blog

Pak supply chain risico’s aan met strategie

Supply chain

Uit onderzoek van de Economist Intelligence Unit blijkt dat bedrijven wereldwijd de impact van ketenrisico’s op grote schaal onderschatten. Doet een risico zich voor? Dan worden er vooral tactische maatregelen genomen. Jens van Rossem pleit juist voor strategische deskundigheid.

Het is inmiddels een klassieker: twee verschillende fabrikanten produceerden mobiele telefoons waarin identieke chips werden verwerkt van eenzelfde leverancier. Op een dag brak er brand uit bij deze machtige leverancier, hetgeen tot verstoring in de keten leidde. Beide fabrikanten werden al snel geconfronteerd met een tekort aan chips. Het marktaandeel van de ene fabrikant daalde snel omdat zij geen producten meer konden leveren. De andere fabrikant wist de productie op peil te houden door snel over te schakelen op een alternatieve bron voor deze chips. Deze fabrikant kwam de ramp goed te boven. Sterker nog, het marktaandeel nam een enorme vlucht. Het bedrijf bleek een voorsprong te hebben genomen op zijn concurrent: het volgde de risico’s in de supply chain namelijk op de voet en kon hierdoor snel ingrijpen. 
   

Verschuiving van risico’s
De traditionele maakindustrie bestaat vrijwel niet meer. De tijd dat autofabrieken hun leveranciers vroegen om ijzererts ligt ver achter ons. Tegenwoordig zijn er assemblagefabrieken die samengestelde onderdelen bij elkaar voegen tot een nieuw product. Supply chains zijn uitgebreider geworden. Het in kaart brengen van de ketenrisico’s, die gepaard gaan bij het productieproces, wordt daardoor steeds complexer. Naast het beheersen van de interne ketenrisico’s, moet een bedrijf ook kunnen vertrouwen op de ketenproductie van leveranciers. Bij risicomanagement in de keten verplaatst de focus van de interne organisatie zich naar externe partijen. Daarnaast heeft de wereldwijde recessie van afgelopen jaar een behoorlijke impact op de supply chain. Bedrijven waren zich altijd al bewust van traditionele risico’s, zoals schade door brand en natuurrampen, maar het afgelopen jaar verschoof de aandacht naar andere risico’s. 
 

Impact van de recessie
De Economist Intelligence Unit (EIU) ondervroeg wereldwijd 500 leidinggevenden die verantwoordelijk zijn voor risicomanagement, naar de manier waarop zij worden beïnvloed door ketenrisico’s. Een belangrijke conclusie is dat bedrijven hun best doen om hun ketens efficiënter en veerkrachtiger te maken. Maar wat opvalt is dat ze worstelen met hoe ze risico’s bij leveranciers effectief en op strategisch niveau kunnen managen. Meer dan de helft van het aantal deelnemers gaf aan dat de organisatie minder goed presteerde als gevolg van stijgende kosten voor grondstoffen en wisselende energieprijzen. Een derde van de ondervraagden gaf aan dat beperkte liquiditeit van partners of leveranciers tot verstoring in de keten leidde. Maar liefst 62 procent noemde de onmogelijkheid om de toekomstige vraag naar producten te voorspellen een belangrijk probleem. De negatieve gevolgen van fluctuerende wisselkoersen werd door 59 procent van de ondervraagden ook erkend als een kwestie.
 

Tactische maatregelen
Om de ketenrisico’s te beheersen worden met name op tactisch niveau maatregelen ondernomen. Zo houdt twee derde van de respondenten risk assessments bij sleutelleveranciers. 50 procent van de respondenten geeft aan dat zij de samenwerking met partners en leveranciers verbetert. Meer dan de helft dwingt lagere prijzen af. En waar oorspronkelijk werd samengewerkt met één partij is men nu doordrongen van de noodzaak om meerdere leveranciers in de arm te nemen. Bovenstaande uitkomsten zijn bemoedigend, maar bedrijven mogen de risico’s in hun keten niet onderschatten. Het is goed om te zien dat tal van bedrijven werken aan een strategie om de veerkracht van de supply chains te verbeteren en tegelijkertijd kosteneffectiever en efficiënter te werken.

