blog

Wat is beste logistieke bordspel voor de feestdagen?

Supply chain

Hoe kunnen wij als ‘logistiekelingen’ aan onze familie, vrienden en kennissen praktisch duidelijk maken dat logistiek meer is dan vrachtwagens en pakjes?
Welk Nederlands bordspel geeft het meeste inzicht in logistieke processen? TNO testte drie Nederlandse logistieke bordspelen, lees hier hun bevindingen.

Wat is beste logistieke bordspel voor de feestdagen?
Bordspel rotterdam

 

Auteurs: Marjolein Jordans, Sandra Krupe, Cyril Rothkrantz en Kees Verweij, Business Unit Mobiliteit en Logistiek van TNO

 

Elke dag tot 8 of zelfs 10 uur ’s avonds kun je verse boodschappen halen bij de supermarkt, dat vinden we in Nederland tegenwoordig heel normaal. Als vakinhoudelijke  professionals weten we dat hier heel wat complexe logistieke processen achter verborgen zitten, maar deze blijven echter vaak verborgen voor de consument.

 

Bij het team Logistiek van TNO voeren wij regelmatig projecten uit voor bedrijven waarbij hun logistieke proces onder de loep wordt genomen en wordt geoptimaliseerd. Natuurlijk vinden we het leuk om aan onze partner, kinderen, vrienden en kennissen uit te leggen wat we precies doen, maar het is nog veel leuker om dit te ondergaan. Dit kan heel goed door samen een bordspel te spelen met een logistieke achtergrond.

 

Wat zijn de leukste bordspelen? 

Maar wat zijn nu de leukste en meest leerzame logistieke bordspelen, voor volwassen en opgroeiende kinderen? Een TNO Testteam, bestaande uit medewerkers van het team Logistiek die regelmatig projecten uitvoeren voor bedrijven waarbij het logistieke proces onder de loep wordt genomen en wordt geoptimaliseerd, heeft een drietal commercieel verkrijgbare bordspellen getest om vast te stellen welke de leukste en meest leerzame zijn voor onder de kerstboom!

 

Drie logistieke bordspellen

Er zijn door het TNO Testteam drie recentelijk gepubliceerde bordspellen getest: Rotterdam, Logistico en het Supply Chain Game.

 

  • Rotterdam is een bordspel waarin iedere speler de baas is over een rederij die goederen naar verschillende Rotterdamse havens moet brengen. Het is een aansprekend en overzichtelijk spel dat meer inzicht biedt in de aanvoer van producten in de Rotterdamse haven.
     
  • Logistico is een wat diepgaander en strategischer bordspel, waarbij de spelers verantwoordelijk zijn voor het goed vervoeren van producten in een fictief eilandenrijk. In dit spel moeten onderbouwde keuzes worden gemaakt tussen gebruik van vrachtwagen, boot, trein of vliegtuig. De trade-offs tussen het gebruik van deze vervoersmiddelen staat centraal. 
     
  • In de Supply Chain Game leren spelers tenslotte om logistieke ketens ‘van zand tot klant’ en ‘van korrel tot borrel’ effectief te laten werken. Dit benadert de supply chain realiteit, doordat gekozen moet worden tussen centrale of regionale productie en distributie, en een 1- of 2-tier keten.

 

De testcriteria

Om deze drie spellen goed te testen, hebben we acht criteria geformuleerd:

  1. Logistieke inhoud:
    hoeveel logistiek-inhoudelijke elementen laat het spel in de praktijk zien?
  2. Leerzaamheid:
    hoeveel leren de spelers van de logistieke praktijk uit het spel?
  3. Logistiek realisme:
    sluit het spel aan bij de dagelijkse logistieke praktijk?
  4. Speltactiek:
    Hoe groot is het belang van een goede tactiek in het spel?
  5. Geluk:
    hoe groot is de factor geluk in het spel?
  6. Fun:
    hoe leuk is het om het spel te spelen?
  7. Complexiteit:
    Hoe lastig is het om het spel te spelen?
  8. Aantrekkelijkheid verpakking:
    spreken de verpakking en het bord, de pionnen en de kaartjes aan?

 

Recensie bordspel Rotterdam

Zoals de naam al doet vermoeden draait het in dit spel om de processen in de Rotterdamse haven. Als eigenaar van een rederij moet je ervoor zorgen dat je de juiste beslissingen neemt zodat de juiste grondstoffen via het water op de juiste haventerminal terecht komen. Hierdoor verkrijgt de speler eindproducten, waarmee een aantal opdrachten vervuld kunnen worden, wat resulteert in spelpunten.

 

Het doel van het spel is om zo snel mogelijk 21 punten te halen. Dit lijkt simpel maar in de praktijk zijn er een aantal strategische keuzes voor nodig. Het onderhandelen met je medespelers tijdens de spelrondes is geen overbodige luxe. Het spel focust zich op het vervoer over het water in de haven, er is dus geen transport van grondstoffen via andere modaliteiten zoals vracht- en railverkeer.

