blog

Dertien wensen voor Logistiek van de Toekomst

Supply chain

Dertien wensen voor Logistiek van de Toekomst

December is traditiegetrouw de maand van de verlanglijstjes, de maand van bezinning en reflectie en de maand van de goede voornemens. Dat kunnen we ook toepassen op de Logistiek. Hoe staat de Logistiek er voor? Hoe komen we uit de crisis? Hoe kan de Logistiek helpen de crisis te overwinnen? Daartoe voor 2013 (en de verdere toekomst) een dubbeldik lijstje met logistieke wensen van Jack van der Veen.

Hoe dan ook zullen we in 2013 de vijfde verjaardag van de val van Lehman Brothers herdenken. Vijf jaar van economische crisis waarvan de gevolgen steeds dieper in het dagelijks bestaan doordringen. De val van Lehman Brothers was niet alleen het startpunt van de wereldwijde creditcrisis maar was ook bepalend voor de publieke opinie over (top)managers en (financiële) organisaties. Het type manager (organisatie) dat eerder nog werd geïdealiseerd staat tegenwoordig als profiteur, graaier en stelletje boeven te boek. Als gevolg hiervan zijn organisaties op zoek naar het “nieuwe” management met daarin minder hiërarchie, meer vertrouwen, minder control, meer plaats voor zingeving en ideologie, minder versplintering en meer samenwerking.

 

Opmerkelijk genoeg kan de Logistiek, en dan met name het vakgebied Supply Chain Management (SCM), op een dubbele manier van deze crisis profiteren. Ten eerste concentreren organisaties, gedreven door de vraaguitval, zich steeds meer op het bereiken van excellentie in de voortbrengingsketen; het is daarom noodzakelijk om aandacht te geven aan de SCM concepten zoals die zich over de afgelopen twee decennia hebben ontwikkeld. Ten tweede geldt dat de implementatie van SCM alleen van de grond komt als daarbij wordt gewerkt met een systeem van kernwaarden waarin transparantie, eerlijkheid, vertrouwen en wederkerigheid, kortom precies die waarden die passen bij het nieuwe management, centraal staan.

 

Het is een cliché en dus is het waar: de crisis is een kans. Zeker ook voor onze sector. Maar aan kansen heb je niets als je ze niet benut. Dat is geen kwestie van een “intikkertje”. Het benutten van kansen is een kwaliteit waar je hard aan zult moeten werken. Daarom hier in willekeurige volgorde een verlanglijst van 13 punten die we per 2013 tot “to-do” lijst zouden moeten promoveren.

1.
Logistiek ontwikkeld Supply Chain denken

Goede logistiek is belangrijk. Heel belangrijk. Maar geen doel op zich. Uiteindelijk willen we eindgebruikers zo goed mogelijk bedienen. Logistiek is daarom altijd een onderdeel van een supply chain. Net zoals voetbalteams alleen kampioen kunnen worden als ze en goede spelers hebben en als ze als team spelen, moet de Logistiek hard werken om zelf een goede speler te worden maar even hard werken aan goed samenspel met de andere onderdelen van de keten, zowel intern (met marketing & sales en financiën) als extern (met toeleveranciers en afnemers).


2.
Herstel balans tussen Supply Chain en Management

Logistiek Management en Supply Chain Management gaan evenveel over Logistiek en Supply Chain als over Management. Helaas ligt de bottleneck voor alle benodigde veranderingen en innovaties vaak niet bij de logistieke concepten en innovaties als zodanig, maar bij de weerbarstige management materie. Het verschil tussen gelijk hebben en gelijk krijgen kan alleen overwonnen worden als logistici en supply chain professionals ook voldoende aandacht geven aan de managementaspecten van hun beroep.

3. Strategische visie wordt breder dan focus op kosten
Binnen de logistiek is er heel veel aandacht voor het verlagen van de kosten. Prachtig; zeer zinvol. Maar niet goed genoeg. Als we logistiek en supply chain uitsluitend als een kostenpost blijven zien dan komen we niet veel verder. SCM gaat ook over snelheid, betrouwbaarheid, flexibiliteit, veiligheid, duurzaamheid en kwaliteit. Het gaat over laagste kosten en maximale waarde; over logistiek en over dienstverlening. Organisaties moeten strategische keuzes hierin gaan maken.


4.
Bedrijven bieden volop de gelegenheid aan jong talent

Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Tal van goed opgeleide jongeren staan klaar om de sector in te stromen of zitten in startfuncties. Met veel theoretische kennis en ambitie maar nu nog zonder ervaring. Die ervaring krijgen ze ook niet als de zittende mensen zich niet over hen ontfermen. Help ze, begeleid ze, geef ze alle kans zicht te ontwikkelen, stel stageplaatsen ter beschikking en sluit je aan bij alle ontwikkelingen die er op dit gebied zijn. Dat is een diepte investering die zich pas over langere termijn uitbetaald. Maar zonder deze jongeren gaan we het echt niet redden.


