blog

Hoe voorkom je weerstand bij verandering?

carrière & mensen

Hoe voorkom je weerstand bij verandering?
Willem Nooij

Innovatie is voor logistieke bedrijven cruciaal. Voor sommige medewerkers is innovatie dagelijks werk, maar de rest van de organisatie ervaart vernieuwingen vaak als iets wat ze door de strot wordt geduwd. Veranderexpert Willem Nooij bespreekt een model waarmee dit is te voorkomen.

Voor het runnen van een ambitieus bedrijf binnen een dynamische en competitieve markt is meer nodig dan een goed business plan. De meeste bedrijven hebben daarom zogenaamde kernwaarden. Die kernwaarden gelden als basisprincipes in alles wat een bedrijf doet en de kernwaarden maken het bedrijf uniek. Onderstaand overzicht bevatten de kernwaarden van vier bedrijven. Als je deze bekijkt, zie je dat innovatie vaak terugkomt. Niet onlogisch natuurlijk.

Kernwaarden van vier verschillende bedrijven

Verandering door de strot geduwd

Het doel achter innovatie is in het algemeen om er voor te zorgen dat klanten bij je blijven, dan wel meer van je afnemen. Stilstand is immers achteruitgang. En de strategie om kosten te reduceren en op kosten te onderscheiden zal op termijn niet meer werken. Vernieuwing is dus noodzakelijk. Klanten willen verrast worden met nieuwe producten en (verbeterde) diensten.

Maar innoveren is niet makkelijk, want waar haal je goede ideeën vandaan? En innoveren kost geld en brengt risico’s en onzekerheden met zich mee. Bovendien vergt het lef, visie, daadkracht en vertrouwen.

Natuurlijk zijn er binnen een bedrijf medewerkers voor wie innovatie hun dagelijkse werk is.  Maar de rest van de organisatie ervaart vernieuwingen en verbeteringen vaak als iets dat ze overkomt of dat ze door de strot worden geduwd.  De hakken gaan dan in het zand of nog veel erger er wordt gezegd dat ze meewerken maar ondertussen blijven medewerkers gewoon doen wat ze altijd al deden.

Lean vraagt om betrokken medewerkers

Een veel voorkomende verbetermethode in de logistiek is Lean dat onder andere handige tools bevat om continue te verbeteren en te streven naar perfectie. Het betrekken van medewerkers is een belangrijke pijler van Lean omdat medewerkers die dagelijks met systemen en processen werken vaak prima weten wat beter kan of moet.

Maar een belangrijke reden waarom Lean trajecten en vele verbeterprojecten niet succesvol zien, zit in het gedrag van medewerkers. De slagingskans van veranderprojecten is al jaren bedroevend laag, namelijk 30 procent. (Meer hierover op: Waarom 70 procent van uw veranderprojecten mislukt)

Hoe weerstand te voorkomen ?

Het Weten / Willen / Kunnen - model

Om gedrag van mensen te begrijpen is het Weten / Willen / Kunnen (WWK)-model bruikbaar.

Volgens het WWK-model gaat het erom dat medewerkers snappen waarom de innovatie, vernieuwing of verbetering nodig is en wat dit voor hun betekent (Weten).

Als medewerkers betrokken worden en vertrouwen hebben neemt de kans op een succesvolle verandering verder toe (Willen). Een belangrijk aspect hierin is ‘vertrouwen’. Uit een studie van de Nederlandse hoogleraar Henk Volberda  draagt dit voor maar liefst 39% bij aan het succes van innoveren. Vertrouwen vergroot de betrokkenheid, de samenwerking en de mate waarin kennis en ideeën worden gedeeld. Managers spelen een belangrijke rol in het creëren en behouden van vertrouwen, voornamelijk via voorbeeldgedrag.

En door ruimte te geven om vertrouwd te raken met nieuwe systemen of werkwijzes neemt de veranderbereidheid verder toe (Kunnen).

De praktijk: Weten/Willen/Kunnen-model

Het WWK-model is bij diverse logistieke bedrijven toegepast, zoals bij ERIKS en DFDS, en heeft zich dus in de praktijk bewezen. Onderstaand enkele voorbeelden van het nut van het WWK-model:

  1. een verbetertraject dat was ingezet door de directie stuitte op veel onbegrip en weerstand, door inzicht via het WWK-model zijn medewerkers betrokken en kregen ze inspraak waardoor het verdere traject soepel en succesvol verlopen
  2. de indeling van het magazijn was niet optimaal zodat er ruimte gebrek was. De projectleider kon geen goede en gedragen oplossing bedenken. Na een oproep aan alle medewerkers om mee te denken was het ruimteprobleem binnen 3 maanden opgelost
  3. een verbeterproject bij een groot bedrijf is vroegtijdig beëindigd omdat er geen situatie te creëren bleek om er een succes van te maken, hierdoor is 1,8 M bespaard

Concreet actieplan

Het WWK-model geeft helder inzicht en is de basis voor een concreet actieplan. Door eerst te inventariseren wie betrokken is bij de vernieuwing (de zogenaamde “stakeholders”) en dan per stakeholder de scores op het WWK-model te bepalen en te bespreken ontstaat een concreet actieplan. Met dit plan bent u in staat de veranderbereidheid en dus de kans op een succesvolle verandering te vergroten.

Mensen willen best veranderen, maar niet veranderd worden. Een kernwaarde bedenken en op een poster in uw bedrijf ophangen is snel en eenvoudig gedaan. Laat verandering in uw bedrijf vanuit het hart komen en duw het niet door de strot. Alleen dan wordt innovatie in uw bedrijf pas echt een kernwaarde en succesvol.


Seminar Veranderkunde

Tijdens het seminar Veranderkunde voor Logistiek Professionals op 8 oktober in Amersfoort gaat Willem Nooij nader in op het Weten/Willen/Kunnen-model. Als deelnemer krijgt u hiermee concrete handvatten om via dit beproefde model de weerstand zoveel mogelijk te voorkomen.

Auteur Willem Nooij.

Reageer op dit artikel