nieuws

Risicoleiderschap voor de logistiek manager: 3 tips

carrière & mensen 336

Uw dagelijkse uitdaging als logistiek manager: onder tijdsdruk waarde creëren in de logistieke keten. Dit tegen minimale kosten én ondanks alle onzekerheden die daarmee gepaard gaan. Onzekerheden, die ergens in de logistieke keten negatief kunnen uitpakken als risico, of positief als kans of business opportunity. In beide gevallen kunt u er maar beter rekening mee houden. Hoe doet u dit, zonder zelf risicomanager te hoeven worden? Drie tips voor een spoedcursus logistiek risicoleiderschap.

Risicoleiderschap voor de logistiek manager: 3 tips

Logistiek risicoleiderschap?

Voordat we met de drie tips beginnen een korte toelichting over ‘logistiek risicoleiderschap’. Wat is dat? Logistiek risicoleiderschap tonen is doelgericht durven omgaan met logistieke onzekerheden. En wel zo, dat de logistieke doelen kosten-efficiënt worden gerealiseerd. Wat zijn die onzekerheden? Dit kan van alles zijn, in uw eigen logistieke processen of in die van uw toeleveranciers. Ze variëren van onstuimige weersomstandigheden, via hacks van logistieke IT-systemen, tot de factor mens: die onbedoelde onhandigheid van een medewerker (of misschien wel van uzelf).

Tip 1: Weet wat een risico (niet) is

Over risico’s gaan nogal wat misverstanden rond. Bijvoorbeeld dat risico’s altijd te kwantificeren en daardoor objectief zijn, of dat ze een probleem zijn. Om deze misverstanden te vermijden helpt het om scherp te hebben wat een risico is, en wat niet. Een handige hedendaagse werkdefinitie is de volgende: een risico is een effect van onzekerheid op een doelstelling. Een logistiek risico wordt zo het effect van onzekerheid, ergens in de logistieke processen, op een logistieke doelstelling. Doelen zijn dus het uitgangspunt en dit maakt omgaan met logistieke risico’s doelgericht.

 

Lees ook
Zo bouwen Nike, Amazon en IBM supply chain van de toekomst 

 

Niet objectief

 

 

Niet objectief

Een van de grote misverstanden is dat risico’s objectief zijn. Probeert u uw logistieke risico’s maar eens volledig te objectiveren, met een exact getal voor de kans van optreden en dito getallen voor de verwachte vertraging, de extra kosten, het reputatieverlies en dergelijke. U voelt het al aankomen. Dit is onbegonnen werk en ook helemaal niet nodig. Wat wel helpt is een inschatting maken van de kans van optreden en gevolgen, op basis van kennis en ervaring. En om op basis daarvan een scherpe keuze te maken al dan niet iets aan het risico te doen.

 

 

risicoleiderschap logistiek

 

Geen probleem

Zo bezien is een risico dus ook geen probleem: het is er nog niet én er kan in veel gevallen wat aan gedaan worden. Door de kans van optreden te beperken, of door bijvoorbeeld de tijdsgevolgen bij optreden te beperken. Het snel kunnen regelen van vervangend vervoer door een transportonderneming is slechts één voorbeeld. Het afsluiten van een transportverzekering is een ander voorbeeld.

Tip 2: Benut de positieve kant van onzekerheid

In Nederland staat een risico voor iets wat negatief is, soms zelfs gevaarlijk en we niet willen. Risicomanagement staat daarom traditioneel voor het proberen te vermijden van negatieve gebeurtenissen. Alleen, hiermee beperken we ons. We hebben zojuist een logistiek risico immers beschreven als het effect van onzekerheid op een logistieke doelstelling. Dit effect kan negatief zijn, als bij een traditioneel risico. Het effect kan veel gevallen ook positief zijn. Immers, zoals weersomstandigheden en files kunnen tegenvallen, kunnen ze ook meevallen. Dit geldt voor veel onderdelen van de logistieke keten.

