nieuws

‘Congestie haven Rotterdam is vooral een supply chain probleem’

Distributie 1812

De congestie in de Rotterdamse haven stond hoog op de agenda tijdens het Havendebat van Nieuwsblad Transport. Tijdens het debat werd (tevergeefs) gezocht naar oplossingen voor dit voortslepende probleem ondanks dat het topprioriteit heeft bij alle betrokkenen. Wel staat vast dat de congestie vooral een ‘supply chain probleem’ is en dat een snelle oplossing alleen mogelijk is als betrokkenen bereid zijn om informatie onderling te delen.

‘Congestie haven Rotterdam is vooral een supply chain probleem’

De verwachtingen van de deelnemers aan het Havendebat Rotterdam 2017 waren vooraf hooggespannen. Zou er nu eindelijk oplossingen komen voor het hardnekkige congestieprobleem, waar de Rotterdamse haven het hele jaar al mee te kampen heeft?

Tonnen extra kosten

Het debat in film- en muziekcentrum LantarenVenster onder leiding van Rens de Jong (BNR Nieuwsradio) tussen de partijen die last ondervinden van de congestie leverde helaas niet het vooraf gehoopte vuurwerk op. Concrete acties om tot een oplossingen te komen bleven dan ook uit terwijl Mels Dees, hoofdredacteur van Nieuwsblad Transport, voorafgaand aan het debat een somber beeld schetste van het congestieprobleem in de haven van Rotterdam. Uit een enquête van deze krant, waaraan iets meer dan 200 vervoerders uit het zee-, rivier- en wegtransport, expediteurs en overslagbedrijven deelnamen, blijkt dat congestie in de Rotterdamse haven, waar met name de binnenvaart veel last van heeft, dit jaar aanzienlijk is verergerd. Gevolg is dat bedrijven worden opgescheept met tonnen aan extra kosten en schade. Dees stelde ook vast dat de congestie van alle tijden is en dat het twintig jaar geleden dit probleem voor het eerst de kop op stak.

Reverse modal shift

Aansluitend benadrukte Robin van Leijen van TLN/Fenex dat de huidige situatie leidt tot een ongewenste reverse modal shift, logistieke vertragingen en veel extra kosten bij zijn achterban, de expediteurs. Een structurele oplossing is nodig benadrukte Van Leijen omdat het congestie probleem door de hele keten heen speelt. “We hebben nu te maken met ‘gefrustreerde supply chains”, stelde Van Leijen die tegelijk ook het idee lanceerde van: ‘wederkerige ketenafspraken’. Als voorbeeld noemde hij de relatie tussen de containerterminals en de binnenvaart: “De terminals zouden een afhandelingscapaciteit moeten garanderen en de binnenvaart zou de garantie af moeten geven dat die dan ook benut wordt.” Dat zou volgens hem zowel op bilateraal als op sectorniveau moeten gebeuren.

Lees ook:

Ruzie in de Rotterdamse haven door falende ketenregie

Markt moet de afspraken maken

Matthijs van Doorn, directeur logistiek van het Havenbedrijf Rotterdam stelde aansluitend over de congestie: “We kunnen het probleem alleen samen oplossen. Het is uniek dat iedereen van verlader tot en met expediteur – en alles daartussenin – nu met elkaar aan tafel zitten. Ondanks dat NextLogic  en de Container Exchange Route ons een heel eind op weg zullen helpen zijn deze oplossingen alleen zijn niet voldoende. Dit is het moment om door te trekken. Dat kan alleen als we het samen doen.” Van Doorn gaf toe dat commerciële belangen het oplossen van het congestieprobleem lastig maakt. “De markt moet de afspraken maken. Wij zijn niet in de positie om te handhaven.”

Sector moet beter meebewegen

Tijdens het interactieve Lagerhuisdebat dat volgde liepen de meningen uiteen over wat nu de oorzaken zijn van de container congestie. De schaalvergroting in de containervaart werd door de deelnemers aan de discussie als een van de belangrijkste factoren gezien. Rob Bagchus van ECT benadrukte net als Van Doorn dat de sector beter moet meebewegen met de schaalgrootte die op dit moment plaatsvindt in de containervaart. “We moeten in deze discussie veel meer inzoomen op de totale supply chain. Wij op onze beurt doen er alles aan om de containers op die mega containerschepen zo snel mogelijk af te handelen. Het is voor ‘de rest van de ketenpartijen’ om hier beter op in te spelen en te acteren.”
Hester Duursema, algemeen directeur Koninklijke BLN-Schuttevaer, haakte hier op in door terecht de vraag op te stellen dat als schaalvergroting het grootste probleem is van de huidige congestie waarom hadden we er dan twintig jaar geleden ook al last van?

