blog

Food online: er komt een doorbraak aan

Supply chain

Sommige retailers zitten nog volop in de strategiefase, sommigen experimenteren al jaren en sommigen zijn al voluit aan de slag met het online verkopen van voedingsmiddelen. Een overzicht van Nando van Essen.

Food online: er komt een doorbraak aan
Food Logistiek

In de afgelopen tien jaar bungelde het online kopen van voedingsmiddelen volstrekt onderaan in de multichannel-monitor van Blauw research. Hooguit een paar procent wordt online gekocht, de positie van de offline winkel is veruit dominant. Maar we zitten op een kantelpunt. De markt is steeds meer gewend aan online kopen en de bij de retailers zien we meerdere fasen van ontwikkeling: Sommige retailers zitten nog volop in de strategiefase, sommigen experimenteren al jaren en sommigen zijn al voluit aan de slag.

   

Marktontwikkeling Engeland, Nederland en België als voorbeeld

In onderstaande grafiek is in kaart gebracht welk percentage van de consumenten online food kopen. Terugkijkend vanaf 2002 en vooruitkijkend tot 2016. De verschillen tussen UK, Nederland en België zijn significant. Engeland loopt ca. 5 jaar voor op Nederland en Nederland loopt op zijn beurt weer ca. 5 jaar voor op België.

  

Engeland:

  

  • Volgens cijfers van Eurostat kocht in 2010 ruim 15% van de Engelsen food online.
  • Ca. 4% van de totale food-omzet werd daarmee online gekocht.
  • De verwachting is dat over ca. 5 jaar 40% van de Engelsen weleens food online koopt en dat daarmee ca. 6% van de omzet online wordt gekocht

 

Nederland

 

  • Van 2002 naar 2010 is het percentage Nederlanders dat weleens voedingsmiddelen online koopt gegroeid van 1 naar ca. 7%.
  • Indicatief betekent dit dat ca. 1,5-2% van de foodomzet online wordt gekocht.
  • De verwachting is, dat over ca. 5 jaar 20% van de Nederlanders weleens food online koopt. Ca. 4% van de foodomzet zal dan online gaan.

  

Belgie

  

  • Eurostat-cijfers zijn vanaf 2006 beschikbaar. Van 2006 naar 2010 is er sprake van een groei van 1 naar 2% in consumenten die weleens levensmiddelen online kopen.

 

 

Hoe zal de markt ontwikkeld worden? Rondje Europa

In de Twinkle van februari 2012 is een beeld geschetst van de ontwikkeling van het online verssegment in Nederland. Vraag is hoe de foodmarkt zich in de komende jaren zal ontwikkelen. Zijn het vooral nieuwkomers in de markt, die een belangrijke rol zullen gaan spelen in het ontsluiten van deze markt, of zijn het de bestaande off-line retailers die, na jaren van aarzeling, fors in gaan zetten op deze nieuwe online markt?

 

Meer en meer wordt duidelijk, dat de grote supermarktketens zwaar in gaan zetten op de online food-markt. Een compact rondje langs de velden:

 

Nederland:

Albert Heijn heeft in de afgelopen 10 jaar veel kennis opgebouwd met Albert.nl. Orderpicking vanuit 2 Albert.nl-distributiecentra, bezorgen op een afleveradres op een dag naar keuze met tijdvakken van 2 uur. Helaas voor AH was het tot nu toe nauwelijks een winstgevende activiteit. De ervaring met Albert.nl gaat AH naar verwachting een prima springplank opleveren voor de fase AH online 2.0. Met Albert.nl is veel kennis opgedaan in het bieden van een hoogwaardige online service in beschikbaarheid en versheid. En uiteraard is er inmiddels veel kennis in huis omtrent de kosten voor fulfilment en de last mile. Organisatorisch heeft AH vanaf eind 2011 zwaar ingezet op online. De concrete plannen voor 2012 en verder zijn nog niet in detail bekendgemaakt. Wel is duidelijk dat in de toekomstige distributie-structuur   

"fulfilment-factories" een rol zullen spelen (vergelijkbaar met de ‘dotcom stores van Tesco, zie verderop in dit artikel) en dat in de last mile naast "pick up points" (afhalen)  misschien wel belangrijker wordt dan thuisbelevering.

 

 

Rond Super de Boer, C1000 en Jumbo is het in de afgelopen jaren zodanig onrustig geweest, dat alle organisatorische energie gericht geweest is op de herstructurering van het winkelbestand en de offline distributiestructuur. Online activiteiten richten zich tot nu toe op verbeteren van de website, hulpmiddelen bij het maken van kooplijstjes, recepten e.d.

