nieuws

Ben Tiggelaar: Vergeet niet de omgeving te veranderen

carrière & mensen

Ben Tiggelaar: Vergeet niet de omgeving te veranderen

Focus niet alleen op de verandering zelf maar ook op de omgeving. Verandering zit voornamelijk in menselijk gedrag. Mensen komen pas in beweging als de omgeving ook verandert en er ook echt ruimte is om te veranderen.

Gedragswetenschapper Ben Tiggelaar wist de deelnemers van het seminar Veranderkunde voor logistiek professionals te boeien met zijn betoog afgelopen donderdag. Jack van der Veen deed in het ochtendprogramma al een voorzetje. ‘Mensen die veel moeten presteren kunnen niet innoveren. Er is dus ruimte nodig om te kunnen veranderen.’

See-Feel-Change

Maar hoe pak je het nu in de praktijk aan? Tiggelaar kwam hier tijdens het middagprogramma uitvoerig op terug. ‘Wat je ook wilt bereiken, het draait altijd om het veranderen van het gedrag van mensen. Laat mensen zelf de minnen benoemen. De wijsheid zit vooral in het (zelf) doen. See-Feel-Change in plaats van Analyze-Think-Change”, zo luidde zijn boodschap.

Muurtjes om afdelingen heen slopen

De mens zit vol met automatismen, dat illustreerde Tiggelaar aan de hand van verschillende voorbeelden en conclusies van vooraanstaande gedragswetenschappers. Om automatisme te doorbreken en daarvoor in de plaats gecontroleerd aan de slag te gaan, is het belangrijk om bij veranderingen niet alleen te focussen op de verandering zelf maar vooral ook de omgeving te veranderen. Roy Rachman, programma manager e-commerce bij PostNL sprak tijdens het seminar vanuit zijn praktijkervaring. Hij leidde verschillende veranderingsprocessen gedurende zijn loopbaan bij PostNL. ‘Zet het team dat het moet gaan doen fysiek bij elkaar. Ik heb soms letterlijk zelf de muurtjes om afdelingen heen gesloopt.’

Tiggelaar reflecteert op Rachman’s aanpak en is daar lovend over. “Pas als het automatisme niet werkt komt het bewustzijn om de hoek kijken. De omgeving veranderen helpt daarbij enorm.”

Automatismen afleren is lastig

Willem Nooij liet eerder die dag tijdens een van de parallelsessies een speciale fiets zien waarvan het stuur het tegenovergestelde doet dan je verwacht. Als je naar links stuurt gaat het wiel naar rechts. Hij daagt iemand uit de zaal uit om te proberen erop te fietsen. Dit lukt totaal niet. Je blijkt er acht maanden op te moeten oefenen om op deze fiets te fietsen. Dit komt omdat je ‘oud gedrag’ en ‘automatismen’ moet afleren en dat is erg moeilijk voor mensen, zo stelt hij. Dit filmpje illustreert dat.

Naast dat de mens van nature handelt vanuit automatisme stelt Tiggelaar ook dat ‘pijn’ sterker is dan ‘plezier’. ‘De mens is altijd op zijn hoede en alert op mogelijke slechte uitkomsten.’ Dat wetende dien je hier rekening mee te houden bij de aanpak van veranderingen.

8 tips van Ben Tiggelaar om ‘gecontroleerd’ en met ‘plezier’ te veranderen

Tiggelaar gaf gedurende de middag genoeg stof tot nadenken en in de eigen werkomgeving toe te passen. Een aantal tips uit zijn presentatie:

  1. Benoem om te beginnen het gewenste gedrag. Let op, gedrag is wat je kunt ‘voordoen’ en ‘nadoen’.
  2. Maak een plan en begin daarbij altijd met iets dat je wél kunt, de bright spots, dat motiveert.
  3. Zorg voor een structuur die het gewenste gedrag ‘automatisch stimuleert’.
  4. De snelste weg is een omweg. Niet presteren maar leren staat centraal. Een plan bijstellen is leren.
  5. Verzamel feiten, test aannames als eerste en zo snel mogelijk.
  6. Houd gedrag en resultaten bij en maak de progressie zichtbaar voor iedereen.
  7. Beloon gewenst gedrag meteen.
  8. Zorg voor voldoende support, laat mensen elkaar helpen. Verandering verspreidt zich door sociaal contact.

Zelf doen

Michel van Buren introduceert in een parallelsessie een model over gedragsverandering en stelt de vraag centraal: Waardoor wordt de intentie van gedragsverandering bepaald? Aan de hand van fragmenten uit een aflevering van de TV-serie ‘Werk aan de winkel’ illustreert hij het model in de praktijk en welke interventies wel en niet werken.

Tiggelaar voegt tot slot nog een goed praktijkvoorbeeld op. Ooit mocht hij een dagje meelopen bij Jumbo. Vol bewondering zag hij hoe Jumbo het voor elkaar krijgt om de 7 zekerheden bij iedereen op het netvlies te krijgen: “De medewerkers van Jumbo moesten die gele borden met daarop de 7 zekerheden bij de winkelombouw van Super de Boer naar Jumbo zelf ophangen. Zo komt het tussen de oren van de medewerkers te zitten.”

Rachman kan zich ook goed in deze aanpak van ‘zelf doen’ vinden. “Mensen maken het verschil. Door iets breed neer te leggen en mensen zelf te laten nadenken over de aanpak ontstaat er vanzelf iets.”

tweet veranderkunde

Reageer op dit artikel