artikel

“Niemand twijfelt meer aan het belang van logistiek”

Supply chain Premium

“Niemand twijfelt meer aan het belang van logistiek”

De nieuwe wetenschappelijk directeur van Dinalog is met ingang van 1 januari 2011 prof. dr. Henk Zijm. Daarmee staat hij opnieuw in het hart van de logistieke ontwikkeling, waarin hij al jarenlang hoogleraar is maar de laatste tien jaar vooral bestuurder werd, waaronder vier jaar lang als rector magnificus van de Universiteit Twente.

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 10 december 2010.

Twee dagen in de week gaat Zijm vrij maken voor Dinalog. Naast wetenschappelijk directeur is hij tevens voorzitter van de internationale strategische adviescommissie, die de voorgestelde onderzoeksprojecten moet gaan beoordelen. Hij volgt daarmee wijlen prof. Jo van Nunen op, die aan de basis stond van Dinalog en de commissie samenstelde met internationaal gelauwerde hoogleraren. Van Nunen was meer dan een collega van Zijm, ze gingen ook als vrienden met elkaar om.

 

Terug in de logistiek?

“Ja, zo zou je dat wel kunnen zeggen. Na mijn periode als rector magnificus heb ik aangegeven nog graag een grote klus te willen doen. Ik ambieerde geen tweede termijn van nog eens vier jaar. Want dan ben je te lang weg uit het vakgebied. Ik wilde nog graag een keer de diepte in en kwam tot de conclusie dat ik daar beter op mijn 56e dan op mijn 60e aan kon beginnen. Voor de universiteit doe ik ook nog andere taken, zoals contacten met universiteiten over de hele wereld. Die taken ga ik nu afstoten. Ik wil me volop concentreren op Dinalog en op de vakgroep, waar ik nu weer leiding aan geef.”

   

Hoe heb je Jo van Nunen leren kennen?

“Jo was mijn voorganger als promovendus bij prof. Jaap Wessels aan de TU Eindhoven. Uit die tijd ken ik ook mensen als Jacob Wijngaard, een huisvriend van Jo. Hij is later naar Groningen gegaan, Jo kwam terecht op de interfaculteit Bedrijfskunde, een samenwerking tussen Delft en Rotterdam, en ging uiteindelijk naar de Erasmus Universiteit. Ik ging in 1990 naar Twente. Vanaf 1987 was ik al deeltijd hoogleraar in Eindhoven wat ik combineerde met een baan bij Philips. Voor Philips heb ik veel projecten uitgevoerd, met name op het gebied van de flexibele productieautomatisering. Maar op een gegeven moment kreeg ik de kans om fulltime hoogleraar te worden in Twente – productiemanagement binnen de faculteit werktuigbouwkunde.

In al die jaren zijn de contacten met Jo en Jacob en anderen uit het Eindhovense circuit bewaard gebleven. Jo heeft overigens wel geprobeerd mij naar Rotterdam te krijgen.”

 

Hadden jullie dezelfde visie op logistiek?

“Helemaal hetzelfde misschien niet, maar de visies sporen wel met elkaar. Alle drie – ook Jacob – hadden en hebben we een heilig geloof in analytische gereedschappen om beter inzicht te krijgen in logistieke systemen. Andere hoogleraren werken meer vanuit de organisatiekant. Ik denk dat Jo – en misschien ook Jacob – wat meer bedrijfskundigen waren. Maar ook Jo dacht vanuit het ontwikkelen van modellen. Ik zat wat meer aan de wiskundige kant, net als bijvoorbeeld Ton de Kok, die na mij als hoogleraar werd aangetrokken in Eindhoven.”

  

Heeft het logistieke vak zich vanuit academisch perspectief sterk ontwikkeld?

“Nou er zijn wel momenten geweest waarop ik wanhoopte. Dinalog was zeker niet de eerste poging om met het bedrijfsleven tot zaken te komen. Hoewel we allemaal als hoogleraren door de jaren heen heel veel hebben samengewerkt met bedrijven. Ikzelf met Philips bijvoorbeeld en Jo meer met distributiebedrijven in de Rotterdamse haven. Samenwerking was er altijd wel, maar weinig gestructureerd. Ik vroeg me regelmatig af: hoe komen we nu tot een universeel leereffect? Hoe zorgen we er voor, dat bijvoorbeeld ook andere universiteiten profiteren van de opgedane kennis? Iedereen was erg gefocust op de eigen instelling. Ik werd op een gegeven moment decaan en later rector magnificus, en dan moet je je vanzelfsprekend op het hele spectrum van activiteiten richten. Inmiddels hebben we een tiental technologische topinstituten, waarvan Dinalog de meest recente loot aan de stam is.”

  

Waarom gaat het nu wel lukken?

“Ik ben hoopvol gestemd, maar het moet zich nog bewijzen. Zo langzamerhand twijfelt niemand meer aan het belang van logistiek. Iedereen beseft dat we daar geld mee kunnen verdienen, al zijn de marges nog te gering. Door slimmere distributieconcepten kunnen we wat aan die smalle marges doen. Dinalog is het instituut voor slimme logistiek. Het draait allemaal om de regiefunctie, zoals dat is neergelegd in het eindrapport van de Commissie Van Laarhoven. Peter van Laarhoven heb ik destijds bij Philips leren kennen, we spreken elkaar nog regelmatig.”