 

Sperwer-groep met de Plus-markt: Je kunt inmiddels bij meer dan 60 van de ca. 270 Plusmarkten online bestellen. Orderpicking vindt plaats in de plaatselijke winkel, je kunt kiezen voor een afleverdag en een aflevertijdvak van veelal 2 uur.

 

Belgie: Vooral nog "collect & go"

Colruyt is tot nu toe het meest online actief, inmiddels met een 11-tal online formules. "Collect & Go", een formule die Colruyt al in het jaar 2000 is gestart, is de belangrijkste: Op ca. 215 Colruyt-winkels zijn er nu een 130-tal Collect&Go- afhaalpunten. Orderpicking vindt plaats in de winkel, er wordt niet thuisbezorgd. Nieuwe ontwikkelingen zijn, dat voor een 10-tal afhaalpunten de orderpicking in een centraal distributiecentrum plaatsvindt en dat er recent een aantal afhaalpunten zijn geopend, die zich niet in een Colruyt-winkel bevinden.

 

Ook Delhaize en Carrefour rollen online formules uit, met een accent op afhalen, maar ook thuisbezorgen.

 

Frankrijk: Opkomst van de "Drives"

Cdiscount van Casino, de Franse e-commercekampioen die 15% per jaar groeit sloot 2011 af met een omzet van 1,1 miljard euro. Het foodassortiment is hier beperkt (wijn)

Auchan, LeClerc en Intermarché zetten specifiek op het gebied van food steviger in. We vinden ook hier een sterk accent op "afhalen".

Daarbij is het "Drive"-concept opvallend: Vergelijkbaar met de Drive van McDonald zijn er gereserveerde parkeerplaatsen voor afhalers. Bij aankomst op het parkeerterrein en de specifieke parkeerplaatsen voor ‘afhalen"meld je je door het intypen van het online-ordernummer. Binnen een paar minuten worden de boodschappen bij je auto gebracht.

 

Engeland: Opkomst van de "Dotcom stores".

Tesco is hier veruit de grootste speler. Online orders worden grotendeels nog ge-orderpicked via de winkels. Winkelmedewerkers hebben daar speciale orderpick-karren voor.

 

De online koper kan afleverdag en -tijdvak bepalen voor afhalen bij de winkel of voor thuisbelevering. Voor afhalen in de winkel heeft Tesco 2 alternatieven: Afhalen bij een speciale balie in de  winkel (kan op dit moment bij ca. 750 winkels) of afhalen bij een Tesco Click & Collect Drive-Through. Daar zijn er op dit moment ca. 45 van en dit concept is vergelijkbaar met de "Drives" van Franse supermarkten. Speciale distributiecentra voor het orderpicken van online orders, de  zogenaamde ‘Dotcom Stores’ van Tesco zijn duidelijk in opmars. In 2009 werd het eerste pure online distributiecentrum geopend. Tesco opende in  juni 2011 de 4e Dotcom Store, een distributiecentrum van 15.000 m2 in Noord Londen, dat de afhandeling van online orders van 9 Tesco-winkels in de omgeving overneemt. Dit distributiecentrum is volledig ingericht op de orderpicking van online orders. Assortimentsbreedte: 18.000 artikelen die niet gekoeld behoeven te worden en 3.000 koel/vries-artikelen. Mechanisatie van de werkzaamheden is in dit distributiecentrum ver doorgevoerd. Tesco-medewerkers picken de goederen in een eigen zone, de gevulde kratjes gaan via rollenbannen door naar andere zones. 

 

 

Als alle goederen voor een online koper gepickt zijn, dan worden de kratten in een hoogbouw-magazijn opgeslagen. Vanuit deze locatie kunnen de aflevertrucks snel worden geladen.

 

Verwachting komende jaren

  

Het verzamelen van de orders

Orderpicking van de online bestelde orders zal steeds meer gaan verschuiven van "in de lokale winkel" naar "in fulfilment-fabrieken". Hoe meer online orders er komen, hoe groter de voordelen worden van deze gespecialiseerde boodschappen-fabrieken:

  

  • Voorraadbeheer, en daarmee beschikbaarheid, kan volledig gestuurd worden vanuit het online kooppatroon
  • Assortimentsbreedte wordt niet beperkt door ruimte in de offline winkel
  • Gespecialiseerde orderpick-processen zullen efficiënter zijn dan orderpicking in een offline winkel. Efficiënte inrichting van de fulfilment-fabrieken wordt niet beperkt door de fysieke inrichting van offline winkels.

  

Last mile

Thuisbelevering zal blijven, maar het aandeel ervan in het online afleverproces wordt naar verwachting kleiner. Speciale afhaalbalies in winkels zullen in belang toe gaan nemen, zo ook naar verwachting het gebruik van uitpandige afhaalpunten, de zogenaamde "Drives".

Reageer op dit artikel