blog

Marktoverzicht ritplanningssystemen

Distributie

Een groot gedeelte van de Nederlandse vrachtauto’s wordt direct of indirect aangestuurd door een ritplanningssysteem. Expert Sandra Waenink zet de belangrijkste aanbieders van ritplanningssystemen in dit artikel op een rij. Ook gaat ze in op een aantal ontwikkelingen en innovaties binnen deze markt.

Vraag en aanbod van ritplanningssystemen zijn in ons land al enige jaren stabiel. Net als de afgelopen drie jaar maakt momenteel ongeveer 11 procent van de transporteurs gebruik van een systeem dat de ritplanning optimaliseert, zo blijkt uit de jaarlijkse ICT-enquête van Transport & Logistiek Nederland (TLN).

 

Dit lijkt bescheiden, maar in 2003 betekende het al dat 45 procent van het totale Nederlandse vrachtwagenpark direct of indirect (via subcontractors) werd aangestuurd door een ritplanningssysteem. NEA stelde dit begin 2003 vast in haar rapport ‘Ritplanning, een marktverkenning’ dat in opdracht van KNV en ING werd uitgevoerd. Een recentere berekening van dit percentage is helaas niet beschikbaar.

 

Grotere wagenparken

De inzet van een ritplanningssysteem is het grootst bij transportondernemingen met grotere wagenparken: van de bedrijven met meer dan 100 eenheden gebruikt ruim de helft een ritplanningssysteem. Bij bedrijven met tussen de 50 en 100 eenheden is dat zo’n 35 procent. Toch is niet de omvang van het wagenpark doorslaggevend voor de aanschaf van een ritplanningssysteem, maar de complexiteit van de planning. Is het toewijzen van de orders aan het wagenpark een complex proces, dan wordt het optimaliseren van de planning via een ritplanningspakket interessant, zelfs bij wagenparken van 10 of minder eenheden.

 

Als er per voertuig een groot aantal stops moet worden ingepland en/of er meerdere tijdsvensters gelden, dan levert een ritplanningspakket al gauw voordelen op. Zinvol is de inzet van een ritplanningssysteem ook bij planningen die veel dynamiek kennen, ofwel veel verstoringen die direct opgelost moeten worden. Een ritplanningssysteem kan de gewijzigde situatie snel opnieuw doorrekenen, wat handmatig vaak niet mogelijk is.

 

Inzet ritplanningssystemen bij transportbedrijven in 2007

 

Omvang wagenpark

(eenheden)

Mate van gebruik

(%)

101 en meer 56
51-100   35
21-50 26
11-20 11
5-10 7
1-4 2

bron: TLN

 

Overzichtelijk aanbod

In tegenstelling tot de overige transportsoftware is het aanbod aan ritplanningssystemen overzichtelijk. Dit heeft vooral te maken met de complexiteit van de software, waardoor er niet snel nieuwe aanbieders in deze markt stappen. Er zijn nu zeven aanbieders van ritplanningssystemen: AKB-Intris (voorheen AKB-Ores), EVO Informatie-technologie, Ortec, PTV Benelux (voorheen PTV-Ordis), Quintiq, Routing International en Transvision.

 

Ortec en PTV Benelux delen al geruime tijd het marktleiderschap. Ortec en PTV Benelux zijn, samen met AKB-Intris en EVO, al vele jaren actief op de Nederlandse ritplanningsmarkt. Quintiq kwam daar in 2000 bij. Relatief nieuw in ons land zijn het Belgische Routing International en Deense Transvision. Beide organisaties hebben in hun thuisland een ruime ervaring met ritplanning en werken sinds resp. begin 2004 en eind 2005 vanuit een eigen vestiging in Nederland. Op de EVO na zijn alle aanbieders niet alleen binnen de Benelux, maar ook internationaal actief.