 

Er was de nodige scepsis destijds, ook vanuit de universitaire wereld

“Misschien wel goed om te zeggen: er is niet zoiets als dé universitaire wereld. Ik had veel vertrouwen in Peter, maar was toch niet helemaal gerust op de goede afloop. Want ik had eerder gezien, dat mensen uiteindelijk niet over een drempel heen kwamen. Het is de verdienste van Peter, dat hij het momentum heeft weten los te maken. Dat komt ook omdat hij een verreikend perspectief heeft neergezet. Wat leveren wij met elkaar aan toegevoegde waarde? Kan de bijdrage van de ketenregie omhoog? Van 3,3 naar 10 miljard euro in 2020. Dat is de worst – als ik dat zo mag zeggen – die hij heeft voorgehouden. Toen kwam het besef, dat je die kans niet voorbij moet laten gaan. Cruciaal is zijn vergezicht geweest, dat we uit logistiek veel economische bedrijvigheid kunnen creëren met voldoende toegevoegde waarde. Bovendien haalde hij met Jo van Nunen en Jan Fransoo precies de juiste mensen in zijn commissie om met het bedrijfsleven te sparren.”

 

Nu is alle scepsis weg?

“Dat denk ik niet. Ook nu zijn er mensen in de universiteiten, die het allemaal nog moeten zien. Dat geldt ook voor een deel van het bedrijfsleven. Is Dinalog toch niet weer stiekem een speeltje van de universiteiten? Een mooi instrument om eigen onderzoek te financieren? Als die gedachte blijft bestaan, dan hebben we het straks niet goed gedaan.”

 

Heeft Dinalog de juiste keuzes gemaakt?

“Als ik kijk naar de drie themagebieden is dat zeker het geval. Wat mij betreft had het thema duurzaamheid nog wel wat sterker aangezet mogen worden. Dat gaan we ook doen. Kiezen voor meer regiefunctie in plaats van meer infrastructuur laat zien dat duurzaamheid belangrijk is. Die boodschap breng ik ook over op studenten.

Het element stedelijke distributie is ook iets wat ik graag meer terug wil zien. Dat biedt ook kansen om meer geld te halen uit Europese fondsen. Want de 25 miljoen euro die Dinalog nu heeft, moeten we zien te vermenigvuldigen.”

  

Waarom zet je nu deze stap?

“Wim Bens heeft me als algemeen directeur van Dinalog benaderd voor deze functie. Ik moet zeggen, hij kan daar net als Jo heel overtuigend in zijn. Daar houd ik van en ik deel die passie. Daarnaast is het voor een jongere hoogleraar niet zo gemakkelijk om een klus als deze te gaan doen. Wat dat betreft is mijn situatie anders. Ik hoef niet meer zo nodig carrière te maken, ik wil dingen doen die ik leuk vind. Daarom blijf ik ook verbonden aan de universiteit; ik ben verknocht aan wetenschappelijk onderzoek, maar daarnaast ook gefocust op de manier waarop dat onderzoek ten goede kan komen van het bedrijfsleven. Valorisatie is heel belangrijk.

Ook binnen de Universiteit Twente wil ik logistiek – en met name productielogistiek en maintenance – weer steviger op de kaart zetten, nadat het daar de afgelopen jaren door ongelukkige omstandigheden wat in de verdrukking heeft gezeten. Maar we komen sterk terug. En er is nog heel veel te doen. Dat zeg ik ook richting bedrijven. Ga niet de kat uit de boom kijken. Kom met gerichte onderzoeksvragen en durf te investeren in logistieke innovatie. Dan kan Dinalog een succes worden.”

 

Prof.dr.ir. Henk Zijm (58)

Hoogleraar Producion and Supply Chain Management, Universiteit Twente

Studeerde in de jaren zeventig toegepaste wiskunde aan de Universiteit van Amsterdam

Promoveerde in 1981 aan de TU Eindhoven in operational research

Werkte vanaf 1983 voor Philips (CQM) en werd daarnaast in 1987 deeltijd hoogleraar in Eindhoven

Vertrok in 1990 als fulltime hoogleraar naar Universiteit Twente, faculteit werktuigbouwkunde in de vakgroep productie en operations management

 

Werd in 2000 wetenschappelijk directeur van het CTIT (Center for Telematics en Information Technology) aan de Twentse universiteit

Was vervolgens twee jaar lang decaan en werd in 2004 benoemd als rector magnificus van de Universiteit Twente

 

Sinds 2009 is Zijm weer terug als hoogleraar in zijn oude vakgroep

Deze zomer volgde hij prof. Jo van Nunen op als voorzitter van de International Scientific Advisory Committee, die het bestuur van het topinstituut Dinalog adviseert over ingediende projectvoorstellen

 

Vanaf 1 januari 2011 is hij tevens wetenschappelijk directeur van Dinalog

Reageer op dit artikel