    

Echter, ik pleit ervoor dat bedrijven achterhalen wat de zwakke schakels zijn in hun keten en deze versterken of er uit halen. Leidinggevenden moeten de samenwerking met partners en leveranciers op strategisch niveau kritisch onder de loep nemen en mogelijk ‘reorganiseren’ of ‘herbeoordelen’, zoals de Confederation of British Industry onlangs benadrukte. Om zo een ‘domino-effect’ bij ketenfouten te voorkomen.
   

Voelhorens ver uitsteken
Hoe pakken organisaties potentiële supply chain risico’s strategisch aan? Bedrijven beleggen de ketenrisico’s of ketenproductie steeds vaker extern. Daarom is het zaak om als bedrijf voelhorens uit te steken. Dat begint bij het in kaart brengen van de belangrijkste suppliers. En die kunnen soms best ver weg liggen. Let daarbij op leveranciers die:

 

  • veel waarde toevoegen aan het product; 
  • werken met één productielocatie of zelfs één productielijn of machine; 
  • weinig mogelijkheden hebben om de productie naar een ander locatie te verplaatsen;
  • een lange tijd nodig hebben om te herstellen of alternatieven te vinden;
  • (onderdelen van) hun productie ook onderbrengen bij derde partijen, bijvoorbeeld in verband met een speciale machine;
  • onderdeel zijn van een samenwerkingsverband als het gaat om ontwikkeling. Daarbij is het mogelijk dat kennis en rechten ondergebracht zijn bij derden. Dit bemoeilijkt het uitwijken naar alternatieve leveranciers.
        

De alternatieven

Ga na: wie zijn de zwakke schakels in de keten? Wat voor impact hebben deze schakels op de keten? Welke risico’s zijn er als de keten stokt? En bepaal vervolgens een strategie en ga aan de slag met alternatieven:  
  
1. Leveranciers
Het spreiden van de risico’s, van één naar meerdere leveranciers, is een mogelijkheid. Desalniettemin zijn sommige leveranciers zo specialistisch, dat er verder weinig tot geen alternatieve leveranciers zijn om uit te kiezen. In zo’n situatie kunnen bedrijven twee dingen doen: hopen dat er niets gebeurd of zelf toeleveranciers ontwikkelen. Zoek dan partners om het gewenste product (verder) te ontwikkelen. Onderschat niet dat het soms jaren kan duren voordat een alternatieve leverancier voldoet aan de kwaliteitseisen die een bedrijf stelt.
 

2. Buffervoorraad
Het opbouwen van een flinke buffervoorraad is ook een optie. Op die manier kan het bedrijf weer even vooruit als een schakel in de supply chain tijdelijk niet kan leveren. Bedrijven verkopen graag hun buffers om quick wins te realiseren, maar vergeten daarbij dat de supply chain risico’s onbeheersbaar kunnen worden.

 

3. Business Continuïteit Plan (BCP)
Vraag leveranciers om een BCP op te stellen en deze kennis te delen. Door de ketenrisico’s, die in de BCP’s van de verschillende leveranciers vermeld staan, zelf te integreren ontstaat overzicht. Met dit overzicht kunnen bedrijven sneller schakelen bij ketenfouten en wordt de tijd om de klap te boven te komen aanzienlijk verkort. Zo ontstaat een ijzersterke en betrouwbare keten.
  

4. Bespreek de risico’s met elkaar
Tot slot, dankzij strenge kwaliteitseisen staan bedrijven met grote regelmaat in contact met hun leveranciers. Het gaat daarbij vrijwel altijd over dezelfde onderwerpen: de kwaliteit en de kosten. Over de betrouwbaarheid van de levering wordt nauwelijks gesproken. Dat is een gemiste kans om risico’s in kaart te brengen en bedrijfsrampen te voorkomen. Kijk elkaar eens goed in de ogen en bespreek de risico’s open met elkaar. Bedrijfscontinuïteit is een wederzijds belang.
 

De resultaten uit het onderzoek van de EIU bevestigen mijn zorg over bedrijven die ketenrisico’s onderschatten. Als direct gevolg hiervan ontwikkelen zij niet de expertise om hier strategisch en verantwoordelijk mee om te gaan. Kortom: neem dit essentiële onderdeel in risicomanagement serieus. Risico’s in de supply chain kunnen- en mogen niet genegeerd worden.

Reageer op dit artikel