Agility voor meevallers

Houdt u wel voldoende rekening met het benutten van mogelijke meevallers vanuit onzekerheid? Is er voldoende flexibility, wendbaarheid  of agility om ook de positieve effecten van onzekerheid te benutten? Of zijn de systemen zo strak ingeregeld dat dergelijk laaghangend fruit blijft hangen. Dit is dan een categorie gemiste kansen, waarvan de concurrentie wellicht wel gebruik maakt. De les hieruit: beschouw bij de relevante onzekerheden in de logistieke processen ook de positieve kant: kunnen er onverwachte meevallers uit ontstaan en hoe kunnen die maximaal worden ingezet? Ondernemen is niet alleen risico nemen, het is ook kansen benutten.

 

Een van de grote misverstanden is dat risico’s objectief zijn.

 

Tip 3: Stel steeds weer drie vragen

We hebben nu vastgesteld wat een risico (niet) is en dat onzekerheid niet alleen maar kommer en kwel is. Deze inzichten kunt u benutten door het steeds weer stellen van drie vragen, aan u zelf, uw team, uw leidinggevenden en niet te vergeten aan uw ketenpartners. Deze drie vragen zijn in feite een ultrakorte samenvatting van het hele vakgebied risicomanagement:

1.       Wat is het doel van uw logistieke proces?

2.       Wat is daarin onzeker, door wie en voor wie?

3.       Wat is daar aan te doen, hoe en door wie?

 

Vraag 1

Zie het doel van het logistieke proces in de eerste vaag in de meest brede zin van het woord. Dit kan het doel zijn om een fruit vers in de supermarkt te krijgen, of het doel om de volgende stap in het logistieke proces tijdig te kunnen maken: het laden van een vrachtauto. Het kunnen overigens ook uw hoogstpersoonlijke werkdoelen als logistiek manager zijn. De doelen waarvoor u aan het eind van het jaar de credits ontvangt, of niet.

 

Vraag 2

De tweede vraag richt zich op de logistieke processtappen die genomen moeten worden om het doel uit de eerste vraag te kunnen realiseren. Uiteraard binnen randvoorwaarden als kwaliteit, veiligheid, tijd en geld. U beoordeelt of laat beoordelen waar in die processtappen de relevante onzekerheden zitten, door welke partij die worden veroorzaakt en voor wie die effect kunnen hebben. Hierbij helpt het dus als de logistieke werkprocessen helder zijn en u een diversiteit aan kennis en ervaring benut.

 

Vraag 3

De derde vraag gaat om doen of niets doen aan de geconstateerde onzekerheden, die zich als risico of als kans kunnen manifesteren. Dit is sterk afhankelijk van uw risicobereidheid, en die van uw afnemers en ketenpartners. Hier komt het aspect subjectiviteit weer om de hoek kijken. Open overleg met respect voor elkaars (verschillende) standpunten is essentieel om deze derde vraag adequaat te kunnen beantwoorden. Probeer de reflex te onderdrukken om aan elk risico iets te doen. Nogal eens blijkt gewoon het accepteren van een risico, desnoods ondersteund door een fallback scenario, een prima te verdedigen optie. Zo wordt tevens vermeden dat disproportioneel veel geld wordt uitgegeven aan louter de beheersing van risico’s, waarvan een deel nooit optreedt.

Tot slot

De drie tips voor logistiek risicoleiderschap zijn echt geen rocket science. Ze zijn niet ingewikkeld en u kunt ze toepassen zonder zelf risicomanager te hoeven worden. Best handig, in een tijdperk waarin de logistieke uitdagingen niet mis zijn: zeer hoge verwachtingen van consumenten, snelheid als vanzelfsprekendheid en kostenbeheersing als blijvend aandachtspunt. Logistiek risicoleiderschap tonen is doelgericht durven omgaan met de logistieke onzekerheden die hiermee samenhangen. En wel zo, dat uw logistieke doelen en die van uw afnemers kosten-efficiënt worden gerealiseerd. Met het dagelijks toepassen van slechts drie tips zet u waardevolle stappen richting logistiek risicoleiderschap. Wat een kans!

 

Auteur Dr. Martin van Staveren staat voor anders omgaan met risico’s. Hij adviseert bedrijven en publieke organisaties in vele sectoren. Ook is hij kerndocent aan de Executive Masteropleiding Risicomanagement, Universiteit Twente, en auteur van de boeken Risicogestuurd Werken en Risicoleiderschap.

 

Reageer op dit artikel