artikel

Startups: hoe toepassen in de logistiek?

carrière & mensen Premium

Startups: hoe toepassen in de logistiek?

Startups: ze komen er aan! Startups dringen langzaam maar zeker door in de logistieke sector. Gedreven door een constante nieuwsgierigheid en drang naar innovatie en creativiteit. Geleid door ondernemende, niet zelden rebelse, business- en IT-talenten die vooral leren door te doen. Wat kunnen we met die startup-mentaliteit in de logistiek?

In een eerder artikel, eind december 2014, schreef ik al eens over een nieuwe generatie ‘knowmads’; innovatieve, ondernemende kennis-nomades die met vrijwel iedereen kunnen samenwerken en dat op een speelse, creatief chaotische wijze doen. Professionals die vooral leren door te doen, door te experimenteren.

Nieuw: mislukken mag

Dat er wel eens initiatieven mislukken is niet erg. Als je er maar van leert: fail-faster-learn-faster. Sterker nog, in Silicon Valley spreken ondernemers open en trots over hun mislukte projecten. Het zijn de littekens die horen bij een ambitieuze entrepreneur met lef en durf. Elk litteken staat voor een waardevolle leerervaring. Zonder mislukkingen immers geen vooruitgang; zie bijvoorbeeld briljantemislukkingen.nl.

Startup: van kansen zien naar actie ondernemen

De nieuwe generatie, haast parallel opgegroeid aan de enorme ontwikkeling van het internet, IT en social media, ziet daarnaast als geen ander potentie in de verbinding van alles en iedereen om zaken in de wereld anders aan te pakken. De stap tussen het zien van kansen en ondernemen van actie is vervolgens klein. Gespotte mogelijkheden krijgen binnen no-time vorm, door het oprichten van een eigen bedrijf, een eigen startup.

Nederland: Europa’s Startup-delta?

Mede dankzij bedrijven als Uber en AirBNB, maar ook Nederlands glorie als CrowdyNews of Blendle is de term startup hot. Onder aanvoering van special envoy Neelie Kroes, wordt zelfs een poging gedaan Nederland op de kaart te zetten als Startup-delta, Europa’s grootste startup-ecosysteem. Ook de thema’s logistiek en ‘smart ports’ hebben daarin een plek.

Hol modewoord of duidende term?

De term startup lijkt een toegankelijke term om het nieuwe innoveren en ondernemen voor een brede groep begrijpelijk te duiden. Voor een fase waarin oudere generaties nog met een half been in de oude wereld staan, is dat zeker wat waard. Wel wordt daarbij steeds vaker, niet in de laatste plaats door ondernemers zelf, terecht gesteld dat we ervoor moeten waken dat de term startup een hip, maar hol modewoord wordt.

Hoe werkt een startup?

Veel startups beginnen met een oplossing voor een kleine dagelijkse frustratie. Bij Uber was dat de enorme moeite om een taxi in San Francisco te krijgen. Bij AirBNB konden de drie grondleggers de maandelijkse huur niet ophoesten en zochten een oplossing in het verhuren van een deel van de eigen woonruimte. Dikwijls worden de eerste schetsen van de oplossing vervolgens op een bierviltje uitgetekend.

Van schets naar concept naar prototype

De schetsen worden vervolgens verder uitgewerkt. Vaak met een groep gelijkgestemden, andere knowmads zijn immers zo te vinden, online of bij populaire flexwerkplekken. Samen wordt nagedacht over een nadere conceptualisatie van de benodigde oplossing. Ook wordt een eerste inventarisatie gemaakt van gewenste en essentiële specificaties. Waarop al vrij snel het programmeren van een eerste prototype volgt.

Ontwikkelproces: lanceren, testen en aanpassen

Een zeer populaire werkvorm voor het verdere ontwikkelproces is, naast scrumde Lean-startup methode.  Het is een continu innovatieproces, gebaseerd op het constant live testen van versies van je nieuwe product of dienst onder klanten. Feedback wordt verwerkt in een verbeterde versie die wederom wordt gelanceerd, getest en waar nodig aangepast. Dat de betreffende versies nog verre van af is, moet daarbij geen belemmering zijn.

Niet alleen voor startups

In de Lean-startup visie wordt benadrukt dat deze methode voor elke organisatie, nieuwkomer of gevestigde orde, waar innovatie van cruciaal belang is voor het strategisch concurrentievoordeel en bestaansrecht, van grote waarde kan zijn. Het is bovenal een visie die een veranderende mind-set van manager én werknemer vraagt; wees niet bang om te experimenteren, om constant te testen wat je klanten echt willen.

