artikel

Orderverzamelen zonder mensen: feit of fictie?

Warehousing Premium

De mens is nog steeds de perfecte machine. Hoe tegenstrijdig dit ook mag klinken. We werken weliswaar niet continu, maken foutjes en rusten op tijd. Aan de flexibiliteit van mensenhanden en het de intelligentie van het menselijke brein kunnen machines en robots nog lang niet tippen.

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Transport&Opslag op 9 februari 2005.

Een volautomatisch magazijn zonder mensen. Voor de een is het Utopia, voor de ander een schrikbeeld. Mensen worden moe en maken fouten. Machines en robots niet, maar missen nog voldoende intelligentie en fijngevoeligheid om de mens nu al volledig te vervangen. In veel magazijnen belanden goederen al automatisch via transportbanden op de juiste plek. Op terminals of met knipperende lampjes wordt precies aangegeven wat moet worden verzameld. Maar het laatste stukje, het daadwerkelijk oppakken van de goederen, gebeurt meestal nog door mensenhanden. Enkele leveranciers hebben ook dit laatste stukje geprobeerd te automatiseren. De order picking machinery (OPM) van Witron en de order release module (ORM) van Nedcon/DLS zijn de recentste systemen, die orders volautomatisch kunnen verzamelen. Maar dan wel op colliniveau. Gerobotiseerde itempicking van verschillende artikelen uit verpakkingen is en blijft volgens alle partijen voorlopig nog toekomstmuziek.

 

Directeur Ruud Hollander van Nedcon/DLS is eigenlijk al gepensioneerd, maar kan en wil het werk nog niet loslaten. Al zes jaar werken hij en zijn mensen aan een volautomatisch orderverzamelsysteem voor snellopers in de levensmiddelenbranche. De vele inspanningen hebben geresulteerd in een volledig operationele order release module (ORM). De eerste ORM is in 2003 geplaatst bij een grote, bekende retailer. Veel ruchtbaarheid kan Hollander er niet aan geven, omdat de opdrachtgever omwille van concurrentieoverwegingen bewust geen publiciteit wil. “Toegegeven, het project loopt al zo lang en velen in de branche weten inmiddels ook wel dat wij dat systeem bij AH in Pijnacker hebben staan; dus die ‘onthulling’ is eigenlijk een publiek geheim. Binnenkort plaatsen we daar de tweede module”. Het systeem werkt zo goed, dat het ook buiten Nederland in nieuwe dc’s wordt geïnstalleerd in 2005 en 2006.

 

Ontbrekende schakel

“Het traject vóór de ORM begint bij een geautomatiseerd palletmagazijn, vervolgens worden pallets automatisch gedepalletiseerd (Univeyor) en deze colli (grote aantallen snellopende colli levensmiddelen) worden toegevoerd aan onze module de ORM. Tot zover allemaal bestaande technieken”, vertelt Hollander. De ORM vormt de nieuwe schakel voor automatisch en gesorteerd orderverzamelen van zeer verschillende colli in grote hoeveelheden. Hij kan worden gezien als een doorrolstelling, waarin voor elk artikel een eigen voorraadbaan is gereserveerd. Het bijzondere is dat invoer en uitlevering uit deze doorrolstelling zijn geautomatiseerd. Bovendien werken de voorraadbanen niet op zwaartekracht, maar zijn zij aangedreven.

De rollen hebben gepatenteerde slipkoppelingen. Hierdoor wordt elk artikel beheerst getransporteerd, altijd met uniforme en gelijke snelheid, zodat bij accumulatie de stuwdruk beperkt blijft. Op deze wijze kan de grootst mogelijke verscheidenheid aan verpakkingen worden behandled, zoals dozen, trays, bundels, zakken.

 

Aan de invoerzijde van de module bevinden zich invoerconveyors op elk niveau, boven elkaar. De gedepalletiseerde colli gaan op elk niveau, via de invoerconveyor en door een invoertrolley in de voorraadbaan, die aan dat artikel is toegewezen. De voorraadbanen hebben voor elk artikel een grote uitleveringsbuffer. Aan de uitleveringzijde is elke voorraadbaan voorzien van een computergestuurde dispenser. Hiermee worden colli op het gewenste moment uitgevoerd op de uitvoerconveyors, die zich boven elkaar op elk stellingniveau bevinden. Door de grote werkvoorraad in de ORM, en omdat elke voorraadbaan voorzien is van een eigen dispenser, is de module geschikt voor zeer snel lopende artikelen.

