Het gevaar van een aanrijding, werken met gevaarlijke stoffen, kans op rugklachten door lichamelijke belasting, een te hoge werkdruk; dat zijn enkele van de gezondheidsrisico's die werknemers in een magazijn lopen. Dat betekent dat een bedrijf zich bewust moet zijn van die risico's en maatregelen moet nemen om die risico's te voorkomen of te beperken. De risico inventarisatie en evaluatie (RI&E) is daarvoor niet alleen een goed, maar zelfs een wettelijk verplicht instrument (Arbowet). Nog te vaak komt de Arbeidsinspectie in bedrijven waar geen RI&E aanwezig is, of waar die niet volledig is. Ook worden vaak geen maatregelen aangegeven om die risico's aan te pakken.

Waar kijkt de Arbeidsinspectie naar?

De arbeidsinspectie kijkt vooral naar de uitvoering van het arbobeleid op de werkvloer en of werknemers onder veilige en gezonde condities hun werk kunnen verrichten. Om te beginnen speelt de totale indruk van een magazijn een grote rol bij een bezoek van de arbeidsinspectie.

• ziet een magazijn er netjes uit, zijn magazijnstellingen voorzien van aanrijdbeveiliging?
• zijn via belijning scheidingen aangebracht tussen heftrucks en voetgangers?
• is er een duidelijke verkeersroute?
• zijn nooduitgangen en vluchtwegen duidelijk aangegeven en vrij van obstakels?

En verder: worden goederen op een goede manier gestapeld zonder kans op omvallen, zien de heftrucks er technisch goed uit en worden ze periodiek gekeurd? Of is het een zooitje, bewegen heftrucks en voetgangers zich kriskras door elkaar, staan goederen opgestapeld voor nooduitgangen, zijn heftrucks volledig versleten enz. In het eerste geval zal de Arbeidsinspectie snel klaar zijn en zich beperken tot een snelle ronde door het magazijn, in het tweede geval kan men een uitgebreide inspectie verwachten, met de nodige op- en aanmerkingen en zeer waarschijnlijk een aantal waarschuwingen of zelfs boetes.

Maar er zijn nog meer onderwerpen die de aandacht kunnen krijgen. Zijn mensen bekend met de risico's die zij lopen en hebben zij werkinstructies gekregen? Hoe wordt er gewerkt met gevaarlijke stoffen en hoe zijn die opgeslagen? Is er sprake van een te hoge werkdruk? Hoe staat het met de fysieke belasting? Moet er veel getild worden? Heeft men daarvoor een tilinstructie gekregen en krijgen alle medewerkers zo'n tilinstructie of alleen de vaste krachten en mogen tijdelijke krachten het zelf uitzoeken?

Misstanden

Waar de Arbeidsinspectie extra alert op is, zijn misstanden. Daarbij moet u denken aan:

• Ernstige overtredingen met onaanvaardbare risico's voor veiligheid en gezondheid werknemers;
• Stelselmatige overtredingen van wet- en regelgeving;

Een ernstige overtreding is bijvoorbeeld een magazijnstelling die beschadigd is door aanrijdingen en daardoor ernstig aan sterkte heeft ingeboet, maar desondanks maximaal belast is door opgeslagen goederen. Een andere ernstige overtreding bestaat uit een heftruck die oneigenlijk als "personenlift"gebruikt wordt om bijvoorbeeld een TL-buis te vervangen of een hoogwerkbak die zelf in elkaar is geknutseld en niet aan de daarvoor gestelde eisen voldoet.

Hoe treedt de Arbeidsinspectie op tegen overtredingen?

Uiteraard is de handhaving door de Arbeidsinspectie niet vrijblijvend. Deze is gebaseerd op een aantal wetten en regels zoals de Arbeidsomstandighedenwet, de Arbeids- en Rusttijdenwet en de Wet op de Gevaarlijke Werktuigen.
 

Het handhavingsinstrument dat de inspecteur inzet bij een overtreding van één van ndeze wetten, is afhankelijk van de zwaarte van de overtreding. Bij een relatief lichte overtreding kan hij of zij het laten bij een waarschuwing of een ‘eis tot naleving' (hierbij omschrijft de inspecteur exact wat de werkgever op grond van welke wettelijke verplichting moet doen). Bij acuut gevaarlijke situaties en werkzaamheden kan de inspecteur het werk stilleggen. Voor bepaalde, zwaardere, overtredingen kan de inspecteur een boete aanzeggen, of zelfs een proces-verbaal (strafrechtelijk) opmaken.

Sinds kort werkt de Arbeidsinspectie ook met stimulering. Wordt er een lichte overtreding geconstateerd en is verder alles prima in orde, dan wordt er in bepaalde gevallen geen waarschuwing gegeven maar wordt er van uitgegaan dat de werkgever maatregelen zal nemen om de overtreding op te heffen. Dit wordt bevestigd in een z.g. stimuleringsbrief.

Wanneer komt de Arbeidsinspectie bij u over de vloer?

Handhaving vindt plaats bij zowel actief als reactief toezicht en opsporing:

Bij actief moet u denken aan:

• Inspectieprojecten (toezicht & opsporing incl. hercontroles);
• Controle op naleving wetgeving, incl. hercontroles;
• Monitoronderzoeken.

Bij reactief aan:

• Onderzoek ernstige arbeidsongevallen;
• Onderzoek klachten van werknemers;
• Vergunningen, beschikkingen & ontheffingen.

Bij ernstige ongevallen gaat het om blijvend letsel en/of ziekenhuisopname. Deze ongevallen zijn ook meldingsplichtig, dat wil zeggen dat u deze zo snel mogelijk dient door te geven aan de Arbeidsinspectie. Vervolgens zal de Arbeidsinspectie een onderzoek uitvoeren naar dit ongeval.

Vinger aan de pols

Iedereen heeft recht op veilig en gezond werken, ook in magazijnen. Een mooi uitgangspunt! Maar ...de praktijk laat zien dat dit lang niet altijd het geval is. De arbeidsinspectie zal daarom regelmatig "de vinger aan de pols houden" en erop toezien dat veilig en gezond werken ook in de praktijk daadwerkelijk gerealiseerd wordt.