artikel

De logistieke revolutie van Spar: Binnenkijken in het geautomatiseerde distributiecentrum

Warehousing 10513

Spar heeft zijn logistiek vergaand geautomatiseerd. De foodretailer nam begin dit jaar een nagenoeg geheel geautomatiseerd distributiecentrum in gebruik. De logistieke revolutie is in volle gang.

De logistieke revolutie van Spar: Binnenkijken in het geautomatiseerde distributiecentrum

Een logistieke revolutie. Zo betitelde Spar-topman John van der Ent eind vorig jaar de automatiseringsslag die het foodretailconcern gepland had. Spar betrok in maart dit jaar het voormalige bijna volautomatische distributiecentrum van Xenos in Waalwijk. Een lot uit de loterij voor Spar, dat naarstig op zoek was naar extra distributieruimte. Het foodconcern is namelijk hard gegroeid de laatste jaren. Zowel in assortiment als in aantal winkels. Spar heeft recent 120 winkels toegevoegd. In totaal kent het bedrijf, verdeeld over vijf formules, nu ruim 536 winkels in Nederland, die iedere dag bevoorraad moeten worden.

En daar knelde de schoen. Na doorrekening van adviseur Eric Hereijgers werd duidelijk dat Spar zijn logistiek moest aanpassen om efficiency-problemen nu op te lossen en in de toekomst te voorkomen. Rob Salomé, supply chain en logistiek manager bij Spar: “Onze beladingsgraad van het dc was op drukke tijden 95 procent. Om inefficiency te voorkomen, moet die beladingsgraad op maximaal 90 procent zitten. De KW-afdeling had bijvoorbeeld bulkruimte tekort, onder meer door de assortimentsuitbreiding als gevolg van de vele soorten formules die we voeren. We werken met onder meer doorrolstellingen en we zijn creatief in oplossingen, maar dat kost efficiency. Het kon dus zo niet langer.”

 

spar

 

De oplossing nabij

Een snelle oplossing was dus gewenst en die heeft Spar gevonden: dicht bij huis. Het geautomatiseerde Xenos-dc ligt namelijk pal tegenover het bestaande distributiecentrum. Letterlijk aan de overkant van het hoofdkantoor en het manuele dc staat het vergaand geautomatiseerd distributiecentrum dat voorheen van de Blokker-organisatie was. Daarvan heeft Spar de inhoud gekocht. Het pand huurt de grootgrutter de komende twaalf jaar van HB Capital, de vastgoedtak van Blokker. Spar verhuist alle slow moving KW naar zijn geautomatiseerde paradepaardje. Dit schept in het andere dc de nodige ruimte voor vers en fast moving KW. De ombouw is in volle gang. “We hebben 5.750 sku’s in opslag in KW en daarvan gaan 4.500 sku’s (allen slow movers) in het Swisslog-systeem.” (Het geautomatiseerde dc is in 2015 ingericht door Swisslog, red.) Salomé en zijn team hebben nu zo’n 2.500 sku’s overgeheveld naar het voormalige Xenos-dc. Eind juni moeten alle 4.500 sku’s slow en medium movers over zijn.

Zelfde WMS

Het nieuwe dc lijkt wel gemaakt te zijn voor Spar, stelde Spar-topman John van der Ent vorig jaar. Die opmerking is niet raar, want naast de uitstekende ligging zijn de WMS -systemen hetzelfde. Spar en Blokker gebruiken dezelfde logistieke software, namelijk Locus WMS van Centric. Salomé: “Het hoogbouwmagazijn wordt aangestuurd door Locus, waardoor het systeem hetzelfde werkt als ons conventioneel magazijn.” Hierdoor is Spar in staat geweest om in drie maanden tijd de overstap te maken naar het nieuwe pand.
Wie kritisch kijkt als logistiek expert zal concluderen dat het pand niet geheel op maat is gemaakt voor het bedrijf. Zo heeft het dc een hoogbouwmagazijn met een opslagcapaciteit van 22.500 pallets. Spar heeft in zijn drukste tijd maximaal 7.000 palletplaatsen nodig. “Dat komt omdat Xenos een gemiddelde voorraad had van twee à drie maanden en wij twee, drie weken. De overcapaciteit doet geen pijn, ik heb er geen last van. De effectiviteit wordt er niet minder van.” Spar laat de extra capaciteit niet geheel onbenut. Het concern verhuurt palletplaatsen aan Blokker.

 

 

spar

 

Verzamelen en wegen

Het 36 meter hoge warehouse met 22.500 pallets, die met hulp van zes kranen dubbeldiep worden in- en uitgeslagen, worden via een conveyor en liften naar vier depalletiseerstations getransporteerd. Daar worden de goederen omgepakt naar orderverzamelbakken en tegelijkertijd gewogen. Het dc-concept is gebaseerd op picken uit bakken van 60x40x40 cm. Spar heeft veelal zwaardere producten te verwerken dan Xenos. Salomé erkent het verschil, maar is even nuchter als pragmatisch: “De bakken kunnen maximaal 30 kilo dragen. Dat is naast de dimensies het enige waar we rekening mee moeten houden; of we leggen minder producten in de bakken, of zware producten blijven in het conventionele dc liggen.

