blog

De ultieme vorm van logistiek leiderschap

carrière & mensen

Er wordt in de wereld heel wat gepubliceerd over leiderschap en bijna dagelijks worden nieuwe theorieën gelanceerd. In de basis gaat het allemaal over het beïnvloeden van mensen, inclusief jezelf. Hoe kun je je als logistiek manager staande houden als leider? Zin geven! Roland Slegers en Pieter Keeris over sensemaking en sensegiving.

De ultieme vorm van logistiek leiderschap

Door mensen te beïnvloeden kun je ze richting, ruimte en resultaten geven. Je kunt dus ‘zin geven’, ofwel van betekenis zijn. Karl Weick, professor Gedrag en organisaties,  noemt het ‘sensemaking’ en ‘sensegiving’. Dat ‘zin geven’ zou je de ultieme vorm van leiderschap kunnen noemen. Waarom?

Eerst wat verdere toelichting op de theorie over  ‘sensemaking’ en ‘sensegiving’.   Weick beschrijft in zijn boek dat mensen (dus ook leiders) ‘sensemaking’ gebruiken om betekenis aan de omgeving te geven en daarmee hun werkelijkheid construeren. Hij stelt dat waarheden, betekenissen en opvattingen de resultaten zijn van ‘sensemaking’. Het gaat hierbij niet om een objectieve realiteit, maar over datgene wat mensen beschouwen als ‘waar’ als het gevolg van de interactie tussen mensen binnen de context/organisatie;  ‘the truth is what works’.

Sensemaking

In zijn boek maakt Karl Weick gebruik van 7 ‘properties of sense making’, waarmee kan worden weergegeven hoe de mens, manager of leider betekenis geeft aan zijn omgeving (sociale context en situatie) en daarmee zijn werkelijkheid construeert.

  1. Sensemaking is gefundeerd in identiteitsconstructie: Als mensen betekenisvolle situaties construeren, geven ze tevens aan wie zij zelf (willen) zijn.
  2. Sensemaking is retrospectief: Het gaat om het achteraf structureren van ervaringen die als het ware uit de stroom van levende ervaringen worden gelicht.
  3. Sensemaking creëert zinvolle omgevingen: In sensemaking gaat het niet alleen om het interpreteren van een omgeving die al bestaat, maar om het creëren van een zinvolle omgeving. Het gaat dus niet alleen om het kijken naar, maar evenzeer om het oproepen van de werkelijkheid.
  4. Sensemaking is sociaal: De constructie en interpretatie van situaties komt tot stand in de interactie tussen mensen.
  5. Sensemaking is een continu proces: Mensen staan altijd midden in processen die geen begin of einde hebben.
  6. Sensemaking is gericht op en wordt bepaald door ‘extracted cues’: Mensen nemen niet de dingen zelf waar, maar bepaalde kerneigenschappen waaraan zij een ruimere betekenis toekennen. Aan sensemaking gaat dus een proces vooraf waarin bepaalde zaken worden opgemerkt. En datgene wat wordt opgemerkt hangt weer af van de context waarbinnen de ‘cues’ geplaatst worden.
  7. Sensemaking wordt meer bepaald door plausibiliteit dan door nauwkeurigheid: Mensen zijn gericht op een bruikbaar en plausibel beeld van de situatie, niet op de nauwkeurige analyse ervan. Samenvattend: ‘Waarheid is wat werkt’.

De beschrijving van Weick laat zien dat het geven van een betekenis aan de omgeving en het creëren van de werkelijkheid invloed heeft op het gedrag, dus ook op leiderschap. Dit proces van betekenisgeving vindt plaats op individueel niveau, maar ook in groepen en organisaties. Het proces van ‘sensemaking’ bij het individu wordt beïnvloed door de omgeving. Het individu zelf beïnvloedt op zijn beurt door middel van ‘sensegiving’ ook weer zijn omgeving.

Je zou dus kunnen stellen dat een leider iemand is die bijzonder goed in staat is om zijn eigen proces van ‘sensemaking’ om te zetten in ‘sensegiving’ een daarmee zichzelf en zijn omgeving effectief kan beïnvloeden. In het proces ‘sensemaking’ ligt dan ook direct de sleutel tot het veranderen van gedrag. Als we immers in staat zijn om voor onszelf nieuwe waarheden (bijvoorbeeld overtuigingen) te creëren zullen we ons handelen daar ook direct op aanpassen, inclusief het proces van ‘sensegiving’ waarmee we anderen dan weer beïnvloeden en door het proces van betekenis geven een nieuwe richting en ruimte geven en nieuwe resultaten boeken.

Ultieme logistieke leider

Wanneer we het bovenstaande projecteren naar logistiek en supply chain betekent dit dus dat alleen al vanwege dit proces van ‘sensemaking’ en ‘sensegiving’ de context van de branche van grote invloed is op de waarheden die we creëren en het (leiderschap)gedrag dat we erop baseren binnen deze branche. Zoals ook bleek in het boek ‘Het DNA van de Logistieke Kameleon’ is de context en een situatie (lees: tijdelijke context) in grote mate van invloed op het leiderschapgedrag en de effectiviteit ervan. Bepaalde branchespecifieke factoren zoals het sterk procesmatige en analytische karakter en ook de actie gerichtheid binnen de logistiek en supply chain zorgen ervoor dat in het proces van ‘sensemaking’ en ‘sensegiving’ een soort ‘gedeelde waarheid’ gecreëerd wordt en in stand wordt gehouden. Het leiderschapsgedrag dat we zien, wordt voor een belangrijk deel hierdoor gevormd.

De ultieme logistieke leider komt dus los van bestaande gedeelde waarheden en is in staat zelf nieuwe waarheden te ontdekken en te geven aan zijn omgeving.

Mede-auteur: Pieter Keeris.

Reageer op dit artikel