 

De verzamelde colli worden in de gewenste volgorde via de uitvoerconveyors van de ORM getransporteerd naar bijvoorbeeld een spiraalconveyor om te worden samengevoegd tot één uitgaande stroom. Een shoesorter kan vervolgens de verzamelde colli verdelen naar verschillende beladingsplaatsen voor pallets of rolcontainers. De spiraalconveyor en shoesorter achter de ORM worden niet door Nedcon/DLS geleverd.

 

De belading van pallets of rolcontainers kan halfautomatisch of automatisch gebeuren. Ook de apparatuur hiervoor wordt door derden geleverd. Toevoer van colli in de juiste volgorde is volgens Hollander zo belangrijk, omdat sterke dozen altijd onder in de rolcontainer moeten komen en de kwetsbare, om beschadiging te voorkomen, daarbovenop. Ook kan door 100 procent sortering optimale vulling en gewichtsbeheersing van de te beladen ladingsdragers worden bereikt. Tracebility is nu mogelijk en ook uitlevering in family-groups. Filiaalorders kunnen snel, in enkele minuten, worden verzameld.

 

Laatste schakel

Witrons nieuwste ontwikkeling is de case order machine (COM). Met dit systeem kunen pallets en rolcontainers volledig automatisch worden beladen. De COM is het sluitstuk van een totaal gemechaniseerd proces dat Witron order- picking machinery (OPM) noemt. Deze machine is Witron’s antwoord op de zoektocht naar een volledig geautomatiseerd systeem voor het handlen van een grote variëteit artikelen die op colliniveau worden verzameld.

 

Automatisch stapelen wordt reeds elders toegepast met inzet van robots, die zuigen of klemmen. Deze systemen zijn echter slechts betrouwbaar bij een beperkte verscheidenheid aan artikelafmetingen en bij de juiste verpakkingskwaliteit. Net als bij ORM van DLS/Nedcon worden in het OPM concept van Witron de goederen tijdens het gehele proces gedragen, waardoor ook hier een veel grotere variëteit aan goederen kan worden gehandled. Antal Vamos marketing manager bij Witron: “Bovendien is het OPM-concept geschikt om ook de langzaam lopende artikelen efficiënt en zonder problemen te integreren. Zo kunnen van nagenoeg alle ruim 8000 artikelen bij Edeka in Hamm, Duitsland worden gehandled met dit concept. En dat dus ongeacht de vaak slechte en minimale verpakking of krimpfolies, die je vooral in Duitsland vaak tegenkomt. Intelligente software berekent het optimale belandingspatroon van een pallet of rolcontainer vooraf. Vervolgens worden vanuit een werkvoorraad de colli individueel toegevoerd aan de COM. Dit garandeert een foutloze operatie bij 100 procent volledig family-grouping”.

 

Een grote retailketen in de Verenigde Staten draait momenteel als eerste bedrijf met een OPM-magazijn met zestien COM’s. Ook de Spaanse supermarktketen Mercadona is gestart met de bouw van twee nieuwe dc’s met een OPM-systeem. Één voor droge kruidenierswaren en één voor producten in het verssegment én diepvriesproducten.

 

Besparend

Zowel Vamos als Hollander stelt dat hun systemen, doordat geen menselijke fouten meer kunnen worden gemaakt tijdens de orderpickprocessen, kostenbesparend zijn. Doordat er geen zoekprocedures meer nodig zijn en de meest ideale vulmethode van rolcontainers of pallets vooraf al bekend is, besparen de systemen ook tijd. Met de juiste belading gaat er in de winkels bovendien geen tijd verloren met het uitzoeken van de juiste aangeleverde goederen.

