blog

KPI’s maken meer kapot dan je lief is

Supply chain

Logistiek managers zijn doorgaans dol op Key Performance Indicators (KPI’s). Logisch, want KPI’s kunnen zeer nuttig zijn om te weten waar je staat en waar verbeteringen nodig zijn.

KPI’s maken meer kapot dan je lief is

Artikel oorspronkelijk gepubliceerd in Logistiek op 27 augustus 2010.

Helaas kleven er ook veel nadelen aan KPI’s, bijvoorbeeld dat KPI’s slechts de prestaties uit het verleden meten en dat KPI’s kunnen leiden tot een overtrokken aandacht voor slechts enkele aspecten van de bedrijfsvoering. In reactie op deze bezwaren lanceerden Kaplan en Norton in de negentiger jaren de Balanced Scorecard (BSC). Ruim een decennium later horen we weinig meer over de BSC, maar KPI’s zijn niet meer weg te denken uit het dagelijkse leven.

Afrekencultuur

Sterker nog, de afrekencultuur viert hoogtij; wie niet goed scoort op de meetlat, heeft een serieus probleem. Basisschoolleerlingen moeten hoog scoren op de CITO-test om een kans te maken op de school van hun keuze; de politie moet minstens een bepaald aantal bekeuringen schrijven en als de kwartaalcijfers tegenvallen heb je iets uit te leggen (als je daartoe al de gelegenheid krijgt). Dit legt een belangrijk probleem van KPI’s bloot, waarschijnlijk het best te verwoorden door een beroemde quote van Einstein: “Not everything that can be counted counts, and not everything that counts can be counted.”

Management begrijpt proces niet altijd

Helaas wordt deze wijsheid maar al te vaak vergeten. Een KPI is dikwijls geen middel meer maar een doel op zich. Het management zit vaak ver van de werkvloer en begrijpt het complexe onderliggende proces niet meer echt. En stuurt daarom in arrenmoede maar op de schijnwerkelijkheid van de KPI’s. De gevolgen hiervan zijn dagelijks in de krant te lezen. Bijvoorbeeld dat managers hun bonus (en een promotie) verdienen aan het goed scoren op een KPI zonder dat daarmee gezegd is dat het bedrijf daarmee ook goed functioneert.

Lange termijn

De ware supply chain manager moet mijns inziens gruwen van deze praktijken. Immers bij SCM gaat het om juist om de lange termijn relaties, over de prestaties van de hele keten (en niet alleen die van de individuele bedrijven) en over de voortdurende verbetering van de primaire processen. Natuurlijk is de echte supply chain manager geen KPI geheelonthouder. Net zoals een drankje op zijn tijd het leven aangenamer kan maken, kunnen KPI’s heel nuttig en handig zijn. Maar overdaad schaadt.

Reageer op dit artikel