Gerelateerde items

EHEC en iCloud: tijd voor community platforms?(Blog, 9 jun 2011)

 

Voor de kwaliteit van voedsel, een van de primaire levensbehoeften, zijn we afhankelijk van de partijen in de voedselketen zoals boeren, telers, distributeurs, retailers en restaurants. De crisis rond de EHEC-bacterie toont het belang van het toepassen van SCM in voedselketens weer eens aan.

Tweet met twijfel

Eindgebruikers stellen steeds hogere eisen aan voedsel. Het moet niet alleen lekker zijn, maar ook gezond en op een duurzame manier geproduceerd. Voedselveiligheid is altijd al een condicio sine qua non geweest. Toch kan gesteld worden dat een aantal recente supply chain ontwikkelingen aanleiding geven tot (nog) meer aandacht voor de ketenaspecten van voedselveiligheid. Aan de supply kant worden ketens door specialisatie steeds complexer en meer internationaal. Aan de demand zijde worden consumenten steeds invloedrijker door de social media; één 'tweet' met twijfel over de veiligheid van een product kan al desastreuze gevolgen hebben.

Naast alle andere ellende is de paniek als gevolg van de EHEC-besmetting ook een voorbeeld van slecht functionerend SCM. Deze constatering is nogal wrang voor een sector die juist heel veel heeft geïnvesteerd in voedselveiligheid en in ketens; er wordt veel gedaan aan het voorkomen van problemen (gebruik van gesloten productiesystemen, strenge controles) en het inzichtelijk maken van de goederenstromen (middels geavanceerde tracking & tracing). Dat is goed. Maar, zoals het vakgebied SCM ons leert, niet genoeg.

Sleutelwoorden SCM

Hoe belangrijk de techniek ook is, de sleutelwoorden bij SCM zijn klantgericht, vertrouwen en transparantie. Vertrouwen betreft het geloof in de competentie, de eerlijkheid en de wil om goed te doen van de ketenpartner. Om het vertrouwen van consumenten te winnen (of te houden) moeten ketenpartijen aantoonbaar knettergoed zijn in wat ze doen en moet alle informatie eerlijk en transparant worden gedeeld. Een voedselketen eindigt immers niet bij de detailhandel maar bij de consument (niet van teler tot retailer, maar van boer tot bord). Aan een komkommer zelf kan de consument niet zien waar die vandaan komt en hoe die is geproduceerd. Die informatie moet op toegankelijke wijze met de consumenten worden gedeeld. Bij communicatie hoort ook "naming & shaming": de ketenpartij die aantoonbaar incompetent of oneerlijk is, of opportunistisch gedrag vertoont, moet openlijk aan de schandpaal worden genageld.

Risicomanagement

Vertrouwen komt te voet en gaat ter paard. Juist daarom moeten de principes van risicomanagement worden toegepast. Ook in voedselketens is de aloude formule "risico = kans x gevolg" van toepassing. Al te vaak gaan partijen in (voedsel)ketens uit van gemiddelde kosten en worden de risicokosten niet meegenomen bij beslissingen. Ook zou er meer gewerkt kunnen worden met rampenplannen; bij een voedselcrisis lijken ketenpartners vaak op het konijn dat in de koplichten kijkt. Snelle actie en heldere, betrouwbare communicatie kan helpen paniek te voorkomen en vertrouwen te creëren.    

Uiteraard kunnen niet alle problemen voorkomen worden. Shit happens. Maar shit creëert ook een vruchtbare bodem voor verandering. Door van een crisis te leren kunnen soortgelijke ketenongelukken in de toekomst voorkomen worden.

Lees ook:  

• Blog over voedselveiigheid 
• EHEC-bacterie toont kwetsbaartheidvoedselketen (VMI)
• Dossier voedselveiligheid AgriHolland