artikel

Succesvolle proef met RFID bij AMC

Warehousing

Tijdens een pilotproject in het Amsterdamse Academisch Medisch Centrum (AMC) zijn drie proeven uitgevoerd met RFID. Personeel en patiënten, materialen en bloedzakken werden met behulp van RFID-tags gevolgd op de intensive care en in de operatiekamers.

Succesvolle proef met RFID bij AMC
RFID in AMC

Belangrijkste conclusies: de inzet van RFID zorgt voor meer transparantie, een betere efficiency en vermindert de kans op fouten.

De pilot werd uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van VWS. Een van de belangrijkste doelstellingen was een impuls geven aan het gebruik van RFID in de zorgsector. Het project werd uitgevoerd door het AMC en CapGemini. PHI Data was bij het project betrokken als leverancier van RFID-tags en scanapparatuur.

  

Technisch consultant Leon de Groot van PHI Data vertelt dat de mogelijke toepassingen van RFID in de zorgsector groot zijn: “In dit proefproject zijn personeel en patiënten uitgerust met een polsband met een RFID-tag en werden materiaalstromen en bloedzakken getraceerd met behulp van opgeplakte RFID-tags. Met behulp van RFID is enorm veel informatie verkregen over de interne logistiek. Daarmee kunnen processen verbeterd worden. Wij waren met name betrokken bij het traceren van de verbruikte materialen bij operaties en bij het traceren en registreren van de temperatuur van bloedzakken. Voor deze deelonderzoeken leverden we de RFID-labels, de RFID-scanners en een RFID-detectiepoort.”

 

Verrassingen
Voordeel van het volgen van de materiaalstroom bij operaties is dat er direct inzicht ontstaat in het gebruik van materialen per behandelde patiënt. Een gedetailleerde registratie daarvan maakt optimalisatie van het logistieke proces mogelijk, door bijvoorbeeld het terugdringen van verbruik en voorraadniveaus. Tegelijkertijd worden de kosten van een bepaalde ingreep zichtbaar waardoor veel nauwkeuriger gefactureerd kan worden. “Tot slot kunnen vergissingen bij het klaarzetten van materialen voor een operatie direct worden geconstateerd, waardoor verrassingen tijdens de operatie worden voorkomen”, zegt De Groot. “Maar dat is in deze pilot niet specifiek onderzocht.” In de materialenpilot is gekozen voor RFID-tags die gebruikmaken van de standaard passieve UHF-techniek, zoals die ook in de retail en farmaceutische ketens wordt toegepast. Deze techniek is onder andere geschikt voor het taggen van dozen, kratten, rolcontainers en pallets.

 

Materiaalbalans
De verbruiksmaterialen bevinden zich in de operatiekamer (OK) op een karretje. Daar worden ze handmatig gescand. In de pilot werden vijf materialen geregistreerd. Dat waren Gelsoft vaatprothese, Hechtapparaat TLC55, Ligaclip medium, Ligaclip small en Titaniumvulling TCR55. De RFID-tags zijn als plaklabel op de verpakking van de te traceren materialen in de OK aangebracht. Na afloop worden de verpakkingen in een vuilniszak gestopt, die in een afvalhok wordt gedeponeerd. Voor de deur van dit afvalhok is in het kader van het proefproject een detectiepoort geplaatst, die de labels in de afvalzakken scant. Met behulp van de gegevens kon een nauwkeurige materiaalbalans van de gebruikte materialen worden opgemaakt. “De geregistreerde scans laten zich vertalen in een eenvoudig model voor de afvalstromen en retourstromen van de gescande materialen. De artikelen die geregistreerd zijn doorlopen het proces van de OK richting afval, eventueel met één of meerdere rondes langs het logistieke dienstencentrum van het AMC. Met behulp van dit soort data ontstaat inzicht in de logistieke stromen, die vervolgens geoptimaliseerd kunnen worden.”

 

Temperatuursensor
In tegenstelling tot het oorspronkelijke plan werd het traceren van de bloedzakken beperkt tot het scannen van bloedzakken bij de uitgifte en bij het innamepunt van niet gebruikt bloed. De bloedzakken werden uitgerust met speciale RFID-tags die voorzien waren van een temperatuursensor. De Groot: “In het kader van Europese regelgeving is het noodzakelijk om bloed en bloedbestanddelen van donor tot ontvanger en omgekeerd te kunnen traceren.

