blog

Zeven tips: uitblinken in verandering

carrière & mensen

Zeven tips: uitblinken in verandering

‘Logistiek’ gaat over analyseren, optimaliseren en economisch-technische wetmatigheden. ‘Verandermanagement’ gaat over visie, leiderschap en vooral over mensen. Bij ‘logistiek verandermanagement’ komen die twee werelden bij elkaar. Slecht weinig logistiekers blinken in beide uit. Daarom een zevental tips.

De wereld om ons heen is dynamisch. De grenzen tussen organisaties vervagen en alles komt steeds meer onder (prijs)druk te staan. Geen wonder dus dat ook in de logistiek steeds meer organisaties met verandermanagement bezig zijn. Een belangrijke vraag is derhalve: hoe pak je verandertrajecten aan? Logistiekers weten doorgaans analytisch heel goed wat er moet gebeuren; hoe het eindplaatje er uit zou moeten zien. Maar de verschillende stakeholders in beweging zetten richting dat eindplaatje vraagt om de nodige verandervaardigheden, zeker als daarbij een gedragsverandering nodig is. Daartoe zeven aandachtspunten.

1. Maak een flexibel plan

Logistiekers zijn dol op plannen en het is daarom logisch om een veranderplan te gebruiken. De meest bekende is misschien wel die van Kotler, zie bijvoorbeeld de bestseller “onze ijsberg smelt”. Maar kijk uit; een veranderplan kan niet in beton worden gegoten en met strakke SMART targets worden bestuurd. Mensen zijn geen machines en veranderingen zijn geen routines. Houd er dus rekening mee dat er altijd onverwachte dingen gebeuren; het vooraf bedachte plan zal vrijwel nooit precies zo uitgerold kunnen worden. Maar ondertussen is het heel goed mogelijk om voortdurend het doel en de voortgang te communiceren en de behaalde successen te vieren.

2. Zorg voor rugdekking en draagvlak

Logistiek staat zelden bovenaan in de bedrijfshiërarchie en leeft niet op een eiland. Zonder expliciete, uitgesproken rugdekking van die leidinggevenden en zonder draagvlak bij de rest van de organisatie is uw verandertraject kansloos. Breng stakeholders systematisch in kaart en houdt ze regelmatig (informeel of formeel) op de hoogte. Logistiekers zijn vaak geneigd te denken dat de kracht van argumenten de anderen zullen overtuigen. Maar bij veranderingen spelen andere zaken zoals politiek, eigen belang en emoties een veel belangrijker rol dan uw logica. Er zullen altijd mensen zijn die om wat voor reden dan ook vraagtekens zetten bij de veranderingen en als die gehoor vinden bij uw leidinggevenden of collega’s dan kan u het wel schudden.

3. Begin bij jezelf

Een veelgemaakte fout bij verandertrajecten is dat leidinggevenden denken dat het niet over henzelf gaat (onder het mom van ver-anderen: “ver” van mijn bed en voor “anderen”). Leiderschap bij verandertrajecten is echter cruciaal. De leider wordt geacht zelf altijd en overal het lichtend voorbeeld van de verandering te zijn. Eén keer een “nu even niet”, en uw integriteit is verwoest en de verandering wordt vrijwel onmogelijk. Uw mensen redeneren dan al snel: “als de leider het zelf niet doet, waarom zou ik het dan wel doen?” Dat hoeft natuurlijk niet te betekenen dat de leider altijd de wijsheid in pacht heeft. Juist de krachtigste leiders durven zichzelf kwetsbaar op te stellen en staan open voor kritiek, feedback en verbeteringen en jagen zo de verandering aan. Belangrijk is dat je de eigen kwaliteiten en zwakke kanten (er)kent. Schakel hulptroepen in daar waar nodig.

4. Begrijp en gebruik de emotie

Zoals al eerder genoemd, spelen bij veranderingen emoties een belangrijke rol. En emoties zijn vaak veel sterker dan ratio. Als je belangrijke veranderingen teweeg wil brengen kunnen emotionele reacties voor de nodige weerstand zorgen. Onzekerheid leidt tot angst en angst is een van de sterkste emoties. De belangrijkste angsten zijn die van verlies en die van uitsluiting. De belangrijkste taak voor de veranderaar is daarom misschien wel het creëren van een ‘veilige’ werkomgeving, een situatie waarin mensen voelen dat ze onderdeel van de groep blijven en waar ze hun inbrengt mogen hebben zonder bang te hoeven zijn dat het tegen hen wordt gebruikt.

Het goede nieuws is dat emoties ook in positieve zin gebruikt kunnen worden. De meeste mensen willen een waardevolle bijdrage leveren aan een ‘hoger’ doel. Door mensen samen te binden rond het gezamenlijke doel, de Big Hairy Audicious Goal (BHAG) kan je ze sterk motiveren. Door de ‘juiste’ mensen veel aandacht geven en hen te prijzen voor hun bijdrage aan de verandering, kan je ze nog meer goede dingen laten doen. En dat is uiteraard veel beter dan de mensen die weerstand vertonen proberen met argumenten te overtuigen.

5. Gebruik de sociale interactie

Elke organisatie kent formele structuren maar nog veel meer informele structuren. Mensen die bij elkaar op de tennisclub zitten, of kinderen hebben die naar dezelfde school gaan, of die elkaar gewoon mogen. Uiteraard zijn grote veranderingen het gesprek van de dag en die worden onderling besproken. Zulke interacties kunnen de verandering tegenwerken of juist ondersteunen. Het is van belang dat u dit soort informele netwerken (her)kent en gebruikt. Weet wie de informele leiders zijn en gebruik die in uw veranderplan.

6. Laat los

U kent vast wel het gevoel dat als u aan een ander iets ingewikkelds moet uitleggen dat het veel gemakkelijker is om het gewoon even zelf te doen. Hoe begrijpelijk ook, een dergelijke aanpak houdt veranderingen tegen. Ook adviseurs en ondersteuners zijn prima, maar laat mensen vooral zelf de dingen ontdekken. Gun ze de tijd om dat te doen en geef ze de kans om er steeds beter in te worden. Benoem het gewenst gedrag maar laat mensen autonoom leren; dat vinden ze veel leuker dan voortdurend opdrachten uitvoeren. Wat dat betreft is verandermanagement net zoiets als je kinderen opvoeden: je moet durven loslaten.

7. Vermijd de kloof tussen weten en doen

Als u bovenstaande zes punten leest dan bent u waarschijnlijk niet heel erg verbaasd; weinig nieuws onder de zon. Dat klopt. Maar helaas blijkt in de praktijk dat er vaak een levensgroot verschil is tussen weten en doen. Daarom is de zevende, en misschien wel belangrijkste, tip: hang dit lijstje boven uw bureau en kijk er elke dag een keer naar. En vraag u dan af of u daadwerkelijk doet wat u zich had voorgenomen. Pas als dat zo is bent u op de goede veranderweg.

Dankwoord: In bovenstaande is dankbaar gebruik gemaakt van de feedback van Michel van Buren (BLMC) en Willem Nooij (VAViA).

Masterclass Veranderkunde in de Logistiek

Op donderdag 23 oktober houdt Logistiek.nl samen met BLMC en Vavia een masterclass over verandermanagement in de logistiek. Tijdens de masterclass krijgt u modellen aangereikt waarmee u zich kunt voorbereiden op de veranderkundige aspecten van logistieke projecten. In het middagprogramma ligt de nadruk op interpersoonlijke skills zoals het omgaan met weerstand en het beïnvloeden van gedrag. Klik hier om het volledige programma te bekijken.

Reageer op dit artikel