artikel

Duurzame distributie vraagt om betere afstemming

Distributie

Stedelijke distributie staat al jaren hoog op de lijst van belangrijkste ergernissen van logistiek Nederland. En het lijkt wel of er ondanks de vele aandacht maar weinig bereikt is. Het tegendeel is echter het geval volgens expert Hans Quak, werkzaam als consultant bij TNO.

Duurzame distributie vraagt om betere afstemming

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 12 februari 2010.

SPECIALIST IN STEDELIJKE DISTRIBUTIE

 

Hans Quak schreef het rapport ‘Op maat oplossingen voor duurzamere stedelijke distributie’ in het kader van een Tran-sumoproject. Al een aantal jaren focust Quak zich op de mogelijkheden en de onmogelijkheden binnen stadsdistributie. Als specialist op dit vlak schreef hij over het onderwerp al een aantal keren expertartikelen en deed hij het nodige onderzoek.

Om te komen tot een oplossing stelt Quak eerst een aantal vragen:

 

  • Welk probleem willen we voor wie oplossen?
  • Hoeveel stedelijk distributieverkeer is er nu eigenlijk, en welk deel nemen we mee in mogelijke oplossingen?
  • Hoe groot is nu eigenlijk het probleem?

Hij benoemt vervolgens waar oplossingen op stuk kunnen lopen. Volgens Quak zijn structuur, relaties en vaardigheden van groot belang voor het slagen van een oplossing.

Ten slotte worden drie oplossingsrichtingen onderscheiden: logistiek, beleid en techniek.

 

  

Je mag de problemen niet ontkennen, maar grootschalige oplossingen voor de stedelijke distributie komen langzaam maar zeker dichterbij. Nieuwe technologie maakt nu al betere logistieke concepten voor stedelijke distributie mogelijk voor vervoerders en verladers. Hierbij is het wel van belang oude valkuilen te ontwijken. Zorg ervoor dat de structuur, de relaties en de vaardigheden in orde zijn. Kijk vervolgens niet alleen naar de techniek of het logistieke concept, maar stem logistiek, techniek en beleid op elkaar af.

Er gebeurt veel in stedelijke distributie, heel veel. Toch hoor je soms ook terecht vragen als “hebben ze het nu nog steeds over venstertijden” of “er lijken alleen maar oplossingen te komen op kleine schaal”. Daarbij komt ook nog dat initiatieven van nu en uit het verleden vaak een toekomstvisie ontberen, waardoor oplossingen niet echt van de grond komen. Soms lijkt het of er weinig bereikt is, terwijl er toch ook een heleboel positieve ontwikkelingen zijn.

Probleem

De eerste vraag die je je zelf kunt stellen is wat nu eigenlijk het probleem is bij stedelijke distributie en dus wie de probleemeigenaar is. Er zijn zeer veel verschillende partijen betrokken bij stedelijke distributie, die allemaal hun eigen belang en problemen hebben met distributie in steden. De eerste vraag is: welk probleem willen we nu eigenlijk voor wie oplossen?

Onder stedelijke distributie valt veel meer dan winkelbevoorrading alleen, hoewel de meeste aandacht hiernaar uitgaat. Onder stedelijke distributie vallen ook het toenemende aantal thuisleveringen, bouwverkeer voor renovatieprojecten of infrastructurele projecten in stadscentra. Verder vinden er allerlei andere vervoersbewegingen in stadscentra plaats, die vaak vergeten worden als het om stedelijke distributie gaat. Denk bijvoorbeeld aan bevoorrading van bedrijven en horeca (food services, kantoorartikelen), gemeentelijke diensten (afval, groenvoorziening), service-gerelateerd verkeer (zoals loodgieters, energiemaatschappijen) en waardetransport. Deze bewegingen zijn wel van belang, want als overlast van ‘zwaar’ verkeer als belangrijkste probleem wordt beschouwd, zal dat niet worden opgelost door alleen de winkelbevoorrading beter te organiseren.

Er zijn inmiddels voor verschilende gemeenten bevoorradingsprofielen beschikbaar, en die geven een redelijk inzicht in de hoeveelheid vrachtverkeer die nodig is voor de winkelbevoorrading van de stadscentra. En wat blijkt? Winkelbevoorrading is maar een beperkt percentage van wat er in totaal aan ‘zwaar’ verkeer wordt geteld in verkeerstellingen. Dus er is veel meer stedelijke distributie dan winkelbevoorrading alleen.

Deze vaststelling leidt vervolgens tot de vraag: hoeveel stedelijk distributieverkeer is er nu eigenlijk in totaal, en welk deel nemen we mee in onze mogelijke oplossingen?

Succes

Pas als we de vorige twee vragen hebben beantwoord kunnen we de volgende vrij essentiële vraag beantwoorden: hoe groot is nu eigenlijk het probleem?

De afgelopen jaren zijn er zeer veel initiatieven geweest, zowel nationaal als internationaal, die bepaalde problemen rond stedelijke distributie probeerden aan te pakken, met wisselend succes. Drie aspecten bepalen het succes van een oplossing. Enerzijds moet de structuur van een oplossing kloppen; denk hierbij bijvoorbeeld aan het business model. Als er van te voren al uit berekeningen blijkt dat iets nooit voldoende oplevert om de kosten te dekken, dan klopt de structuur niet.

Ten tweede moeten de relaties ‘in orde’ zijn. Om echt iets te kunnen veranderen zijn bij

stedelijke distributie meerdere partijen nodig die zich committeren. De relaties tussen die partijen moeten kloppen, wat in de praktijk betekent dat verschillende partijen een min of meer gelijke mate van professionaliteit en ‘sense of urgency’ moeten hebben, maar ook dat verschillende partijen elkaar vertrouwen.

Wat ook voorkomt is dat de kosten en opbrengsten bij lange na niet eerlijk worden verdeeld onder de verschillende partijen die deelnemen in een oplossing.

Het derde punt betreft de vaardigheden: de deelnemende partijen moet het ook waar kunnen (blijven) maken. Als de vaardigheden ontbreken is een oplossing gedoemd te mislukken.

Van initiatief naar oplossing

We kunnen in hoofdlijnen drie oplossingsrichtingen onderscheiden, met de nadruk op logistiek, beleid en techniek (zie de piramide hirboven). Om tot een goede organisatie van stedelijke distributie te komen moeten deze drie richtingen worden gecombineerd. Bij het combineren van deze oplossingsrichtingen is het van belang dat de mix klopt en dat zodoende oplossingen het lokale niveau kunnen ontstijgen.

Meer weten over de beleids-, logistieke en technische oplossingen die Hans Quak voorstelt? Lees het volledige expertartikel op www.logistiek.nl/expertquak. Hier gaat hij uitvoerig in op de verschillende oplossingsrichtingen.

 

Drie oplossingsrichtingen binnen stedelijke distributie

Reageer op dit artikel