artikel

Rogier Havelaar (PostNL): “We maken progressie in zero-emissie stadlogistiek”

Distributie 1999

In 2025 moet de stadslogistiek in Amsterdam zero-emissie zijn, als het aan wethouder Sharon Dijksma ligt. PostNL is hier op voorbereid en er klaar voor als het eenmaal zover is, zegt Rogier Havelaar, directeur stadslogistiek bij PostNL. Dat geldt volgens Havelaar ook voor de 24 andere steden die met uiteenlopende elektrische voertuigen zullen worden bevoorraad door PostNL. “We zijn dit aan onze stand verplicht.”

Rogier Havelaar (PostNL): “We maken progressie in zero-emissie stadlogistiek”
Rogier Havelaar, directeur stadslogistiek van PostNL

Het wordt wel eens over het hoofd gezien dat PostNL meer is dan alleen post- en pakketbezorger. Het 220 jaar oude bedrijf beschikt over meer dan tien logistieke netwerken variërend van de beveiligde distributie van juwelen tot en met het vrachtbedrijf voor de distributie van pallets en rolcontainers. “Een bedrijf dat zo zichtbaar is in het straatbeeld moet dan ook voorop lopen wat betreft de ambitie de zero-emissie distributie in zowel stedelijke als binnenstedelijke gebieden en waar we ook ons aan hebben verbonden met het ondertekenen van de Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek (ZES)”, zegt Havelaar.

Daarover gesproken liggen jullie op koers?

“Het gaat goed vooral ook omdat de omslag naar elektrische voertuigen – ondanks alle grote uitdagingen die er nog zijn – nu volop in gang is gezet. De belangrijkste obstakels zijn overwonnen want stroom is overal, er is een goede laadinfrastructuur, batterijen worden betrouwbaarder en de actieradius van elektrische voertuigen neemt toe. Dat geeft ons als PostNL een enorme kans om die verduurzaming verder door te zetten. Wij maken daarin goede stappen. Kijk maar naar onze nieuwe duurzame pakketensorteercentra. Naast zonnepanelen op het dak zijn ze voor een klein deel ook voorzien van slimme laadinfrastructuur voor het opladen van onze elektrische bestelbussen. Daarnaast zijn we aan het kijken in welke delen van de stad we als eerste zero-emissie kunnen leveren. Mijn verwachtingen zijn wat dat betreft hoog en ik verwacht dat we er vanaf 1 januari 2025 klaar voor zijn.”

'Batterijen worden steeds betrouwbaarder'

Wat is de rol van de steden, faciliteren zij voldoende?

“Vorig jaar waren de gemeenteraadsverkiezingen en aan de hand daarvan heb ik de coalitieakkoorden van de veertig grote steden bekeken. Daaruit blijkt dat ongeveer in de helft van die akkoorden het woord stadsdistributie wordt gebruikt en men wil ook gaan nadenken over zero-emissie zones. De neuzen staan bij de Nederlandse steden wel dezelfde kant op waar het gaat om verduurzaming. Aan de andere kant is er nog niet een heel eenduidig beleid hoe ze dat vorm willen gaan geven.”

Welke regie kan de overheid voeren?

“Wat goed is, is dat het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onder aanvoering van staatssecretaris Stientje van Veldhoven bezig is met het harmoniseren van de milieuzones. Daarnaast heeft zij vorig jaar in een brief aangegeven dat alle steden in 2020 bekend moeten maken wat vanaf 2025 de zero-emissie gebieden zullen worden. Ik herken hierin haar argumentatie dat overheden voorspelbaar moeten zijn want dan kan de markt daarop reageren. Dat helpt enorm en de gesprekken die ik met wethouders voer, gaan daar ook over. Want iedere stad heeft weer zijn andere bestuurlijke realiteit en wat ik merk is dat bestuurders actief het gesprek met de sector aangaan. Laat onverlet dat de sector nog zoekende is. Dat beperkt zich overigens vooral over ‘het hoe’ en niet meer over ‘het wat’. Dat is al een enorme winst.”

'Het is goed dat de overheid milieuzones harmoniseert'

Wat kunnen jullie doen tegen de congestie in stadscentra?

“Congestie speelt een grote rol zodra in het centrum van een stad een grote bestelbus stilstaat. Dan kan er niemand meer langs. In die gebieden – zo stellen wij – moet je niet alleen zero-emissie nastreven maar ook zoeken naar oplossingen tegen de congestie met de inzet van kleinere voertuigen. Dan komt licht elektrische vracht voertuigen (LEVV’s red.) om de hoek kijken zoals de cargobike of de stint want het voordeel van deze voertuigen is dat ze bij stilstand in een straat wel gepasseerd kunnen worden. In sterke verstedelijkte gebieden waar de straten wat breder zijn dan in een binnenstad reduceer je congestie juist weer door de inzet van grotere voertuigen.  En door bijvoorbeeld de mogelijkheid te bieden dat er meer pakketten op één adres kunnen worden afgeleverd. Denk aan pakkettenautomaten, afhaalpunten bij retailers en speciale opstelplaatsen voor bestelbussen. Misschien moet je in dit gebied juist de inzet van grotere voertuigen stimuleren in plaats van vrachtfietsen omdat daarin nu eenmaal meer pakketjes kunnen.”