Toepassing van temperatuurgevoelige RFID-tags biedt hiervoor een oplossing: deze tags zijn eenvoudig op de bloedzak te bevestigen en uit te lezen terwijl de toepassing van actieve tags de lokalisering van een bloedzak mogelijk maakt.” De RFID-tags die werden gebruikt, zijn gefabriceerd door het bedrijf KSW. De tags zien eruit als een soort creditcard. De RFID-tag is passief, maar er zit wel een batterij in het label die zorgt voor de energievoorziening van de temperatuursensor. De Groot: “Een label kan maximaal 720 temperatuurloggings in zijn interne geheugen opslaan. Eventueel kan het label zo geprogrammeerd worden dat alleen temperaturen met een bepaalde boven en/of ondergrens worden opgeslagen. De temperatuur van het bloed kan dus heel nauwkeurig geregistreerd worden.”

 

Transfusieketen
Met de combinatie van lokalisering en temperatuurmeting wordt continu objectieve bewaking mogelijk van de hele keten die een bloedproduct doorloopt, vanaf het transfusielaboratorium tot en met de toediening aan de patiënt of het terugkomen naar het transfusielaboratorium. Het gebruik van actieve RFID-tags levert zo een bijdrage aan de patiëntveiligheid. Tevens kan eenvoudig worden vastgesteld welke bloedproducten daadwerkelijk zijn verbruikt, waardoor ook de volledigheid en betrouwbaarheid van de transfusieregistratie zal toenemen. Continu bewaking maakt het daarnaast mogelijk om geretourneerde bloedproducten beter te beoordelen op behoud van kwaliteit, waardoor met meer zekerheid kan worden vastgesteld of een product al dan niet als onbruikbaar uitgeboekt moet worden. Door aan dit systeem bovendien een alarmeringssysteem te koppelen kan dit leiden tot een verlaging van het aantal onbruikbaar geretourneerde producten. Het effect wordt naar verwachting groter wanneer de toepassing wordt uitgebreid tot de gehele transfusieketen. “Bijkomend voordeel is dat door gebruik te maken van RFID-tags de gang van het bloed door het ziekenhuis niet meer handmatig geregistreerd hoeft te worden. Dat scheelt enorm in het aantal administratieve handelingen dat daar eerst voor nodig was.”

 

Procedures
Invoering van RFID-technologie in de zorgsector levert dus allerlei voordelen op. “Dat is door dit pilotproject duidelijk aangetoond”, zegt De Groot. “Ondersteuning van de zorgsector met behulp van RFID zorgt voor meer transparantie, vermindert de kans op fouten en zorgt voor een betere efficiency. Daarnaast kan een aantal administratieve procedures via RFID geautomatiseerd worden, waardoor de kans op fouten afneemt en de veiligheid verder toeneemt. En het aantal toepassingen voor RFID in de zorgsector is groot. Zo kun je bijvoorbeeld alle mobiele apparatuur, zoals bijvoorbeeld infuuspompen, uitrusten met een actieve RFID-tag. Als je dan in je ziekenhuis, onder bepaalde voorwaarden, een WiFi infrastructuur aanlegt, weet je altijd precies van ieder apparaat waar het zich bevindt.”

 

Door Ruud van Roosmalen

 

Actieve en passieve RFID-tags
Er bestaan veel verschillende soorten RFID-tags. Ze kunnen ruwweg in twee verschillende groepen verdeeld worden: actieve tags en passieve tags. Actieve tags zijn uitgerust met een batterij die de geheugencapaciteit en intelligentie van de chip ondersteunt en het uitgezonden signaal versterkt. Hierdoor neemt de leesafstand van de actieve RFID-tag toe ten opzichte van de passieve RFID-tag. Actieve tags zenden met een bepaald tijdsinterval continu hun unieke id-nummer uit. De passieve RFID-tag heeft geen batterij aan boord. Deze tag wordt pas geactiveerd om zijn unieke identificatienummer uit te zenden wanneer hij in de buurt van een antenne komt.

 

Naar het dossier: Vakbeurs ICT & Logistiek

 

Reageer op dit artikel