blog

Expediteurs: een uitstervend ras

Distributie

Expediteurs: een uitstervend ras
expediteur uitstervend ras

De toekomst voor de Nederlandse expediteur is onzeker nu de relatie met de verlader op het punt staat drastisch te veranderen, zegt Jeroen de Vries. Hij studeert logistiek aan de Hogeschool van Amsterdam, begeleidend docent is Paul Poelstra.

Expediteurs zijn sinds jaar en dag de betrouwbare intermediairs voor verladers met internationale zendingen. Ze stellen zich op als (keten)regisseur en zorgen voor de meest efficiënte manier van transport. Deze relatie staat echter op het punt om drastisch te veranderen nu huidige trends en ontwikkelingen het de verlader mogelijk maken eigenhandig transport te regelen zonder de tussenkomst van een dure expediteur. Dat expediteurs het op het moment niet goed doen mag duidelijk zijn, ladingsvolumes nemen toe echter de groei krimpt (Nieuwsblad Transport). De ene winstwaarschuwing volgt de andere op. Betekent dit het einde van de expediteur zoals we hem nu kennen?

 

In de huidige relatie biedt de expediteur meerwaarde door de voorsprong van kennis in de markten waarin zij opereren. De steeds complexere logistieke ketens hebben behoefte aan een ketenregisseur. Voor internationale zendingen kiezen verladers voor de tussenkomst van een expediteur, die door consolidatie van verscheidene ketens het transport efficiënter kan verzorgen. Echter de sterke aanwezigheid van expediteurs binnen de luchtvracht en binnenvaart maakt ze ook afhankelijk van de marktontwikkelingen. Zo zijn er trends en ontwikkelingen gaande binnen deze markten die betrekking hebben op digitalisering, wet- en regelgeving en verduurzaming.

 

Digitalisering

Allereerst zal de digitalisering de sector op haar grondvesten laten schudden. De mogelijkheden die hierbij ontstaan zijn vooralsnog onbeperkt en maken het mogelijk voor verladers al dan niet te kunnen kiezen voor de tussenkomst van een expediteur. De beschikbaarheid van bruikbare kennis en informatie speelt hierbij een belangrijke rol. Het Port Community System van Portbase is één van de sterk opkomende ict-systemen dat een sleutelrol gaat spelen in binnen- en buitenlandse logistieke netwerken (Van den Broek et al). Door toepassing van intelligente diensten zorgt het systeem voor informatie-uitwisseling tussen alle aangesloten partijen. Uiteindelijk zal het doorgroeien naar een nationaal logistiek informatie platform dat transparantie biedt vanaf voor binnenkomst tot aan de aflevering (ABN AMRO). Door het beschikbaar stellen van deze informatie aan alle betrokken partijen in de keten, kan de expediteur geen misbruik meer maken van deze machtspositie die is ontstaan door de intransparantie van de keten.

Een ander voorbeeld van digitalisering is de mogelijkheid voor bedrijven om zelf douaneaangiftes in te dienen. Vooralsnog is hier de tussenkomst van een douane-expediteur gespecialiseerd op dit gebied noodzakelijk. Echter met de mogelijkheid douaneaangifte digitaal in te dienen middels aangiftesoftware, is de verlader zelf in staat deze werkzaamheden te verrichten. Zeker voor minder complexe herhalingszendingen loont het om geautomatiseerde periodieke aangifte (GPA) te gebruiken (Boersma).

Maar wellicht is er geen enkele markt die zo sterk aan verandering onderhevig is, als de luchtvracht markt. De voorheen gesloten en complexe luchtvracht markt heeft na e-tickets en e-freight, kennis mogen maken met de komst van een online boekingsportal: Aircargoshop. Luchtvaartmaatschappijen kunnen via deze portal capaciteit beschikbaar stellen die de verladers rechtstreeks via de website kunnen boeken. Op deze wijze wordt er flink in de expeditiekosten van het bedrijf gesneden. De bedrijven moeten dan wel bij de douane geregistreerd staan als bevoegd om internationaal te mogen handelen èn ze moeten beschikken over een Authorised Economic Operater certificaat, ofwel AEO-certificaat (Het ondernemersbelang, z.d.). De voorheen intransparante luchtvracht markt wordt hiermee opengebroken waardoor de soevereine positie van de expediteur in gevaar komt.

 

Wet- en regelgeving

Als tweede zal, na de enorme aanscherping afgelopen decennium van de internationale wet- en regelgeving voor transport, dit beleid verder worden doorgevoerd. Bedrijven zullen steeds meer moeten beschikken over tal van certificaten om de veiligheid en kwaliteit van transport te blijven garanderen.