Moet pakketdistributie niet gebundeld worden?

“In een blog onlangs op LinkedIn heb ik geschetst dat je daar het congestie probleem niet mee oplost. Walter Ploos van Amstel stelt dat 5 procent van de bestelauto’s die in de stad rijden van pakketbezorgers zijn. Ik zelf zet wat hoger in met maximaal 10 procent. Die bussen zitten allemaal maximaal vol en ze stoppen heel vaak. Het zijn dus best efficiënte ritten. Ik zou het logistiek gezien onlogisch vinden als deze pakketstromen worden samengevoegd, vooral ook omdat er dan meer moet worden gestopt in een straat met als gevolg nog meer congestie. De focus zou in mijn ogen veel meer moeten liggen op de vele bestelbusjes die dagelijks de binnenstad in rijden voor maar één of twee stops. Mijn boodschap is: Richt je nu eerst eens op het efficiënter inrichten van deze stromen.”

'Efficiency halen we uit het vervoeren van 'minder lucht'

De perceptie onder de mensen is heel anders?

“Logistiek gezien ligt de oplossing van deze perceptie in mijn ogen bij de inzet van kleinere pakketvoertuigen in de binnensteden. Denk aan een goupil waar pakketjes in passen en die ook nog eens eenvoudiger zijn te passeren. Ik zie daarnaast efficiency winst veel eerder in het kleiner maken van pakketjes, met andere woorden het vervoeren van minder lucht. Laat die pakketjes vervolgens in sterk stedelijk gebied uitleveren met een busje en in stedelijke/historische centra door kleine elektrische vrachtvoertuigen. Daarbij moet een combinatie worden gemaakt met tijdsvensters zodat echt grote pakketten bijvoorbeeld voor elf uur ’s ochtends moeten worden bezorgd. De lichte en kleine pakketjes kunnen dan de rest van de dag worden uitgeleverd met licht elektrische vrachtvoertuigen. Daarmee los je het congestieprobleem veel beter op. Daar zetten we als PostNL ook op in. We zijn nu bezig om zo snel mogelijk op verschillende plekken in een aantal steden ervaring op te doen door op de dag pakketjes te leveren met onze cargobikes.”

Hoe ziet de last mile strategie eruit voor de zakelijke markt?

“We zetten verschillende stappen. Zo investeren we in het verduurzamen van onze vloot, bijvoorbeeld door uitbreiding van het aantal elektrische voertuigen zoals elektrische pakketbussen en bakfietsen. Ook verwachten we dat hubs aan de rand van de stad een belangrijke rol gaan spelen om de last mile de stad in te kunnen verduurzamen. Daarvoor zijn we een samenwerkingsverband aangegaan met SimplyMile, een landelijk netwerk van lokale verhuisbedrijven. Deudekom uit Amsterdam is de initiatiefnemer van dit netwerk. Deze familie ondernemingen hebben vaak van oudsher prima logistiek vastgoedlocaties aan randen van steden. Op die locaties kunnen leveranciers hun spullen afleveren en wij leveren ze vervolgens vanaf die locatie op adres gebundeld de stad in met lichte zero emissie voertuigen. Dat doen we bijvoorbeeld in Amsterdam al voor de Hogeschool van Amsterdam en de gemeente. Voor transporteurs die te zwaar zijn om de stad in te gaan of ‘te vies’ vanwege de diesel is een SimplyMile-hub een heel interessant alternatief, vooral ook omdat het een landelijk initiatief is voor met name grote vervoerders op ook nog eens één data koppeling.”

'Stadshubs worden het hart van stadslogistiek'

Gaan stadshubs nu wel aanslaan?

“Ondanks dat er al dertig jaar over gepraat wordt is er best veel in ontwikkeling op dit gebied mede onder invloed van de verstedelijking en het feit dat het in steden steeds drukker wordt. Wat ook meespeelt is de regelgeving die eraan zit te komen rondom duurzaamheid en zero emissie. Dat zal een enorme versnelling geven aan de opzet van meer stadhubs. Kijk maar naar Den Haag waar een toonaangevende tender is uitgezet in de markt om voor de rijksoverheid, de gemeente en enkele commerciële partijen de ontvangstlogistiek te laten verzorgen inclusief de stadshub. We zijn in 2014 begonnen met een stadshub in Delft. Die locatie is nog altijd operationeel, maar we liepen toen toch iets te ver voor de muziek uit. Nu is de trend ingezet dat stadshubs steeds meer het hart van de stadslogistiek gaan vormen.”

Lees ook: de nieuwste blog van Walter Ploos van Amstel over zero-emissie stadslogistiek

Reageer op dit artikel