blog

Slimme ICT de oplossing voor laad- en losprobleem?

Distributie

Vrachtvoertuigen die rondjes rijden op zoek naar een parkeerplaats, of bij gebrek daaraan dubbel parkeren, je ziet het in elke stad. Het is inefficiënt en hinderlijk voor de chauffeur en de stadsbewoners.

Slimme ICT de oplossing voor laad- en losprobleem?

Het afgelopen jaar zijn er in Amsterdam verschillende onderzoeken gedaan naar laden en lossen in winkelstraten door verkeersexperts van Dufec, Trajan en de Hogeschool van Amsterdam. Het gaat hierbij om tellingen van het laden en lossen gedurende één dag. Wat zijn de conclusies?

Op de rijbaan staan

Op sommige locaties zijn geen laad- en losplekken. Hier zie je dat 74 procent van de afleveringen op de rijbaan plaatsvindt en 24 procent op de stoep met veel hinder voor voetgangers, fietsers en auto’s. Slechts 30 procent van de afleveringen vindt plaats zonder dat het overlast veroorzaakt voor andere weggebruikers. Als je op een willekeurig moment een van de straten in zou rijden op de dag van de metingen dan was de kans 53 procent dat er geladen en gelost werd op de rijbaan.

Onvoldoende mogelijkheden

Op plekken waar wel laad- en losplekken zijn is het niet altijd beter. Hier zijn veel verschillen per straat. In sommige straten worden laad- en losplekken veel gebruikt. Echter, ook hier vindt nog steeds 40 tot 50 procent van het laden en lossen plaats op de rijbaan, stoep of fietspad. Een mogelijke verklaring is dat laad- en losplekken oneigenlijk gebruikt worden, zoals bijvoorbeeld door personenvoertuigen, taxi’s of bouwbusjes van aannemers die in de buurt aan het werk zijn.

 

Lees ook:  
Winst maken met verkeersdata

 

In andere straten met laad- en losplekken zien we dat deze weinig worden gebruikt. Sommige plekken zijn maar 5 procent van de tijd bezet. De laad- en losplek zit vaak niet op de juiste plek in de straat. Zo is de laad- en losplek bij de Albert Cuypmarkt te ver verwijderd van het pand waar de opslag is voor de Albert Cuypmarkt. Een andere verklaring is de gemakzucht van chauffeurs die niet wat verder willen lopen voor het leveren van de goederen en simpelweg op de rijbaan voor de deur stil staan. De kans op een bekeuring is minimaal. Dat bij een aantal afleveringen, waarbij half op de rijbaan/ half op de laad- en losplek wordt geparkeerd, meer dan 100 medeweggebruikers hinder ondervinden draagt niet bij aan de reputatie van gemakzuchtige chauffeurs. Er is dus echt een probleem met laden en lossen in Amsterdam. Wat zijn oplossingen voor de problemen met laden en lossen?

Stedelijke distributie innovatie

Zonder transport staat alles stil. Transport zorgt voor de verse vis bij de lunch en de nieuwste titels bij de boekhandel. Maar, de vraag is of het echt met zoveel vrachtvoertuigen moet? Veruit de meeste vrachtvoertuigen komen maar met een enkele zending naar de Pijp, hierbij gaat het met name om B2B. Het kan zeker met de helft van het huidige aantal voertuigen door samen te werken en leveringen te bundelen. Ook zijn er kansen voor de inzet van cargobikes en lichte elektrische voertuigen in de Pijp. Minder en kleinere voertuigen betekenen minder problemen bij laden en lossen. Er moeten vervolgens voldoende laad- en losplekken zijn, bovendien op de juiste plek in de straat. Ten slotte is er een mismatch tussen vraag en aanbod. Chauffeurs kunnen laad- en losplekken niet altijd vinden of laad- en losplekken zijn bezet door voertuigen die daar niet horen te staan.

Slimme ICT

In Amsterdam lopen twee projecten die met de inzet van slimme informatiesystemen en verandering in gedrag trachten dit op te lossen. Om de laad- en losproblemen aan te pakken start in Amsterdam een proef met gereserveerde parkeerplaatsen voor bestelwagens in samenwerking met de Hogeschool van Amsterdam en Technolution. Ze rijden direct naar deze plek en hoeven niet meer midden op straat te laden en lossen.

Een sensor constateert of een laad- en losplek bezet is of leeg en wijst die vervolgens toe aan de chauffeur. Een volgende stap is digitale handhaving (ook op ontheffingen). In het kader van toekomstige milieumaatregelen zou dit bijvoorbeeld kunnen betekenen dat een vervoerder alleen de stad in mag als hij ook daadwerkelijk een laad- en losplek heeft gereserveerd. Zonder reservering wordt je de ring weer opgestuurd.

Realtime rerouten

Een tweede project is ITSLOG. ITSLOG richt zich op de stadslogistiek in Amsterdam. Het accent ligt op de levering van levensmiddelen aan winkels, convenience stores en consumenten. Het onderzoek wordt gedaan door de Hogeschool van Amsterdam en kennispartners TU Delft en CWI. Het wordt uitgevoerd samen met bedrijven als Ahold, Peter Appel Transport en Simacan. Zij nemen de praktische kant van ITSLOG voor hun rekening. De komende jaren wordt onderzocht of beschikbare laad- en loscapaciteit in relatie kan worden gebracht met de actuele positie en de te verwachten aankomsttijd van vrachtwagens op de laad- en losplek, de winkel of het woonadres. Daarnaast worden op basis van het voorgaande, en van actuele verkeersdata, een uniforme rerouting en bufferinstructies gegenereerd die door boordcomputersystemen verwerkt en aan de chauffeurs gecommuniceerd kunnen worden.

De effecten van het realtime rerouten en bufferen van vrachtwagens op basis van actuele informatie over het verkeer en de beschikbaarheid van laad- en loslocaties worden in dit onderzoek geanalyseerd. De logistieke sector kan met deze oplossingen efficiënter en goedkoper werken. En, de parkeerdruk en verkeersoverlast nemen af.  Verwacht wordt minder kilometers voor vrachtwagens en daardoor minder CO2 uitstoot en minder overlast. De functionaliteit is van grote waarde voor verbetering bereikbaarheid en de doorstroming van goederenvervoer op hoofdwegen en binnen steden.

Auteurs: Martijn Altenburg, Onderzoeker Citylogistiek Hogeschool van Amsterdam i.s.m. Walther Ploos van Amstel, Lector Citylogistiek Hogeschool van Amsterdam