blog

Logistiek management in nieuw jasje: durf anders te denken

Home

Logistiek management is in de afgelopen decennia enorm geëvolueerd. Freek van Dorsser (76) zit al 55 jaar in het vak maar volgens hem lopen er nog steeds twee essentiele elementen flink spaak: het ontbreken van een helicopterview en de menselijke onbereidheid. Een pleidooi voor ‘micro logistiek management’…

In ons lichaam vindt 24 uur per dag logistiek management plaatsvindt. Logistiek management in de vorm van afstemming tussen ons zenuwstelsel -de informatiestroom- en de bloedsomloop tussen onze organen en ledematen -de goederenstroom. Als u zich niet lekker voelt, geeft het logistiek management in uw lichaam signalen af. Vervolgens bezoekt u een arts die u verder de weg wijst. U begrijpt het: het gaat hier om een metafoor, maar wel een heel wezenlijke metafoor.

  

Logistiek management wordt ook nu nog steeds vaak uitsluitend in verband gebracht met transport. Met Schiphol en met de Rotterdamse haven. Logistiek speelt op die plaatsen een belangrijke rol, is er misschien zelfs hoofdrolspeler op een heel groot toneel. Maar om goed logistiek management te kunnen bedrijven moet er ook aandacht zijn voor het kleine podium.

     

Transport, logistiek, proces
In de jaren ’60 richtte ik de Transport Advies Groep (TRAG) op. In die periode maakte de transportsector grote ontwikkelingen door: talloze hulpmiddelen, zoals containers, pallets, flats en wissellaadbakken, werden geïntroduceerd. De sector veranderde, men moest bijleren, en dat rechtvaardigde de start van mijn bedrijf. De essentie van het werk: advies op het gebied van transport, in de breedste zin van het woord.

     

Het duurde niet lang voordat ik begreep dat de betekenis van de letters TRAG moest worden herzien. Tijdens de verschillende opdrachten die wij uitvoerden, bij zeer uiteenlopende soorten opdrachtgevers, kreeg het woord ‘transport’ een geheel nieuwe betekenis. Het waren niet langer alleen vrachtwagens of vrachtschepen die trokken van punt A naar punt B. Ik ging transport zien als een procesketen met vele schakels. Alle schakels van die procesketen dragen bij aan een hoger doel. Om dat doel optimaal te bereiken is afstemming tussen de schakels essentieel. De ondertitel ‘Transport Advies Groep’ verdween en maakte plaats voor ‘Totale Rationele en integrale Aanpak van de Goederen-, informatie- en geldstromen’. Een mond vol, maar het dekt beter de lading van de impact van logistiek management op alle mogelijke processen.

     

Vanaf dat moment, eind jaren ’60, legde de TRAG zich toe op het blootleggen van de logistieke activiteiten binnen processen. Met de verkregen inzichten konden kosten worden gedrukt en besparingen worden gerealiseerd, bij vele bedrijven en organisaties met zeer verschillende activiteiten. Onze kennis werd toegepast bij productie- en handelsbedrijven, de overheid, ziekenhuizen en verzorgingstehuizen. Maar ook Diergaarde Blijdorp lag onder de loep: het onderhoud van de dierenverblijven was niet efficiënt georganiseerd. Met observaties en berekeningen werden de mogelijke kostenbesparingen in kaart gebracht. Onze werkwijze bewees zich onder andere in de vorm van hogere doorloopsnelheden, minder kapitaalbeslag, lagere rentekosten en een groeiende arbeidsmotivatie bij het personeel.
    
Ontbreken helicopterview
Twee elementen zag ik steeds terug in mijn onderzoeken, voor welke organisatie ik ook werkte. Er was enerzijds onvoldoende inzicht in, maar ook geen overzicht over de schakels van de verschillende processen. Een proces bestaat immers uit meerdere schakels, waarvoor verschillende personen verantwoordelijk zijn. Binnen de muren van de eigen bedrijfsruimte wordt hard geschaafd en gekneed om een schakel zo mooi mogelijk te maken. Maar er wordt te weinig over de muur heen gekeken bij de collega die met een andere schakel van de keten bezig is. Zo ontstaat wrijving bij het in elkaar plaatsen van de schakels: ze passen niet omdat er geen rekening is gehouden met de afhankelijkheid tussen de schakels onderling. Dit levert ergernissen op: processen verlopen niet optimaal en ook de sfeer op de werkvloer lijdt onder het gebrek aan ‘helicopterview’. Om over de financiële consequenties nog maar te zwijgen.

      

Menselijke onbereidheid

Het tweede aspect dat in al mijn onderzoeken aan bod kwam was het humane probleem dat vrijwel altijd ten grondslag ligt aan de suboptimale situatie die wordt gecreëerd door een gebrek aan communicatie en inzicht. Tijdgebrek is een vaak gehoord excuus, maar ook persoonlijke overwegingen spelen een rol. Mensen vrezen voor hun positie of zijn bang dat hun functie helemaal verdwijnt. "Liever een suboptimale situatie dan een dreigende donderwolk boven mijn baan!" Net zo zeer als dit een humaan probleem is, is het vanuit datzelfde humane perspectief goed te begrijpen dat mensen voor zekerheid kiezen en geen slapende honden wakker willen maken. Wat mij tot op de dag van vandaag echter verbaast is dat ook bedrijfsleiders, directeuren en CEO’s blijven kiezen voor het mindere resultaat. Suboptimalisatie mag goed zijn voor een afdeling – voor een schakel – maar is dodelijk voor een bedrijf.

