld SAP of Oracle – ontwikkeld. "

"Minstens zo belangrijk is dat het bestellen bij AH vanuit het hoofdkantoor gebeurt. Daar zit een team van circa 60 mensen die de assortimenten en de goederenstromen bepalen. Zij hebben het artikelbeheer in handen. Dat is een wereld van verschil met bijvoorbeeld C1000. Ik weet natuurlijk niet precies hoe het tegenwoordig zit, maar in mijn tijd hadden we bij C1000 zo’n kleine 800 parttime bestellers. De aansturing van de logistiek was in handen van ondernemers. Elke winkel één en dan nog een invaller voor als de vaste besteller ziek was. Daar komt nog bij, zeker toen ik aantrad bij Schuitema, dat heel veel ondernemers niet eens wisten wat hun voorraad was. Dat is dodelijk voor elke efficiënte logistieke operatie. Het kan alleen maar werken als er sprake is van een gesloten systeem."

        

Schuitema was in het verleden jarenlang de enige keten met een logistiek directeur omdat het bedrijf het belang daarvan inzag. Toch heeft het bedrijf nu een logistieke achterstand. Hoe kan dat?

"Er is natuurlijk wel het één en ander gebeurd. Ook Schuitema heeft wel degelijk geïnvesteerd. Denk maar ‘Logistiek is niet moeilijk, wel lastig uit te voeren’ eens aan het voicepicking-systeem. Dat heeft tot een enorme productiviteitsstijging in de dc’s geleid. Logistiek is tegelijkertijd iets dat door de hele organisatie moet worden gedragen. Het komt bij retailorganisaties nogal eens voor dat het geld in tijden van bezuinigingen bij de inkoop en logistiek vandaan moet komen. Dat werkt remmend, omdat logistiek enorme investeringen met zich meebrengt. En last but not least heb je bij organisaties die met zelfstandig ondernemers werken nu eenmaal te maken met assortimenten die soms per winkel kunnen verschillen. Die flexibiliteit die ondernemers van de organisatie vragen, leidt per definitie tot minder efficiency. Bij Schuitema konden ondernemers ’s middags om 16.00 uur nog voor de volgende ochtend bestellen. Dat is ook wat waard."

     

Tom Heidman van C1000 denkt dat logistieke besparingen in de orde van grootte van 30 procent mogelijk zijn bij C1000. Bent u dat met hem eens?

"Ja, ik denk dat het kan als winkel- en dc-logistiek beter op elkaar worden afgestemd en de beheersmatige kwaliteiten van ondernemers op een hoger peil kunnen worden gebracht. Je moet altijd oppassen voor ondernemers die zich in het bestelproces meer door emotie dan door ratio laten leiden. Dat leidt nogal eens tot restanten, out-of- stocks en dus hoge inefficiëntie. En die besparingen moet je dan ook nog eens realiseren met het voortdurende behoud van servicegraad. Het is dus zeker niet gemakkelijk."

    

Er wordt steeds meer gedacht aan gezamenlijke dc’s en her en der wordt dat ook in praktijk gebracht. Is dat dé manier om kosten omlaag te krijgen?

"Het gebeurt aan leverancierszijde. Supermarkten doen het niet, op een enkele uitzondering na zoals Detailresult. Bij Superunie of Bijeen zou het kunnen, maar ik zie het nog niet zo snel gebeuren. Daarvoor is logistiek te veel een concurrentiewapen geworden; een voordeel op dat gebied geven ze niet zomaar weg. Als ze slim zijn doen ze het overigens wel. Waarom? Omdat je op die manier in staat bent grotere volumes te verwerken. Dat leidt per definitie tot hogere efficiency."

     

Waar liggen op logistiek terrein de grootste uitdagingen voor supermarkten?

"Het zijn er een paar. Op de eerste plaats zal er veel meer vanuit winkel en de consument moeten worden gedacht. Wat je nu nog vaak ziet, is dat winkel- en dc-logistiek als gescheiden grootheden worden beschouwd. Hier en daar zie je dat nu veranderen. Bij de Hema bijvoorbeeld is de logistiek directeur ook operationeel manager. Daar is het hele proces in één hand gelegd. Supermarkten zijn zover nog niet. Daarnaast is en blijft het de kunst om alle veranderingen op logistiek gebied goed te managen. Nieuwe dc’s, nieuwe winkels, andere stromen, kortere tht’s: het is misschien allemaal niet zo ingewikkeld, maar er kan in de executie veel fout gaan. Vergeet ook niet dat een belangrijk deel van de foodlogistiek in alsmaar kleinere ruimtes moet gebeuren. Rolcontainers kennen ze in het buitenland niet. Vergelijk het maar eens met een nieuwe winkel. Daar kost het ook de nodige tijd voordat er weer sprake is van een routinematig proces. Elke verandering kost nu eenmaal beddenstro."

   

Uit: Foodmagazine, april 2011 Special Logistiek

Reageer op dit artikel