artikel

Hoe zit het met de flexibele schil?

carrière & mensen

De flexibele schil van BV Nederland heeft een behoorlijke omvang; een belangrijke verklaring voor de vooralsnog beperkte impact van de huidige crisis op de werkloosheidscijfers. Het groeiende leger zzp’ers, vaak hoogopgeleid en in het bezit van up-to-date kennis en vaardigheden, vervult de rol van voortrekker, ook in de logistiek. Maar dit verhult ook het zicht op de omvang van de werkloosheid, bijvoorbeeld omdat de definitie van zzp’er zo multi-interpretabel is.

Hoe zit het met de flexibele schil?

Flexibel inzetbare arbeid wordt ook de flexibele schil genoemd; de buitenste schil van een onderneming die meeveert met de marktomstandigheden.
Arbeid kun je economisch verklaren, als een productiefactor, maar het is natuurlijk óók een sociaal verschijnsel. In dit verband kiest het CBS er bijvoorbeeld voor om pas van flexibele arbeid te spreken als er méér dan 12 uur per week wordt gewerkt. En voor de zzp’er zijn de eisen nog strenger: de Belastingdienst vindt dat er meer dan 1.225 uur per jaar aan de eigen onderneming besteed dient te worden en dat is meer dan 25 uur per week.

Interpretaties flexwerken

Cijfers over flexwerken zijn kortom voor meerdere interpretaties vatbaar en vaak gestoeld op verschillende aannames en uitgangspunten. Het adagium: ‘lies, damned lies and statistics’, toegeschreven aan Mark Twain, lijkt nergens zo van toepassing als op de arbeidsmarkt. Zo wezen de cijfers van het UWV in februari 2012 uit dat er nog maar 2.000 vaste banen zijn vergeven in 2011. In 2010 kregen nog 83.000 mensen een vast arbeidscontract aangeboden. Een daling van meer dan 93 procent. Niet te geloven, wat zouden al die recruiters tegenwoordig toch doen met hun tijd? De verklaring is natuurlijk heel simpel: er is bijna geen werkgever meer te vinden die uit puur enthousiasme een kandidaat ‘on the spot’ een contract voor onbepaalde tijd aanbiedt. Zelfs ambtenaren krijgen alleen nog een vaste baan aangeboden wanneer de schaarste erg voelbaar is, zoals bepaalde ICT’ers en techneuten.

Maar in 2011 kregen nog 486.000 mensen een jaarcontract, en dat is een flinke stijging ten opzichte van 2010. Laten we dus maar zuinig zijn met cijfers, het is beter van trends te spreken. Die zijn al veelzeggend genoeg.

Meer aandacht voor de eigen activiteiten

Een simultane ontwikkeling is dat bedrijven aankoersen op méér aandacht voor de eigen kernactiviteiten en daarom de flexibele schil van de organisatie vergroten. Onderscheid wordt gemaakt tussen procesbedrijven en kennisintensieve bedrijven: van extra mensen bij ziekte of piekwerkzaamheden tot specialisten bij kennisintensieve bedrijven, die weer vertrekken als het project afgerond is. Maar in beide situaties is strategisch sturen en het vergroten van de flexkracht veel méér dan alleen een middel om kosten te besparen, het vormt een integraal onderdeel van een gezonde bedrijfsvoering. En een voorwaarde voor innovatie.

Ontwikkelingen arbeidsmarkt

De flexibiliteit van de arbeidsmarkt bepaalt de mogelijkheden van werknemers en werkgevers om zich aan te passen aan veranderende economische omstandigheden. Ontwikkelingen als globalisering en vergrijzing hebben een enorme impact.

De drie belangrijkste typen arbeidsrelaties die voorkomen op de arbeidsmarkt zijn vaste banen, tijdelijke banen en zelfstandig ondernemerschap.
Hoe een flexibele schil er precies uitziet zal per onderneming verschillen. Maar dat je speelruimte nodig hebt om adequaat te reageren op veranderingen in de vraag staat vast. Dat is een les die we uit de crisis van de vorige eeuw hebben kunnen trekken.

Reageer op dit artikel