Snel ideeën nodig? Organiseer een hackaton

Een ander voorbeeld van het nieuwe innoveren is de hackaton. Hackaton is een samenvoeging van de woorden ‘hacken en ‘marathon’ met in essentie de ontwikkeling van nieuwe software als hoofddoel. Vaak zijn leren, ervaren en sociale interactie echter belangrijke subdoelen. Ook bij hackatons zijn wederom informeel samen komen, plezier maken en het op een bierviltje proberen op te lossen van wereldproblemen, belangrijke ingrediënten.

In korte tijd van idee tot proof-of-concept

Hackatons kunnen een dag tot een week duren. Ze beginnen in de regel met een kick-off sessie waarop meerdere presentaties binnen een centraal thema worden gegeven. Aanwezigen, variërend van programmeurs tot grafische vormgevers en managers, kunnen vervolgens en-publique hun eerste idee-richtingen uiten. Rondom deze idee-richtingen ontstaan vervolgens werkgroepjes, die meteen aan het programmeren van prototypes en een uiteindelijk proof-of-concept slaan.

Steeds meer hackatons

De hackaton wint in meerdere branches snel aan populariteit. Zo organiseerden in september vorig jaar organiseerden een aantal grote Nederlandse bedrijven, waaronder Philips, Albert Heijn en de Rabobank een grote hackaton ‘global innovation’. En ook Unilever organiseert met enige regelmaat zelf hackatons, ondere andere op het onderwerp ‘duurzaam leven’.

Uitdagingen én urgentie in de logistieke sector

Ook in de logistiek lijken er voldoende dagelijkse frustraties en uitdagingen te verzinnen die eens van een bierviltje tot creatieve oplossing uitgewerkt en getest kunnen worden. Tegelijkertijd krijgt de gevestigde orde in de logistieke sector steeds meer te maken met startups met innovatieve oplossingen en de potentie om in korte tijd veel business te genereren.

Past de startup-mentaliteit in de logistiek? Gewoon testen

Past de startup-mentaliteit ook in de logistiek? De eerste stap is eigenlijk heel simpel. We kunnen het gewoon gaan testen. Vanuit de Rijksuniversiteit Groningen, samen met Districon, hebben we afgelopen weekend in Groningen een hackaton e-logistiek georganiseerd.  Op vrijdag presenteerden bedrijven uit de e-commerce keten (DPD met IT-partner Ortec, Districon met IT-partner AIMMS en retailers Futurumshop en Scotch & Soda) elk een eigen logistieke uitdaging.

Met real data aan oplossingen voor e-logistiek werken

Aanwezig jong talent, van promovendi econometrie en Operations Research  tot young consultants, analisten, programmeurs en developers, werkte vervolgens een weekend lang met real data aan oplossingen. Parallel aan het Dinalog R&D project Cross chain order fulfilment coordination for Internet Sales varieerden de vraagstukken van multichannel voorraadbeslissingen, verbetering van processen in een e-dc tot optimalisatie van thuisbezorging van online bestelde pakketjes.  Tevens werd een nieuwe startup gelanceerd, gebaseerd op een consument-gedreven applicatie voor de last-mile delivery.

Kennis maken met het nieuwe innoveren

Tegelijkertijd maakten logistieke managers kennis met het nieuwe innoveren en de nieuwe generatie professionals. Door actief mee te programmeren of door als coach waardevolle ervaringen uit de keten te delen en zo bij te dragen aan praktisch relevante oplossingen.  Dit alles in een zeer toepasselijke informele sfeer en setting; het Launch Cafe, een populaire werkplek voor knowmads en ondernemers uit Groningen en omstreken.

Weekend werken aan oplossingen voor e-logistiek

Een spannende test-case. Maar uiteindelijk bleek dat ook logistieke vraagstukken zich zeer goed voor een hackaton lenen. In een weekend tijd werden frisse ideeën getest met echte data en via optimalisatiesoftware omgezet in vernieuwende oplossingsrichtingen en adviezen voor strategische beslissingen. Deze werden tijdens de plenaire afsluiting op zondag aan de bedrijven gepresenteerd.

En de faal-ervaring?

Was er dan geen faal-ervaring? Ja, de opkomst vanuit de doelgroep studenten viel tegen. In termen van marktonderzoek nieuwe stijl  kunnen we dit enerzijds op vatten als een signaal dat er onder studenten blijkbaar onvoldoende behoefte is aan een dergelijk event. En dus richten we ons bij een tweede keer mogelijk alleen op young professionals, die wel allemaal zeer enthousiast waren. Anderzijds leert het ons dat we studenten wellicht anders moeten benaderen. In elk geval hebben we geleerd door te doen!

Reageer op dit artikel