    

Oplossing

Een deel van de oplossing ligt in het aanstellen van een logistiek manager. Deze persoon fungeert op directieniveau. Hij is enkel en alleen verantwoordelijk voor het verkrijgen van inzicht in en overzicht over de verschillende processen binnen een organisatie. Daar waar communicatie stagneert draagt de logistiek manager de verantwoordelijkheid deze op gang te brengen. En daar waar kostenbesparingen te realiseren zijn is hij ook belast met het doorvoeren van de nodige aanpassingen. Daarnaast is zijn positie door zowel directie als medewerkers onbetwist. Een logistiek manager is de dirigent, en daar kan er maar één van zijn. Worden de opdrachten van de dirigent genegeerd, dan ontstaat een kakofonie aan geluid en willen de toehoorders hun kaartje terug. De logistiek manager streeft dus naar een optimale uitvoering van de partituur en heeft daarbij – niet onbelangrijk – de doorzettingsmacht.

     

U ziet, opnieuw een metafoor. Een krachtige, mijns inziens. Want wederom wordt het humane probleeKm blootgelegd dat ten grondslag ligt aan het gebrek aan logistiek management binnen bedrijven en organisaties: het instellen van een manager die enkel en alleen verantwoordelijk is voor het doorlichten van processen raakt de organisatie in haar geheel. Van het beheer van opgeslagen goederen tot de communicatie en informatievoorziening binnen een bedrijf. Van administratieve processen tot personeelsmanagement. Lang niet iedereen, misschien wel niemand, zit er op te wachten dat zijn positie ondermijnd wordt. Dat was in de jaren ’60 zo, en anno 2011 is dit nog steeds waarheid.

      

Kansen voor logistiek management
Logistiek management – het managen van processen – is in de afgelopen decennia enorm geëvolueerd. Door de opkomst van de computer en de introductie van nieuwe communicatiemiddelen zoals de mobiele telefoon en het Internet kunnen processen steeds makkelijker en directer in kaart worden gebracht. De verschillende schakels kunnen ook door apparatuur worden geordend. Denk aan de ‘groene golf’ in het verkeer, of aan de akkerbouw waar de combine gedurende zowel het maaien als dorsen in de akkerbouw kan worden ingezet. Deze technologische ontwikkelingen helpen ons: we hebben de mogelijkheid om meerdere processen in een keer te overzien. Er is als het ware een onafhankelijke ‘super-helicopterview’ ontstaan die de logistiek manager in zijn werk faciliteert. De ontwikkelingen stellen ons voor uitdagingen, want we zijn niet altijd ingesteld op deze inzichten. Maar ze bieden ook grote kansen in deze tijd, waar bedrijven moeten besparen en aan de slag moeten met Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, het milieu en duurzaamheid. Op die kansen wil ik u graag wijzen.

     

Mijn praktijkervaring deed ik lang geleden op. Logistiek management is en blijft mijn levenswerk. De interpretatie van logistiek management die ik na 55 jaar heb geformuleerd biedt mogelijkheden voor alle bedrijven, voor alle sectoren. Daarnaast maken technologische ontwikkelingen en ontwikkelingen op het gebied van communicatie het mogelijk om de afstemming tussen de schakels steeds beter te organiseren. Tijdwinst, hogere omloopsnelheden: de kansen liggen voor het oprapen. Ik luid de bel, en hard. Voor meer aandacht voor logistiek management in processen. Van ons eigen zenuwstelsel tot in de Rotterdamse Haven.

   

call-to-action
Door zijn grote belangstelling voor de transportsector begon Freek van Dorsser in 1966 zijn  ontdekkingstocht door de wereld van logistiek management. Hij formuleerde een eigen visie op het vak: totaal rationeel logistiek management. Hij weekte zich los van transport alleen en ontdekte dat logistiek management overal is: in iedere organisatie, in ieder proces, zelfs in het menselijk lichaam wordt 24 uur per dag logistiek management bedreven. Deze herinterpretatie van zijn vak staat aan de voet van zijn microbenadering van Logistiek Management. Door de vele onderzoeken die hij met zijn bedrijf TRAG in opdracht uitvoerde, merkte hij dat het gebrek aan ‘micro logistiek management’ makkelijk op te lossen zou zijn, ware het niet dat het ontbreken van inzicht in en overzicht over processen vaak het gevolg is van het humane probleem dat met het doorlichten van diezelfde processen gepaard gaat. Dit alles in een tijd waarin bedrijven en organisaties veel veranderingen doormaken en zich intensief moeten gaan bezig houden met MVO en duurzaamheid. Een gemiste kans, vindt Freek van Dorsser. Vandaar zijn ‘call-to-action’.

 

Reageer op dit artikel