Een van deze certificaten betreft het AEO-certificaat. Dit certificaat geeft bedrijven de mogelijkheid tot douanevereenvoudiging en/of een bepaalde garantie met betrekking tot veiligheid voor internationaal vervoer. Op deze wijze ontstaat er een ‘security chain’, een beveiligde keten van verschillende schakels die allen beschikken over een AEO-certificaat waardoor de douaneafhandeling voornamelijk in het achterland gaat plaats vinden; extended single window (Belastingdienst). Wanneer de expediteur niet beschikt over een dergelijk certificaat bestaat er een reële kans dat deze gepasseerd zal worden. Wanneer de verlader een expediteur zonder AEO-certificaat in de arm neemt, zullen er extra kosten moeten worden gemaakt om de goederen weer in de ‘security chain’ te brengen (Fenedex).

 

Ook de ontwikkeling van ISO certificering staat niet stil. Verzekeraars, overheidsinstanties en andere belanghebbende partijen voor een veilige, kwaliteitsgewaarborgde en maatschappelijk verantwoorde logistieke keten, eisen steeds meer van de bedrijven die ook in de toekomst onderdeel uit willen maken van deze keten. Door de komst van ISO 9001 en ISO 14001 eisen ketenpartners dat bedrijven moeten voldoen aan een algemeen kwaliteitsmanagementsysteem en milieumanagementsysteem. De meest recente ISO 28002 norm waarborgt maatregelen van risico’s binnen de logistieke supply chain en het vermogen van resilience; de robuustheid en herstellend vermogen van de keten wanneer er zich een interruptie heeft voorgedaan (International Organization for Standarization, z.d.). Om adequate maatregelen te kunnen aantonen heeft de expediteur onder andere aanzienlijk meer kennis over zijn klanten nodig, die op dit moment veelal ontbreekt. Het kunnen realiseren van deze nieuwe norm is op dit moment slechts weggelegd voor een handjevol multinationals die de hele keten beheersen. Toch zullen expediteurs wel moeten beschikken over eerdergenoemde ISO certificaten om niet uitgesloten te worden.

 

Door het aanpassen van de International Ship and Port Facility Security Code (ISPS code) moeten internationale transporten naar de VS 24 uur voor vertrek worden aangegeven bij de Amerikaanse douane (Van Nuland & Viertelhauzen, 2010). Dit betekent dat wanneer een verlader ad hoc kiest voor de tussenkomst van een expediteur, de expediteur een vertraging in de aanmelding en het verzenden van het transport betekent. Ook de aanscherping van kennis over het transport van gevaarlijke stoffen uit de International Maritime Dangerous Goods code (IMDG) die gecertificeerd dient te worden, heeft directe invloed op het uitoefenen van het expediteursvak, zo hebben ze dagelijks te maken met het ontgassen van containers. Ook bij de expediteur ontbreekt vaak de kennis van IMDG (Van Nuland & Viertelhauzen).

 

Verduurzaming

Als laatste zijn duurzame ketens steeds meer in opkomst. Duurzaam gerichte verladers zoeken steeds meer vervoerders die eveneens ‘groene’ diensten aanbieden. Green Care Transport voorziet een samenwerkingsverband tussen deze partijen en stelt zich als doel de koolstofdioxide uitstoot tijdens transport te verminderen. Door onder andere minder ‘lege’ kilometers te rijden levert het eveneens een kostenbesparing op.

Een ander duurzaam beleid betreffende spoor- en binnenvaartmodaliteit komt van ECT met European Gateway Services. Door de inzet van binnenvaart en spoor kunnen containers op duurzame wijze en met een hoge frequentie naar het achterland worden getransporteerd. Door ladingen te bundelen ontstaat een betrouwbare, kostenefficiënte maar voornamelijk duurzame achterland verbinding vanuit de ECT terminals (ABN AMRO). Dit collaboratieve verband van het bundelen van ladingen was oorspronkelijk weggelegd voor de expediteur. Ook kiezen duurzame ketens vaker voor toonaangevende duurzame intermediairs om zo de kracht van duurzaamheid naar de klant te kunnen uitstralen.

 

Maar duurzaamheid richt zich niet alleen op deze modaliteiten. Een voorbeeld uit de luchtvracht is het bedrijf Copex Air Cargo, wat als eerste luchtvrachtexpediteur een focus op maatschappelijk verantwoorde en duurzame logistieke keten toelegt. Middels het bieden van koolstofdioxide compensatieprogramma’s worden milieubelastende stoffen doorgerekend aan de klant, die de keuze heeft uit koolstofdioxide compenserend of klimaat neutraal transport (ABN AMRO). Dit is een voorbeeld van een expediteur die zich in een dynamische branche wél heeft weten te onderscheiden om nu een meerwaarde te kunnen bieden voor zijn klanten.

