blog

Effectief CO2-beleid door beprijzing en bandennorm

Distributie

Het goederenvervoer in Nederland is in 15 jaar met 50% toegenomen, terwijl de daarbij behorende CO2-uitstoot met 30% is gestegen. Er is dus een besparing geboekt van 1% per jaar in het brandstofverbruik en de CO2-emissies per afgelegde tonkilometer in Nederland.

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 17 april 2009.

Dit komt vooral door de inzet van steeds grotere vrachtwagens. Goed nieuws dus, maar de totale CO2-uitstoot van het wegvervoer stijgt met nog steeds met 2% per jaar. Het doel van het Kabinet is om de CO2-uitstoot in 2020 met 13 tot 17 miljoen ton (Mton) te verminderen ten opzichte van ongewijzigd beleid. Dat gaan niet met alleen technologische verbeteringen, en daarom lijkt extra beleid noodzakelijk. Wat kan de overheid het beste doen om de CO2-uitstoot in het wegvervoer in 2020 verder te verminderen?
 

Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KIM) heeft recentelijk vijf beleidsmaatregelen doorgerekend, met aandacht voor effectiviteit (CO2-besparing in Mton) en maatschappelijke kosten/baten. De eerste is simpelweg het invoeren van kilometerbeprijzing in Nederland. Dit kan via een lage heffing (1a.) met 2 Eurocent/km, of een hoge heffing (1b.) met 8 Eurocent/km. De hoge heffing levert meer CO2 besparing op (2,7 Mton) en is bovendien maatschappelijk veel aantrekkelijker, vanwege de afname van files, verbeterde veiligheid en milieuwinsten. Deze baten zijn maatschappelijk gezien groter dan de extra kosten van vervoerders en overheid (investering in systeem). Een tweede maatregel is om een CO2 heffing op diesel in te voeren. Ook dit kan met een lage heffing (2a.) van 2 Eurocent/km of een hoge heffing (2b.) van 6 tot 8 Eurocent/km. De bespaarde CO2-uitstoot is ongeveer gelijk aan die met de kilometerprijs, maar het is veel beter als deze heffing Europees breed wordt ingevoerd. Een derde maatregel is de opzet van een emissiesysteem voor CO2-rechten in het wegvervoer, hetzij als onderdeel van het bestaande Europese ETS (3a.) of als nieuw systeem voor het wegvervoer (3b.). Dit is echt effectief, met 16 tot 26 Mton CO2-besparing. Helaas kost dit wegvervoerders en overheden ook zoveel dat de maatschappelijke kosten hoger zijn dan de baten. De vierde maatregel is het Europees instellen van een maximale CO2-norm per type vrachtwagen (4.). Dit kost vervoerders extra geld, maar ook overheden doordat er minder accijns binnenkomt. Uiteindelijk zijn de maatschappelijke baten hierdoor negatief, terwijl het met 3,9 Mton CO2-besparing wel effectief is, De vijfde en laatste maatregel is om Europees normen in te voeren voor de rolweerstand van banden (5.). Deze maatregel levert een CO2 een besparing van 1,75 Mton op, terwijl de maatschappelijk kosten/baten ook positief zijn. 
 
De conclusie van het onderzoek? De combinatie van een kilometerprijs van 8 Eurocent gemiddeld voor vrachtwagens en Europese normen voor rolweerstand van banden pakt maatschappelijk positief uit en kan leiden tot 5 Mton aan CO2-besparing in Nederland. Doen dus vanuit macro-economisch oogpunt, en het Nederlandse CO2-beleid zal daarom ook ongetwijfeld deze kant op gaan, mits er voldoende draagvlak bij belangenorganisaties voor wordt gevonden.

Reageer op dit artikel