artikel

Gaat de kilometerheffing werken?

Distributie Premium

Gaat de kilometerheffing werken?

Nederland gaat ook de kilometerheffing invoeren. Vroeg of laat. De technologie is er en de noodzaak om duurzaam te gaan vervoeren ook. Is het niet vanwege de CO2, dan is het wel vanwege de vollopende wegen. Maar wat gaat het betekenen voor de vervoerstromen? Gaan verladers duurzamer vervoeren? Dat was het thema van de laatste Connekt netwerkbijeenkomst.

Wat die prijs per kilomer wordt is nog onbekend, maar die zal gemiddeld rond de €0,20 liggen en afhangen van het moment van de dag. Dat is een stijging van de transportkosten per kilometer over de weg met ruim 20%! En er zijn zelfs politici in Europa die het hebben over ‘fileboetes’ voor vrachtwagens…
 

We weten nog weinig over effect van kilometerheffing
Ondanks dat beprijzen en rekeningrijden al jaren onderwerp zijn van vele onderzoeken is er relatief weinig onderzoek gedaan naar de invloed van beprijzingsinstrumenten op de inrichting van distributienetwerken.
En we hebben eigenlijk ook al stiekem geëxperimenteerd met beprijzen door de hoge dieselprijzen vorig jaar… overigens, zonder enig echt effect op de inrichting van distributienetwerken.

TNO is bezig met zo’n onderzoek!

  

Enkele voorlopige conclusies:
"De huidige toltarieven kunnen de centralisatie trend van distributiecentra zoals dat in de afgelopen 20 jaar heeft plaatsgevonden, zowel nationaal als continentaal, niet stoppen, laat staan omkeren. Beprijzing moet daarom vooral ingezet worden om het gebruik van voertuigcapaciteit te verbeteren, in het bijzonder voor retourladingen, en de overstap van vracht over weg naar andere modaliteiten te stimuleren."
 
"De invoeringen van kilometerbeprijzing of Anders Betalen voor Mobiliteit lijkt voor de meeste vervoerders en verladers op het moment nog heel ver in de toekomst te liggen. De bekendheid met de huidige plannen van het kabinet in de vervoerswereld is gering. Wellicht mede door de onbekendheid met ABvM, en dus ook het ontbreken van onderzoek en discussie binnen het bedrijf verwachten de meeste bedrijven dat er extra kosten zullen komen door ABvM. Het idee is dat deze extra kosten door te belasten zijn naar de klant of ten koste gaan van de marge, maar dat er in eerste instantie weinig zal veranderen in de logistieke keuzes."
 
"Op basis van de interviews lijken de extra kosten door de invoering van een kilometerprijs in eerste instantie doorberekend te worden of ten koste van de marge te gaan (zeker bij invoering van een geringe platte kilometer prijs in 2011) en niet te leiden tot logistiek veranderingen. De reactie is ook afhankelijk van de concurrentie, het is niet mogelijk om als enige extra kosten door te belasten. Eigenvervoerders maken wellicht een heroverweging tussen uitbesteden of zelf doen. Daarnaast kan verwacht worden dat er extra aandacht komt voor de beladingsgraad (als de kilometerprijs hoger wordt). Nu al wordt er zo min mogelijk gereden in dure tijden (de spits), dit zal tegen de tijd dat er gevariabiliseerd wordt naar plaats en tijd nog meer kunnen worden. Het lijkt met name netwerkvervoerders waarschijnlijk dat er meer volume vervoerd zal gaan worden via netwerken als ABvM (met variabilisatie in prijs naar tijd en plaats) wordt ingevoerd."
  

Wat zegt de theorie?
Diverse factoren spelen een rol bij het bepalen van de het distributienetwerk. Allereerst de strategie van de onderneming en de levereisen van de klanten. Daarvoor doen we het uiteindelijk in de logistiek. De logistiek van dagverse melk moet toch echt anders dan de logistiek van de trendy Breaker van Friesland Foods?
Maar ook de cultuur in een onderneming en de wijze waarop met risico’s wil afdekken spelen een rol. Nationale verkooporganisaties die hun voorraad locaties willen vasthouden of groothandels die nog steeds menen te moeten leven van hun voorraad.
 

En die logistieke afspraken met klanten wil een ondernemer realiseren tegen de laagste mogelijke kosten van produceren en distribueren en bedenkt een slimme supply chain. De offshoring van productie naar lage loon landen is al een bekend fenomeen en werkt zolang de extra logistieke kosten en voorraden opwegen tegen de lagere productiekosten elders. En tenslotte, spelen de distributiekosten een rol bij de inrichting van de de supply chain…
  
Om de vraag te kunnen beantwoorden voor welke sectoren beprijzen echt leidt tot hogere distributiekosten en andere keuze bij het distributienetwerk moeten we terug naar de klassieke distributielessen.

Lage waardedichtheid
Waardedichtheid en verpakkingsdichtheid bepalen de opbouw distributiekosten. Alleen sectoren die een lage waardedichtheid (waarde van het product per kubieke meter) en verpakkingsdichtheid zullen serieus worden getroffen door hogere transportkosten. Bij andere sectoren zijn handling– danwel voorraadkosten belangrijker bij het inrichten van het distibutienetwerk.
Dit zijn bijvoorbeeld bouwmaterialen, voedingsmiddelen, chemie, staal en andere basisgrondstoffen en de land- en tuinbouw. Zijn dat niet juist de sterke sectoren in Nederland? Die worden vol getroffen door de kilometerheffing.

  

Transportkosten per sector
Laten we eens inzoomen op de transportkosten per sector. Daarover is eigenlijk weinig bekend. De European Logistics Association heeft voor het laatst in 2004 onderzoek gedaan naar de logistieke kosten in individuele schakels in de keten.
 
De transportkosten lijken gering: 2-4% van de omzet als we cijfers ELA onder producenten moeten geloven. Jaarlijks onderzoek van CSCMP komt tot dezelfde cijfers. Maar het is eigenlijk veel belangrijker te kijken naar het aandeel van de transportkosten in de toegevoegde waarde van ondernemingen.

Beprijzen kost dus maar 0.5 tot 1% van de omzet per schakel. Maar, er is een cumulatief effect voor de gehele supply chain! Wat als leveranciers, en hun leveranciers, het weer doorberekenen in hun prijs? Dan is het effect van beprijzen 1 tot 4% van de omzet aan einde van de keten! En mogelijk hoger voor ketens met echt lage waardedichtheden. Daar kunnen de gevolgen wel eens 5 tot 10% van de omzet zijn! En dat is fors… een burning platform!
 

Als logistiek manager heb je dus ‘plezierig’ nieuws. Na jaren van kostendaling mag je nu aan je baas gaan vertellen dat het duurder wordt. En het goed nieuws is dat het ook minder betrouwbaar wordt door alle congestie. Wat zeg je dan bij je eindejaargesprek als je baas vraagt: "Wat heb jij eraan gedaan"?
Ga jij eigenlijk wel eens zitten met jouw partners in jouw keten? Dankzij de economische groei, hebben we de hogere dieselprijzen eenvoudig met de marges in de supply chain kunnen opvangen. Nu is die marge weg… Tijd voor innovatie dus!

Reageer op dit artikel