 

Lees ook
Magazijn automatiseren? Let op deze randzaken (video’s)

 

Dat is een constante afweging die we moeten maken om de efficiency van het systeem op peil te houden. Want als je te zware producten in de bakken legt, heb je meer bakken nodig om ze allemaal kwijt te kunnen, waardoor het slimmer is om ze handmatig te verwerken. Verlagen we de voorraad in het systeem zodat we meer artikelen kwijt kunnen, of verminderen we het aantal artikelen en verhogen we de gemiddelde voorraad? Naarmate we die 4.500 sku’s naderen, wordt die afweging steeds belangrijker.” Nu speelt dat probleem nog niet voor Spar, omdat het bedrijf pas de helft van de bakken in gebruik heeft.

Scherp op kwaliteit pallets

Een onderwerp dat al wel speelt, is goede aanlevering op pallets. De meeste pallets bij Xenos werden zelf gebouwd bij het palletiseren uit containers. Hierbij is er grip op de stabiliteit en kwaliteit van de pallets. Bij Spar zal juist veel voorraad op pallets worden aangeleverd. Om vastlopende pallets in het hoogbouwmagazijn te voorkomen of het ombouwen van pallets te vermijden, luistert de aanlevering dus nauw. Het systeem meet bij binnenkomst de pallets. Pallets die qua dimensie 5 centimeter aan weerszijden afwijken, dus verkeerd zijn gestapeld, worden afgewezen en moeten opnieuw worden ingericht.

 

De overcapaciteit doet geen pijn, ik heb er geen last van. De effectiviteit wordt er niet minder van.”

 

“Hier hebben we weinig last van, omdat leveranciers over het algemeen goed inpakken, maar we moeten er nu wel extra scherp op zijn.” Waar Spar al scherp op is, is de buffering van lege pallets. Foodretail kent vele soorten pallets, terwijl Xenos slechts twee verschillende had. Het gevolg is dat Spar nu bufferzones tekort komt en er handmatig gebufferd moet worden. Extra bufferzones voor lege pallets zijn in de maak.

Verwerking vloeistoffen

Een andere uitdaging is de verwerking van vloeistoffen. Wanneer een verpakking met vloeistof in een conventionele palletstelling breekt, is de pallet nat. Als dit echter op het
gemechaniseerde systeem gebeurt, kan de ellende een stuk groter zijn. “We moeten bij het ompakproces (Spar heeft vier ompak (decanting) stations en kan dit aantal uitbreiden naar zes) per product goed kijken hoe we de bak het beste kunnen vullen. Bij het pickproces moeten we wellicht de picker instrueren dat wanneer er nog één doos in de bak zit het beter is de doos op de kant te leggen. Als er artikelen zijn die vaak lekkage opleveren, dan moeten we die producten niet in dit systeem verwerken. We gaan in ieder geval niet het systeem aanpassen aan de producten.”

 

spar

 

Shuttlesysteem

De volle bakken komen vervolgens via een conveyor terecht in een shuttlesysteem dat beschikt over 11 liften en 55 carriers, die in totaal 30.000 bakken verdelen over 33.000 locaties. Er is de mogelijkheid dit aantal uit te breiden naar 50.000. Vanuit de shuttle (Servus) worden de bakken met een capaciteit van 2.500 per uur via een conveyorsysteem aangeleverd aan een van de zes pickstations. Hier kunnen er twee bij worden geplaatst in de toekomst.

Slim buffersysteem

Rob Salomé

Het ingenieuze aan dit proces is dat de bakken onderweg door een sequencer worden uitgesorteerd, zodat de orders volgens het vooraf berekende stapelpatroon (zwaar, stapelbaar, breekbaar en niet stapelbaar) bij het juiste station terechtkomen. Dan is het noodzakelijk dat de dozen in de kratten in de juiste volgorde worden aangevoerd. Dit systeem werkt bij Spar nog niet. Het gevolg is dat de picker nu nog zijn eigen inzicht maakt en producten vaker dan gewenst in zijn handen heeft om tot de juiste stapeling te komen.
De verzamelde producten worden gestapeld op een ijzeren plaat die langzaam naar beneden zakt naarmate er meer orderlijnen worden  afgewerkt. De complete order wordt uiteindelijk via een lift naar de begane grond getransporteerd, waar de goederen van een plaat worden geschoven op een rolcontainer. Omdat Xenos rolcontainers heeft met 12,5-millimeter wieltjes en Spar 10-millimeter wieltjes gebruikt, moesten de rails waarover de rolcontainer rijdt aangepast worden.
De rolcontainers worden momenteel manueel naar het oude dc getransporteerd waar de vrachtwagens worden geladen. Salomé overweegt om in de toekomst tussen de twee dc’s een brug te bouwen met kettingbanen voor het transport van de rolcontainers.

Reageer op dit artikel