blog

Professionalisering fysiek werk: meer dan opleiding en training

Warehousing

Aandacht voor het vakmanschap van de medewerkers kan veel opleveren. Niet alleen verbetering van werkbeleving en motivatie maar ook van kwaliteit en productiviteit. Vooral in fysieke beroepen is professionalisering een belangrijk aandachtsgebied en dat is meer dan alleen opleiding en training.

Professionalisering fysiek werk: meer dan opleiding en training

Fysiek werk wordt vaak beschouwd als ongeschoold werk. Iedereen die ´gezond van lijf en leden´ is kan het uitvoeren. Een dagje inwerken om wat handigheidjes te leren en misschien nog een dag om het tempo te halen, meer inwerktijd is er niet voor nodig. Voor sommige werkzaamheden komt die voorstelling zaken overeen met de werkelijkheid. Bijvoorbeeld bij het aardbeien plukken, het asperges steken of andere  seizoensarbeid in de agrarische sector. Aan de andere kant van het spectrum zijn er ook fysieke beroepen waarbij het vakmanschap al jaren of misschien wel eeuwen vanzelfsprekend is. Denk bijvoorbeeld aan de ambachtelijke beroepen. Niemand heeft het idee om in één dag te leren metselen, straten maken of branden blussen. Er is helaas ook een grote middengroep van fysieke beroepen die kampen met een ongeschoold imago, terwijl de praktijk laat zien dat er wel degelijk sprake is van vakmanschap.

De ‘sjouwfeur’

Een mooi voorbeeld uit deze middengroep is de horeca bezorgchauffeur. Hij rijdt korte afstanden in een kleine bakwagen en meestal alleen in het binnenland. Hij heeft geen ingewikkelde douaneperikelen en heeft geen extra diploma´s nodig om zijn werk te kunnen doen. Hij is elke avond weer thuis. Hij moet vaak trekken aan rolcontainers of is met een palletwagen in de weer, soms moet hij zelfs afstapelen!! Gekscherend wordt hij ook wel ‘sjouwfeur’ genoemd in plaats van chauffeur. Daar komt nog bij dat hij ook nog regelmatig in gesprek moet met een  klant die extra wensen of klachten heeft. In de transportwereld heeft dat allemaal niet zo´n geweldig imago, zelfs het salaris is navenant.

Dit ‘slechte’ imago staat in geen verhouding met de werkelijkheid. Juist in dit werk schuilt een grote mate van vakmanschap. Het veilig werken in de binnensteden, het tactisch omgaan met de buren en omstanders, het voedselveilig werken zijn onderdelen van dat vakmanschap. Dat geldt ook voor de klantgerichtheid, voor het omgaan met geld en andere procedures, voor het voeren van de juiste administratie en het opvoeden van de klant met betrekking tot de emballage, het slim en efficiënt werken op de laadklep, de behandeling van de koelmotor en de vaardigheid om de fysieke belasting te minimaliseren. Het voert gewoon te ver om hier alle facetten van het vak te noemen. Het is dan ook een hardnekkig misverstand dat voor dit werk alleen een chauffeursdiploma nodig is. Een goede bezorgchauffeur beheerst al de genoemde elementen en is met recht trots op zijn vakmanschap, hoewel dat niet altijd naar waarde wordt geschat.

Misvatting

Vele andere beroepen in de logistiek kampen met dezelfde misvatting. Veilig en voedselveilig werken, aandacht voor kwaliteit en voor de omgang met de producten, voldoende productiviteit, het  samenwerken met collega´s, meedenken en de brede inzetbaarheid, dat alles vraagt veel meer vakmanschap dan veelal wordt gedacht. Het is dan ook jammer dat dát vakmanschap niet de aandacht krijgt die het verdient en dat het imago van deze werkzaamheden zo slecht is.

In de branche heeft men de handschoen opgepakt. De noodzaak is groot want als het imago niet verbetert, dan zal het moeilijk worden om jonge enthousiaste medewerkers te rekruteren. Het is dan ook niet voor niets dat er allerlei landelijke en regionale programma´s zijn gestart die zich richten op de verbetering van het imago in de logistieke sector.

Maar de instroom van nieuwe medewerkers is niet het enige argument om meer aandacht te hebben voor het vakmanschap. Ook in het kader van een verantwoorde omgang met fysiek werk is professionalisering een belangrijk gereedschap. Medewerkers die zich als vakman gewaardeerd voelen, hebben een positieve werkbeleving, zijn veel meer betrokken en minder vaak ziek. Uit vele onderzoeken blijkt dat ‘trots zijn op het werk’  is een zogenaamde key- indicator is voor duurzame inzetbaarheid: als dat het geval is, houd je het simpelweg veel langer vol.

Daarom zijn niet alleen de branche en het beroepsonderwijs aan zet. Ook individuele bedrijven kunnen investeren in de professionalisering van het werk dat zij aanbieden. Behalve de eerder genoemde voordelen geeft het werken met vakmensen nu eenmaal ook een direct competitief voordeel. Men kan kernwaarden, die voor het bedrijf belangrijk zijn, integreren in het vakmanschap van de medewerkers. Als bijvoorbeeld ‘veilig werken’ of ‘klantgerichtheid’ in het vakmanschap van de medewerkers opgesloten ligt, dan worden deze zaken vanzelfsprekend en is een voortdurende aansturing of controle niet meer nodig.

Meer dan opleiding en training

Professionalisering wordt meestal vertaald in het aanbieden van opleiding en training. Maar het is meer. Het begint met het expliciet benoemen van het vakmanschap dat wordt vastgelegd in een helder en praktisch gericht vakprofiel. Vervolgens moeten de opleidingen worden samengevoegd in een standaard programma waarmee de medewerker de route van leerling naar het meesterschap doorloopt. Coaching van vakmanschap is een belangrijk onderdeel van die route, noodzakelijk om het geleerde daadwerkelijk op de werkvloer te laten landen en ook de toetsing en certificering mag niet ontbreken. Daarnaast moet een bedrijf het onderhoud van het vakmanschap goed structureren.

Gelukkig zien steeds meer bedrijven het belang in van vakmanschap op de werkvloer en zijn er inmiddels goede programma’s om die professionalisering ook daadwerkelijk in een bedrijf te realiseren. Daarmee is de ‘focus op vakmanschap’ niet meer de holle frase die het enkele jaren geleden was, maar krijgt het een concrete en tastbare vertaling naar de werkvloer. Zowel de werkgever als de werknemer kan daar zijn voordeel mee doen, een mooi voorbeeld van het spreekwoordelijke mes dat aan twee kanten snijdt.

‘Werk aan fysiek werk’Lees ook in deze serie ‘Werk aan fysiek werk’ van Bert van de Wijdeven:

Bekijk hier het complete overzicht ‘Opleidingen in Logistiek’…

Reageer op dit artikel