 

Concurrentie

De onderlinge concurrentie is het sterkst als het gaat om de meer standaard ritplanningsoplossingen, zoals de optimalisatie van distributieplanningen. Hierin ligt de oorsprong van de ritplanningssystemen, waardoor op dit gebied al veel kennis, ervaring en standaardsoftware voorhanden is. Daarnaast bieden de meeste leveranciers specifieke oplossingen voor bepaalde deelmarkten of complexere ritplanningsproblemen. Voorbeelden hiervan zijn ritplanningssoftware voor internationaal transport, tank- en bulkvervoer, afvalinzameling of intermodaal vervoer.

 

Verschuivende vraag

Hoewel de vraag naar ritplanningssoftware al enige jaren vrij constant is, tekent zich wel een lichte verschuiving af in het type software dat wordt gevraagd. De leveranciers melden dat het niet alleen meer gaat om de eerste aanschaf van een ritplanningssysteem en ook niet meer hoofdzakelijk om distributieplanningen. Een duidelijke trend is de groeiende vraag naar software die complexere ritplanningsvraagstukken in diverse deelmarkten optimaliseert. Debet hieraan is volgens de leveranciers o.a. de grotere bekendheid met ICT en ritplanningssoftware bij transporteurs, logistiek dienstverleners en verladers die zelf de regie voeren over hun transport.

 

Met de toenemende vraag naar complexere ritplanningssoftware groeit ook het aantal aanbieders dat zich hiermee bezighoudt. Ortec, PTV Benelux, Quintiq, Routing International en Transvision geven aan zich hierop te richten. Quintiq levert zelfs uitsluitend oplossingen voor complexere ritplanningsvraagstukken, zoals de combinatie van operationele en tactische planning.

 

Innovaties

In vergelijking met de ritplanningssystemen van eind vorige eeuw valt op dat niet alleen de computers snellere rekenaars zijn geworden, maar ook het kaartmateriaal sterk is verbeterd. Van heel West Europa en een groeiend aantal landen in Midden en Oost Europa zijn inmiddels kaarten tot op straatnaam-, postcode- en huisnummerniveau beschikbaar. Dankzij deze nauwkeurigere wegennetwerken zijn de ritplanningssystemen in staat verfijnder te plannen.

 

Een belangrijke ontwikkeling is ook het opener worden van TMS en boordcomputersystemen, wat het koppelen met ritplanningssoftware eenvoudiger maakt. Er komen steeds meer standaardinterfaces met TMS en boordcomputers beschikbaar. Dit versnelt het planproces en maakt bovendien een dynamische planning mogelijk, waarbij de planning telkens opnieuw wordt doorgerekend op basis van actuele gegevens vanuit de boordcomputers. Een groeiend aantal bedrijven past dit zogenaamde realtime plannen toe.

 

Integratie

Een innovatie die steeds vaker wordt toegepast is de integratie van ritplanningssoftware in TMS en ERP-systemen. Een voorbeeld hiervan is de integratie van Shortrec (van Ortec), Quintiq en WinRoute (van Routing International) met SAP. De ritplanningsfunctionaliteit vormt hierbij een integraal onderdeel van SAP en heeft de SAP ‘look & feel’. Zo werkt de planner met één userinterface en is alle informatie binnen één systeem beschikbaar. Samen met TMS-leverancier CatLogic is Ortec ook bezig met een vergelijkbaar integratietraject om te komen tot een internationale intermodale planning.

 

Een ander integratievoorbeeld is te zien bij AKB-Intris, dat de Tracc-ritplanningssoftware inbedde in haar TMS TRIS. Ook PTV Benelux verwacht dat intertour op niet al te lange termijn beschikbaar komt binnen TMS-software. Dit is al het geval met de map&guide routeplanner, waarvan PTV Benelux de onderliggende bouwstenen met succes als losse componenten verkoopt. Zo kunnen software-ontwikkelaars functies als routeplanning, geocodering (van adressen) en visualisatie van routes volledig in hun eigen systeem integreren. Een groot aantal TMS-leveranciers maakt hiervan al gebruik. Ook Ortec levert een routeplanner die zelfs uitsluitend is bedoeld voor integratie in TMS- of ERP-software.

 

Lees ook:

Reageer op dit artikel