 

Toekomstvisie

Bovenstaande trends en ontwikkelingen zijn slechts enkele voorbeelden die een positieve uitwerking hadden binnen de markt waarin deze bedrijven opereren. Door innovatief te handelen hebben ze zich weten te onderscheiden van de concurrentie. Maar mijn visie voor de toekomst van de expediteur is minder rooskleurig als in bovenstaand voorbeeld is beschreven.

 

Mijn verwachting voor de toekomst is dat het klantorderontkoppelpunt steeds verder stroomopwaarts komt te liggen; de consument zal steeds meer de logistieke keten gaan aansturen. Hierbij is het essentieel dat bedrijven snelheid en betrouwbaarheid leveren tegen de laagst mogelijke prijs. De tussenkomst van een expediteur wordt veel minder gewenst, zeker wanneer het gaat om gemakkelijk te transporteren en repeteerbare goederen in minder complexe logistieke ketens. Waar de voorsprong van kennis en het beheersen van kritieke informatie de expediteur nu een machtsfunctie geven, zal dit snel veranderen wanneer nieuwe informatiesystemen hun intrede doen die de transparantie binnen de keten ten goede komt. Hierdoor verliest een groot deel van de expediteurs hun unique selling point.

 

Conclusie

De technologie ontwikkelt zich sneller dan de expediteurs zich aan de trends en ontwikkelingen kunnen aanpassen. Ze zijn onderling niet meer onderscheidend en de toegevoegde waarde die ze vervullen binnen de keten wordt kleiner naarmate de passiviteit groter wordt. Expediteurs vervullen eenmaal een intermediaire functie en een steeds vaker voorkomend gezegde in tijden van crisis is ‘cut out the middleman’. Vooroplopen met trends en ontwikkelingen en zich onderscheiden als innovatieve ketenregisseur dient te worden bewerkstelligd. Daarnaast zullen ze nevenactiviteiten binnen de keten moeten vervullen om waarde toe te voegen.

 

Specialisatie van de expediteur wordt een overlevingsstrategie. Bedrijven hebben vaker meer eigen logistieke kennis in huis die het mogelijk maakt overlappende activiteiten van de expediteur niet meer uit te besteden. Secured trade lanes, extended single window en trade facilitation werden voorheen door de expediteur uitgevoerd, echter bedrijven bedenken tegenwoordig hoe de keten vanaf het begin optimaal ingericht dient te zijn. Hierdoor worden expediteurs gedwongen zich te onderscheiden door zich volledig te concentreren op een door hun gekozen specialisme. Een voorbeeld is het fungeren als een outsourced dedicated expediteur. Zo wordt gebruik gemaakt van de meest recente trends en ontwikkelingen en wordt innovatief en vooruitstrevend gedacht om het verschil te maken in complexe grensoverschrijdende logistieke ketens. Op deze manier wordt passend maatwerk geleverd aan de hand van specifieke wensen van de klant.

 

Wanneer de expediteur niet de behoefte heeft zich te concentreren op een specialisme en hierdoor er voor kiest om niet onderscheidend te werk kunnen gaan voor zijn klanten, zal hij op korte termijn door de snel opkomende trends en ontwikkelingen voorbij worden gestreefd. Dat er verandering bij de expediteurs moet komen mag duidelijk zijn, in deze tijden staan expediteurs flink onder druk en zullen ze onderscheidend te werk moeten gaan om van betekenis te blijven voor alle logistieke ketens waarbinnen zij opereren.

 

Bibliografie

Boersma, B. (2011, 03 11). Zelf douaneaangifte doen vereist kennis van zaken. Opgeroepen op 04 13, 2012, van Logistiek: http://www.logistiek.nl/archief/id29769-zelf_douaneaangifte_doen_vereist_kennis_van_zaken.html

Voor- en nadelen van douaneaangifte door bedrijven

 

Het ondernemersbelang. (z.d.). Aircargoshop: doorbraak in de luchtvracht. Opgeroepen op 04 13, 2012, van Het ondernemersbelang: http://www.ondernemersbelang.nl/aircargoshop_doorbraak_in_luchtvracht_1.ashx

Verladers kunnen via online boekingsportal ‘Aircargoshop’ zelf luchtvracht boeken

 

Slappendel, L. (2012, maart). Shortsea oplossingen goed te vermarkten. Opgeroepen op 04 10, 2012, van Shortsea Journal: http://www.shortsea.nl/main/attachements/FENEX_langartikel_SSJ01_2012.pdf

Toegevoegde waarde van expediteur voor shortsea vervoer

 

Van Wijn, J. (2011). Visie op transport en logistiek. Opgeroepen op 04 13, 2012, van ABM Amro: http://www.abnamro.nl/nl/zakelijk/sectoren/transport-logistiek/sectorinformatie.html

Betreft een PDF document over sectorvisie van transport en logistiek met bijbehorende trends en ontwikkelingen, waaronder expediteurs; vanaf pagina 12.