Oorzaak congestie staat niet vast

Bart Kuipers, Haveneconoom aan de Erasmus Universiteit, stelde vast dat het debat zich te veel toespitst op de oorzaken en de wat hij noemde ‘incidenten’ zoals een niet eerder geziene containeroverslaggroei, de Brexit en de hackaanval eerder dit jaar op APM-terminals. “Iedereen zit nu in oplossingen te denken zonder dat de oorzaak gevolg relatie grondig onderzocht is. Mijn belangrijkste punt binnen deze discussie is de vraag, wie zitten achter deze grote mega-containerschepen? Dat zijn de verladers en die weigeren een fatsoenlijke prijs te betalen aan de reders die daar weer op reageren. We zitten in een vicieuze cirkel waardoor het heel moeilijk is om precies oorzaak en gevolg vast te stellen. De oorzaak staat voor mij nog altijd niet vast.”

Buitenlandse verladers betrekken

Albert Veenstra (TKI/Dinalog) stelde op zijn beurt dat een deel van de problematiek zit bij de buitenlandse verladers uit Azië en Amerika zit die vaak geen flauw benul hebben van het feit dat het logistieke proces in de Rotterdamse haven vast begint te lopen. “Deze partijen missen we aan tafel en de rederijen die twee dagen congestie op hun schema voor lief nemen. Wat natuurlijk te bezopen voor woorden is. Zij moeten aangesproken worden op wat voor gevolgen hun beslissingen hebben voor de haven van Rotterdam. Dat kan door te reguleren op bijvoorbeeld de demurrage en detention regels.”

Amazon gaat het zelf doen

Bart Kuipers waarschuwde dat als de congestie voortduurt, we niet gek op moeten kijken als bedrijven als Amazon op een gegeven moment zegt “we doen het hele transport zelf wel”. “Amazon heeft inmiddels een eigen rederij en een terminal bij Londen. Zij houden hun keten volledig in eigen beheer en je ziet daarnaast startups als Flexport die ook alles zelf doet. Als we niet oppassen en hierover blijven debatteren zonder met oplossingen komen, we links en rechts worden gepasseerd door dit soort partijen. Het kan heel snel gebeuren. Kijk maar naar Amazon dat opeens in Nederland beschikt opereert vanuit drie distributiecentra.”

Rolletje plakband van drie miljoen

Tijdens het havendebat werd ook duidelijk dat begin februari de eerste resultaten worden gepresenteerd door een werkgroep die in opdracht van het Havenbedrijf Rotterdam onderzoek doet naar het congestieprobleem. Hiervoor heeft het havenbedrijf drie miljoen euro beschikbaar gesteld. Michel van Dijk van Van Berkel Logistics, stelde dat dit bedrag onvoldoende is. “Vorig jaar leden de rederijen vijf miljard en dit jaar is dat meer dan zes miljard. Dat proberen we vervolgens dicht te plakken met een rolletje plakband van drie miljoen. Als wij dit probleem echt willen oplossen moeten we flexibeler opereren. Dat betekent dat ECT flexibeler met zijn mensen om moet gaan. Het navelstaren op data-uitwisseling is allemaal heel erg korte termijn denken. Daar kan ik de capaciteit van mijn schepen en hun callsizes niet van laten afhangen.”

Stel basisregels op

Bas Janssen van Deltalinqs, de belangenorganisatie van bedrijven in de haven, kan zich het scenario van Kuipers goed voorstellen. “Misschien moeten we het oplossen van de congestie niet alleen aan het bedrijfsleven overlaten.” Janssen wil met het Havenbedrijf Rotterdam rond de tafel en denkt aan het opstellen van ‘basisregels’. Onder meer voor het delen van informatie over de aankomsttijden van vracht en het reserveren van ruimte voor binnenvaarders.

Reageer op dit artikel