nieuws

Arjan van Weele: ‘Kosten snijden bij inkoop is niet slim’

Supply chain

Bij inkoop sturen op zo laag mogelijke kosten werkt niet langer volgens Prof. Arjan van Weele. Op kwaliteit en duurzaamheid sturen levert op de lange termijn veel meer op. “De inkoopmanager moet zijn macht veel constructiever gebruiken.” Van Weele breekt een lans voor het nieuwe inkoop denken en schreef er een boek over.

Arjan van Weele: ‘Kosten snijden bij inkoop is niet slim’

Te veel bedrijven leggen bij hun inkoop nog altijd eenzijdig het accent op kostenreductie. “Dat werkt niet”, zegt Arjan van Weele in een interview met FD. “Het leidt slechts tot winstmaximalisatie op de korte termijn. Een bedrijf moet ook aan de inkoopkant op kwaliteit en op duurzaamheid sturen. Daar worden het bedrijf én de samenleving uiteindelijk veel beter van.”

Van Weele is een begrip in het inkoopvak en schreef vele boeken. Aan de Technische Universiteit Eindhoven bezet hij de NEVI-leerstoel voor inkoopmanagement. Hij heeft passie voor het inkoopvak en kan hier op een inspirerende manier over vertellen. Onlangs deed hij dat ook weer op Nyenrode tijdens de een inspirerend college van de Collegereeks Logistiek Management van Logistiek Academy die start op 17 april 2018.

Lidl is slimmer dan Albert Heijn

Als Van Weele voorbeelden moet geven over hoe het wel of hoe het niet moet komt hij uit bij de supermarkten Albert Heijn en Lidl. ‘Bedrijven veronderstellen nog te vaak dat ze hun kosten het meest effectief beheersen door zo goedkoop mogelijk in te kopen. Dat zie je bij Albert Heijn, dat eind 2014 aan zijn leveranciers meedeelt dat de facturen met 2 procent worden gekort en dat de betalingstermijn wordt opgerekt van zestig naar negentig dagen. Jumbo kan dan niet achterblijven natuurlijk. Die deed enkele maanden later hetzelfde.’ Lidl werkt volgens de hoogleraar een stuk slimmer. Ook deze supermarktketen stelt harde eisen aan zijn leveranciers, maar is veel sterker direct gericht op kwaliteit. ‘Lidl focust op een beperkt assortiment en werkt met de betrokken leveranciers aan hoge kwaliteit en efficiënte logistiek. Natuurlijk eist men een scherpe prijs, maar die laat wel enige marge voor de leverancier. Zo slaagt Lidl erin zowel groente van hoge kwaliteit te leveren en een scherpe consumentenprijs te bieden als een duurzame langetermijnrelatie met een leverancier op de bouwen. Dat is veel constructiever. Inkopers moeten niet alleen op kosten knijpen. Het gaat steeds om de vraag hoe je beter, slimmer en duurzamer het proces van fabrikant tot eindconsument kunt organiseren.’

Duurzaam inkopen leidt tot productvernieuwing

Duurzamer inkopen is volgens Van Weele een belangrijk punt. “Wie daar op inzet, kan belangrijke productvernieuwing teweegbrengen. Stel dat je als bedrijf zegt dat je wilt inzetten op de beperking van je ecologische voetafdruk. Als je wilt bijdragen aan de vermindering van de uitstoot van CO2 dan stuit je meteen op de vraag hoe schoon je leveranciers produceren. Deze bepalen ongeveer 20-40% van de totale milieuvoetafdruk van een onderneming. De uitdaging is dan om samen met je leveranciers veel schoner te gaan produceren. Dat kan tot heel interessante productvernieuwing leiden, tot nieuwe exportproducten.’

Ander businessmodel

Hij geeft een voorbeeld van Philips en de opkomst van de ledverlichting. Van Weele: “Dat licht is veel energiezuiniger, maar de lampjes zijn vrij makkelijk te produceren. De toetredingskosten in die markt zijn niet zo hoog, dus krijgt Philips er allemaal nieuwe concurrenten bij. De vraag is of Philips dan een lampenboer moet blijven, of dat het slimmer is om de lampjes zelf te gaan inkopen en zich te storten op een nieuwe markt van lichtdesign. Als je de verlichting van de Ziggo-dome kunt leveren, heb je een product dat ook elders in de wereld verkocht kan worden. Zo ontwikkel je met duurzame producten als bedrijf een heel ander businessmodel.’

Van Weele ziet vooral dat bij grote bedrijven meer oog ontstaat voor duurzaamheid. “Al blijft het aan de inkoopkant de vraag of we de goede kant op kantelen, of misschien toch terugkantelen.” Dit is tevens de subtitel van zijn nieuwe boek.

De slag is volgens Van Weele nog niet gestreden. ‘Het blijft veel eenvoudiger om je te richten op een scherpe inkoopdeal met zo laag mogelijke kosten. Duurzaam inkopen vereist een totale verschuiving van het paradigma. Ik zie bij bedrijven als Akzo, Nestlé, Ikea, Unilever en Lidl een draai de goede kant op.’

Lees ook: Prof. Arjan van Weele zwaait eind 2018 af als hoogleraar

Reageer op dit artikel