blog

Cruisen: logistieke gevolgen van een groeimarkt

Supply chain

Cruisen: logistieke gevolgen van een groeimarkt

De cruisemarkt in Nederland maakte de afgelopen jaar de grootste groei ooit door. Carina Baud geeft inzicht in de oorzaken en de logistieke gevolgen van de groei in deze markt. Drie havens spelen een duidelijke rol in deze markt.

De cruisemarkt bestaat al sinds het eind van de 19de eeuw, toen de Holland America Line zijn eerste vakantiecruise maakte van Rotterdam naar Kopenhagen. Het heeft van oudsher een typisch imago; fortuinlijke ouderen die op vakantie gaan naar de Cariben. Maar is dit beeld nog wel juist? De groeicijfers van de Nederlandse cruisemarkt bewijzen het tegendeel. Tussen 2009 en 2013 groeit de markt met maar liefst 69% (wereldwijd 43%). Opmerkelijk is dat juist dát de jaren zijn waarin de vakantiemarkt stabiliseert en vervolgens krimpt. In 2013 is de groei wel aanzienlijk lager (resp. 4,2%) ten opzichte van de voorgaande jaren, maar toch groeit de markt in vergelijking tot de vakantiemarkt (resp. -3%). Hoe spelen de havens hierop in?

Havenbedrijven spelen in op groei

Ook de havenbedrijven en gemeentes hebben op de toenemende belangstelling ingespeeld door hun netwerk uit te breiden en te zorgen dat meer schepen komen aanmeren in de Nederlandse havens. Een cruise maken naar Amerika, Zuid-Afrika, Singapore of de Balearen én opstappen in eigen land? Tegenwoordig is dat geen probleem, want opstappen is mogelijk in Amsterdam, IJmuiden en Rotterdam. De Nederlandse havens worden ook meer gebruikt als ‘turn around’ havens. Dat is de haven waar de schepen hun reis starten en eindigen. Hierdoor is de Nederlandse cruisemarkt nóg aantrekkelijker geworden voor de consument. Opstappen in eigen land is financieel aantrekkelijk, want de consument hoeft niet eerst naar een ander land te reizen om aan boord te gaan. Nederlandse havens als ‘turn around’ havens gebruiken is niet de enige, maar wel één van de belangrijkste oorzaken, die grote logistieke gevolgen heeft.

Investeringen

Om (meer) schepen van rederijen als MSC Cruises, AIDA Cruises en HAL naar Nederland te kunnen trekken, is er de afgelopen jaren aanzienlijk geïnvesteerd in de ontwikkeling van de Nederlandse Cruise terminals. De investeringen zijn vooral gedaan op het gebied van capaciteitsvergroting, modernisering van faciliteiten en infrastructuur en in de afgelopen jaren zijn er grote vorderingen gemaakt.

Amsterdam

Achter het Amsterdam Centraal Station bevindt zich de Passenger Terminal Amsterdam (PTA). Deze Cruise Terminal biedt een kade van 600 meter die ruimte biedt voor schepen tot een lengte van 340 meter. Door de sterke groei van vaarten bereikt de PTA in 2014 zijn maximum capaciteit. Dat de PTA zijn maximale capaciteit zou bereiken lag al enkele jaren in het verschiet en daarom wordt er ook al enige tijd gesproken over een mogelijke tweede Cruise Terminal in Amsterdam. Tot nu toe wordt de Coenhaven in het westelijke havengebied aangeduid als een potentiële nieuwe locatie. De nieuwe terminal zou dan voornamelijk in gebruik genomen worden voor de ‘turn-around’ schepen. De PTA zou de aangewezen terminal blijven als een schip Amsterdam aandoet als één van de bestemmingen in transit.

Het zou een investering zijn die geschat wordt op ongeveer 15 miljoen euro, maar dit betreft niet alleen een nieuwe terminal, ook de omgeving moet aansluiten op het logistieke netwerk om de maximale voordelen voor het achterland eruit te kunnen halen. Daartegenover staat wel een return ratio per schip voor de regio Amsterdam dit ligt gemiddeld rond de 350.000 euro. Niet alleen de PTA profiteert van de inkomsten, maar ook de ondernemers in de omgeving zoals restaurants, taxi’s, musea, maritieme en logistieke partijen ondervinden hiervan de economische voordelen. Desalniettemin, heeft het stadsbestuur van Amsterdam eind september 2014 uitgesproken dat het een onderzoek naar een tweede cruiseterminal niet nodig acht. Het bestuur geeft aan dat: ‘de hoge kosten van een extra terminal niet opwegen tegen het gebruik dat voor de middellange termijn wordt voorzien’.