“Dat komt doordat de aangevoerde goederen schapsgewijs zijn gepalletiseerd of gecontaineriseerd”, verduidelijkt Vamos. “Een ander voordeel is dat de gemiddelde vulgraad van een pallet omhoog gaat omdat de software vooraf de meest ideale palletsamenstelling berekent. Tijdens het beladen worden de losgestapelde colli gesteund door de drie wanden van de ‘pack corner’.”

In beide systemen kunnen wijzigingen in het assortiment – bijvoorbeeld door seizoenswisselingen – eenvoudig worden gemanaged door de software. Bovendien is het OPM concept van Witron, naar eigen zeggen, ongevoelig voor assortimentsuitbreidingen omdat niet per artikel een kanaal is gereserveerd zoals bij ORM, maar per colli een locatie in de werkvoorraad.

 

Déjà vu

We deden rondvraag bij enkele experts op het gebied van magazijnautomatisering om te achterhalen of de systemen van Witron en Nedcon/DLS echt zo uniek zijn als ze lijken. We vroegen Eric Hereijgers van Groenewout consultancy, Docent werktuigbouw Ronald Mantel van de Universiteit Twente en Peter Leerintveld van Logistore naar hun mening. ‘Veel elementen komen me heel bekend voor’, verklaarden de drie heren onafhankelijk van elkaar.

 

“De ORM van DLS doet me heel sterk denken aan het systeem van het Finse Esko Salo uit de jaren 80”, zegt Ronald Mantel. “Een belangrijk nieuw element ten opzichte van het Finse systeem is, dat de ORM colli met verschillende vormen en afmetingen kan handlen. Dat Finse bedrijf bestaat inmiddels niet meer en het systeem is toen helemaal geen succes geworden. Misschien was de tijd er gewoon nog niet rijp voor”. “Het is een vrij normaal verschijnsel dat er oude technieken en concepten worden opgepikt en verbeterd”, zegt Eric Hereijgers. “Daar is ook helemaal niets mis mee. Het wiel moet je ook geen tweede keer willen uitvinden”.

 

Een mogelijke tussenvorm van collipicking is volgens Peter Leerintveld het Layerpicking-systeem van het Deense Univeyor. Hierbij wordt verzameld per palletlaag en wanneer het orderprofiel dit toelaat, is dit een goed concept om 95 procent van de collipicking te mechaniseren. Een dergelijk concept wordt toegepast bij Schuitema in Eindhoven en Hays in Oosterhout. De drie heren halen ook de A-frames van de firma Knapp aan, die al jaren worden gebruikt in de farmacie. Hiermee worden producten met kleine volumes en grote aantallen gepickt via een automatische pick-to- box orderverzamelsysteem. “Lijkt al sterk op automatische itempicking, maar is feitelijk ook collipicking van hele kleine medicijndoosjes”, aldus Leerintveld. “Ook geschikt voor bij voorbeeld cd-doosjes en sigarettenpakjes”, vult Hereijgers er nog aan toe.

 

Haalbaarheid

Ook bleek er veel eensgezindheid over de toepassingsmogelijkheden en de economische haalbaarheid. ‘Deze automatische orderverzamelsystemen zijn alleen geschikt en rendabel voor grote retailers’, verklaren ze alle drie. Hereijgers: “Wel zie ik ook nog rendabele toepassingen in de drankenhandel en de zuivelindustrie”. “De investeringen in deze systemen zijn hoog en alleen daarom al niet voor iedereen op te brengen”, vindt Ronald Mantel. “De terugverdientijd speelt hierbij een belangrijke rol. In Nederland mag die vaak niet langer dan drie jaar zijn. In Japan bij voorbeeld worden veel langere terugverdientijden geaccepteerd. Daarom gaat men daar veel sneller tot automatisering over”.

   

Leerintveld en Hereijgers komen tot dezelfde conclusie. Dergelijke systemen zijn al eerder verschenen en weer verdwenen. Dat kan ook zomaar het lot van deze volautomatische casepicking systemen zijn. Volledig gerobotiseerde itempicking is voorlopig nog puur sciencefiction. Voor een veel bredere groep gebruikers dan alleen de retail, zien we meer toekomst in goods-to-man systemen, waarbij de mens vanwege zijn flexibiliteit een belangrijke rol blijft spelen.

 

 Orderverzamelen zonder mensen.

Reageer op dit artikel