 

Nieuwsblad Transport (2011, 11 11). Expediteurs gaan op in logistiek. Opgeroepen op 04 10, 2012, van Nieuwsblad Transport:


http://www.nieuwsbladtransport.nl/Nieuws/Article/tabid/85/ArticleID/21125/ArticleName/Expediteursgaanopinlogistiek/Default.aspx

Expediteursorganisatie Fenex wordt opgeheven en toegevoegd aan de TLN. Opinie van verladersorganisatie EVO over de expediteurs.

 

Fenex (2009). Fenex jaarverslag 2009. Opgeroepen op 04 10, 2012, van Fenex:


http://www.fenex.nl/website/over-fenex/publicaties/publicaties

Het jaarverslag van de expediteursorganisatie Fenex. Jaarverslag 2010 is alleen beschikbaar voor leden. Document over trends en ontwikkelingen in de expediteursbranche.

 

Van den Broek, F., De Gier, M., Kindt, M. & Van der Meulen, S. (2010, december). Nederland als één logistiek netwerk in 2015. Opgeroepen op 04 10, 2012, van ANB AMRO:


http://www.abnamro.nl/nl/zakelijk/sectoren/transport-logistiek/sectorinformatie.html

Verslag uit 2010 hoe Nederland als één mainport moet opereren en hoe onder andere expediteurs hier op in moeten spelen.

 

ABN AMRO (2011, november). Duurzaamheidsrapport: Groen in transport en logistiek 2011/2012 Benelux. Opgeroepen op 04 10, 2012, van ABN AMRO:


http://www.abnamro.nl/nl/zakelijk/sectoren/transport-logistiek/sectorinformatie.html

Verslag uit eind 2011 over duurzaamheid in de transport en logistiek sector. Ook een vermelding van het ‘eerste’ groene, duurzame expediteursbedrijf: Copex Air Cargo.

 

Van Nuland, E. & Viertelhauzen, T. (2010, 17 05). Actualiteitsanalyse Beroepscompententie expediteur. Opgeroepen op 04 10, 2012, van VTL:


http://www.vtl.nl/VTL/media/Media-Library/Files/cks/2009_2010/Actualisatieanalyse%20BCP/EO21285opl-not-Expediteur-DEF.pdf

Ontwikkelingen voor beroepscompetentieprofiel expediteur, waaronder; wet en regelgeving,                     arbeidsmarkt, technologie, bedrijfsorganisatorische of bedrijfseconomische ontwikkelingen en                  internationale ontwikkelingen.

 

 

Literatuurlijst

 

Nieuwsblad Transport (2012, 04 03). Exporteurs zien groei krimpen. Opgeroepen op 04 19, 2012, van Nieuwsblad Transport:


http://www.nieuwsbladtransport.nl/Dossiers/ArticleDossier/tabid/101/ArticleID/25130/ArticleName/Exporteursziengroeikrimpen/DossierID/68/DossierName/Deexpediteur/Default.aspx

Verwachting van lagere groei in 2012 voor Nederlandse expediteurs en mogelijke groei                 kansen in Europa.

 

Nieuwsblad Transport (2012, 03 02). Expediteurs zien flinke groei ladingsvolumes. Opgeroepen op 04 19, 2012, van Nieuwsblad Transport:


http://www.nieuwsbladtransport.nl/Dossiers/ArticleDossier/tabid/101/ArticleID/24252/ArticleName/Expediteurszienflinkegroeiladingvolumes/DossierID/68/DossierName/Deexpediteur/Default.aspx

European Freight Forwarding Index van de Danske Bank voorziet een aardige groei in                   ladingsvolumes voor Europese expediteurs, vooral in het noorden en oosten van Europa.

 

Belastingdienst (z.d.). Authorised Economic Operator (AEO). Opgeroepen op 04 19, 2012, van Belastingdienst:


http://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/douane_voor_bedrijven/naslagwerken_en_overige_informatie/authorised_economic_operator_aeo/

Uitleg over AEO certificering en voordelen hiervan. AEO certificaat geeft bepaalde douane                      vereenvoudigingen en/of een status over de veiligheid.

 

International Organization for Standarization (z.d.). ISO Standards.Opgeroepen 05 19, 2012 van International Organization for Standarization:


http://www.iso.org/iso/iso_catalogue.htm

Verschillende ISO certificaten die van toepassing zijn voor expediteurs en verladers.

 

Fenedex (z.d.). FAQ. Opgeroepen op 05 25, 2012, van Fenedex.nl:


http://www.fenedex.nl/faq-aeo-certificering.html

Gevolgen van AEO specifiek voor expediteurs.

Reageer op dit artikel