IJmuiden

In IJmuiden is er geïnvesteerd in een tweede Cruise Terminal (Felison Cruise Terminal) in de IJmondhaven, die de capaciteit van het aantal vaarten in IJmuiden sterk verhoogd. Daarbij biedt deze haven een kade van meer dan 300 meter en dat betekent dat schepen tot 295 meter nu ook kunnen aanmeren in IJmuiden. Het voordeel van de Terminals in IJmuiden boven de Terminal in Amsterdam is dat deze zich nog vóór de sluizen van IJmuiden bevinden. Dit scheelt aanzienlijk veel tijd (resp. 6 uur) in het aan- en afmeren. Bovendien duurt een rit met de bus naar Schiphol of Amsterdam centrum vanuit IJmuiden, maar 25 tot 30 minuten. Bovendien zijn er ook al investeringen te zien in de omgeving en in de verbetering van processen. Ook is de verbindingsweg van de Felison terminal aangepakt en is afgelopen zomer ook de nieuwe verrijdbare loopbrug in gebruik genomen.

Cruise Terminals Amsterdam

In oktober 2013 hebben de PTA en de Felison Cruise Terminal, samen met Amsterdam Marketing, de handen ineen gesloten en besloten op het gebied van Marketing/PR te gaan samenwerken. Deze samenwerking wordt gevoerd onder de naam: Cruise Terminals Amsterdam, waarbij de Terminals zich voornamelijk richten op de internationale rederijen en touroperators en Amsterdam Marketing zich op de potentiële klanten. Zo treden zij bijvoorbeeld gezamenlijk op bij verschillende beurzen met een gezamenlijke stand (bijv. Cruise Shipping Miami). Door deze samenwerking kunnen beide terminals beter op de enorme groei van passagier en schepen anticiperen.

Rotterdam

De Cruise Terminal in Rotterdam kan de langste en meest diepstekende schepen aan in Nederland. Toch blijft deze Cruise Terminal achter in de verdere ontwikkeling en daardoor ook in de groei van het aantal cruiseschepen. Waar in Amsterdam en IJmuiden respectievelijk 54 en 137 schepen in 2013 hebben aangemeerd, blijft Rotterdam al een paar jaar achter in de groei, met ongeveer 30 schepen per jaar. Eind 2013 hebben het Havenbedrijf Rotterdam en de Rotterdamse gemeente besloten om in 2014 te starten met investeren. Samen gaan ze bijna 7 miljoen euro in de Cruise Terminal steken om voornamelijk de logistieke afwikkeling van passagiers en bagage te verbeteren. Na de tweede komst van het grootste cruiseschip ter wereld ‘the Oasis of the Seas’ op 14 oktober zijn ze gestart met de vernieuwingen, tot nu toe werd alleen de passagiersbrug gerestaureerd. Het doel is om volgend jaar een verdubbeling van de vaarten te realiseren.

Toekomst

De verwachting is dat de cruisemarkt de komende twee jaar nog meer gaat groeien. Deze verwachtingen worden bevestigd door het aantal huidige en geplande investeringen. De investeringen hebben tot gevolg dat de Cruise Terminals en omgeving zich verder ontwikkelen.

Op dit gebied zouden we in de toekomst nog meer stappen kunnen maken, zoals meer transportmodaliteiten te laten aansluiten op de Cruise Terminals (bijv. trein, tram, metro, fiets), om zo het netwerk nog toegankelijker te maken en de voordelen te optimaliseren. Toch zien we ook obstakels opkomen, namelijk de maximale capaciteit die in Amsterdam bereikt is. Wat gaat dit betekenen voor de aankomende jaren nu er geen tweede terminal komt? Zullen ze schepen moeten weigeren? Wat betekent dit voor het commerciële en logistieke achterland?

Met het oog op nog meer groei in de komende jaren, een mogelijk economisch herstel en mogelijke logistieke beperkingen is dit juist hét moment om verder te ontwikkelen en te investeren. Uiteraard brengt dit risico’s met zich mee, maar zonder investering geen groei en geen optimale ontwikkeling. IJmuiden en Rotterdam zijn goed op weg, gaat Amsterdam volgen?

Reageer op dit artikel