5.
MKB praktijk en Onderzoek vinden elkaar

Er is al heel veel kennis op het gebied van Logistiek en Supply Chain Management. Maar om deze kennis voor organisaties te ontsluiten en praktisch te maken is er veel aanvullend onderzoek nodig waarbij de organisaties zelf de vraagspecificatie voor hun rekening nemen. Opmerkelijk genoeg zijn de MKB bedrijven hierbij veel minder aangehaakt dan de grotere organisaties. Opmerkelijk omdat het MKB traditioneel de aanjager van de economie en de vernieuwing is. Het gat tussen MKB en kennisinstellingen moet zo snel mogelijk gedicht worden.


6.
Transparantie wordt de norm

Bedrijven die hun business model gebaseerd hebben op de intransparantie van de markt zijn gedoemd te verdwijnen. Alle (informatie)technologie ontwikkelingen vergroten de transparantie. En de consumenten eisen transparantie. Deze trend is onomkeerbaar: er is geen weg terug. Concurrentie in de toekomst zal steeds meer op basis “capabilities” plaatsvinden; je onderscheiden door heel goed te zijn in “jouw ding”. Transparantie is ook onderdeel van het nieuwe SC waardesysteem EBITO: Eerlijk, Betrouwbaar, Integer, Transparant en Open.


7.
SCM wordt weer Board Room issue

Het doel van een bedrijf is in eerste instantie om producten en/of diensten aan de klanten te leveren. Vanuit dat gegeven is het vreemd dat Supply Chain Management niet in het hoogste orgaan van organisaties vertegenwoordigd is. Natuurlijk moet dat anders. Maar dat gaat niet vanzelf. Supply Chain Officers moeten strategisch gaan denken in termen van toegevoegde waarde, de taal van de Board Room leren spreken en een brede verantwoordelijkheid gaan dragen (integratie van inkoop, productie, logistiek en commercie).

8. Supply Chain procesdenken wordt breed toegepast
Zorglogistiek en Bouwlogistiek mogen zich verheugen in een toenemende belangstelling en dat is goed om te zien. Echter, niet de logistiek als zodanig is ons belangrijkste “exportproduct” maar het vermogen om in end-to-end en klantgerichte processen te denken. Samenwerken in ketens leidt waar dan ook toegepast tot sneller, beter en goedkoper. Juist daarvan kunnen de zorg- en bouwsector nog heel veel leren. En wij van hun specifieke toepassingen. Hopelijk sluit ook de publieke sector snel aan. En laten we vooral ook andere sectoren zoeken waar het supply chain gedachtegoed toepasbaar is. Daar worden we allemaal beter van.


9.
Bedrijven investeren meer in logistieke innovatie

Voor 2013 investeert het bedrijfsleven 5 miljoen in de topsector logistiek. Prachtig nieuws. Maar het bedrag steekt schril af bij wat organisaties in andere topsectoren doen; bijvoorbeeld maken organisaties in de Tuinbouw bijna 20 miljoen vrij en de organisaties in de High-tech  maar liefst 110 miljoen. Voor een topsector geldt noblesse oblige; als we voorop willen (blijven) lopen zullen we daartoe ook de inspanningen moeten leveren. En dat betekent zeker ook investeren in innovatie.

 

10.
Supply Chain Professionals maken vaart met de ontwikkeling van hun vakgebied

Ondanks de enorme potentie is het vakgebied SCM nog lang niet volwassen. Het zijn vooral de SC Professionals zelf die nu de richting moeten aangeven; wat houdt hen tegen en wat kunnen we er aan doen? Binnen een daartoe opgericht platform kunnen we samen echt aan de slag.

 

11.
De vLm neemt weer een prominente positie in

Het vLm verkeert in moeilijke tijden. Hopelijk herreist de feniks weer uit zijn as want de logistiek heeft een sterke beroepsvereniging hard nodig. Ook zou het zeer wenselijk zijn als de topopleiding EMLog een doorstart maakt, juist nu. Natuurlijk is een vereniging net zo sterk als de leden dus we zijn met zijn allen verantwoordelijk om de vLm terug op de kaart te zetten.

 

12.
We nemen sociale innovatie serieus

Uit de laatste innovatiemonitor bleek dat de logistieke sector sterk achterblijft op het gebied van sociale innovatie (andere manier van managen, mensen aansturen en samenwerken met ketenpartners). Daar zijn vele oorzaken voor aan te geven. Maar we moeten wel beseffen dat het gebrek aan sociale innovatie wel eens de bottleneck zou kunnen zijn om heuse doorbraken in de sector te bereiken. Dus niet ontkennen of wegstoppen in het “softe hoekje” maar juist volop aan de bak met sociale innovatie.

 

13.
Machtsdenken staat niet langer centraal

Heel veel succesvolle toepassingen van ketensamenwerking komen voort uit directief management van een duidelijke ketenregisseur. Albert Heijn is daar een mooi voorbeeld van. Dit beeld is zo dominant dat vele mensen denken dat SCM alleen op deze manier werkt. Maar machtsdenken kent ook zijn limieten. Als we echte stappen willen maken dan moeten we de oude manier van denken los durven laten. En machtsdenken is, hoe succesvol het ook was, vooral ook “old school”.

 

Pfff; een lange lijst met stevige wensen. Maar als we nu goede voornemens maken en in 2013 samen aan de slag gaan dan kunnen we vast vele kansen verzilveren.

Reageer op dit artikel