 

Oordeel TNO Testteam: De ervaringen van het TNO Test Team met het spel zijn positief. Het spel is eenvoudig te begrijpen wat maakt dat iedereen al snel ‘in het spel zit’. Dat de regels eenvoudig zijn wil niet zeggen dat het makkelijk is het spel te winnen, er zijn genoeg tactische keuze die ervoor zorgen dat het spel interessant blijft. Zo kan het tijdens het spel kan het voorkomen dat spelers actiekaarten verdienen. Deze kaarten geven de speler de mogelijkheid een andere speler te hinderen waardoor de interactie tussen spelers groter wordt. Het kanselement in dit spel lijkt niet enorm groot, er is geen dobbelsteen in het spel en actiekaarten spelen een kleine rol. Maar doordat het makkelijk is om elkaar dwars te zitten is je eigen resultaat wel erg afhankelijk van de acties van je medespelers en de mate waarin ze jouw plannen proberen te dwarsbomen.  Het spel focust zich uitsluitend op het vervoer over het water in de haven, er is dus geen transport van grondstoffen via andere modaliteiten zoals vracht- en railverkeer.

Het eindoordeel van het spel is niet zo hoog als je de scores bekijkt in de tabel aan het einde van dit artikel. Toch zijn we positief over het spel. Dit is te verklaren doordat het spel erg leuk is en goed in elkaar zit maar dat de logistieke inhoud niet erg groot is. Natuurlijk is logistiek als thema duidelijk aanwezig maar gaat het in het spel niet om ‘echte’ logistieke beslissingen. Wel een duidelijk pluspunt aan dit spel (tov. de andere geteste spellen) is dat het ook geschikt is voor jeugdige spelers.

 

Recensie Logistico

Logistico speelt zich af op een fictieve eilandengroep in de ‘logistieke oceaan’. De inwoners van de 5 eilanden hebben vraag en aanbod naar goederen. De spelers vervullen de rol van vervoerder en beschikken daarvoor ieder over een boot, een vliegtuig en een vrachtwagen. De eilanden zijn onderverdeeld in ongeveer 40 regio’s met vraag en aanbod. Aan de spelers de taak om met behulp van de logistieke middelen vraag en aanbod bij elkaar te brengen.

 

Net als in de realiteit zijn er duidelijke verschillen tussen de modaliteiten. Met de boot kun je langzaam en goedkoop grote hoeveelheden vervoeren. Het vliegtuig is snel, maar voor de laatste meters heb je vaak toch nog de vrachtwagen of boot nodig. De vrachtwagen is flexibel, maar kan slechts een kleine hoeveelheid vervoeren en is te duur voor vervoer over lange afstand.

 

In het spel betaal je voor acties met de lokale munteenheid de ‘logi’. Hoe meer acties je in één beurt uitvoert hoe duurder het wordt. Ook voorraadkosten worden meegenomen: aan het eind van elke ronde moet er betaald worden voor de goederen die een speler bezit. Het overslaan van goederen tussen modaliteiten is gratis. Bij aflevering van de lading op de juiste plek vindt uitbetaling plaats. Wanneer het spel vordert stijgen de opbrengsten, maar het aantal regio’s waar nog vraag is wordt minder waardoor ook kosten gaan toenemen en het dus lastig blijft om winst te maken.

 

Oordeel TNO testteam: Het spel ziet er overzichtelijk en toch aantrekkelijk uit. Het bord is een landkaart en de vervoersmiddelen zijn weergegeven door goed lijkende houten speelfiguren. Al met al is dit van de drie spellen misschien wel de meest realistische. De keuze voor wel of niet intermodaal transporteren (de trade-off) is goed vertaald naar het spel. Ook de complexiteit van het afwegen van kosten en uitbetaling komt terug. Omdat er veel verschillende kosten meegenomen worden en goederen gecombineerd vervoerd moeten worden om het transport rendabel te maken is het in eerste instantie lastig om het overzicht te bewaren. Het kan daardoor voorkomen dat je goederen uiteindelijk met verlies aflevert. Dit risico wordt nog eens vergroot door de concurrentie die je hebt van je medespelers, iemand anders kan voor je neus de vraag in een bepaalde regio vervullen, waardoor jij nog een stuk verder moet rijden met je lading.

 

Een minpunt aan het spel is dat je van iedere vervoersmodaliteit maar één exemplaar hebt. Hierdoor is het vliegtuig al vrij snel niet zo handig meer: je hebt dan namelijk voor- en natransport nodig om de goederen op de plaats van bestemming te krijgen. Maar met maar één vrachtwagen is dat erg lastig. Het is daardoor een heel gepuzzel om boot, vliegtuig en vrachtwagen op elkaar af te stemmen. Door de complexiteit duurt het even voor je het spel onder de knie hebt. Voor de liefhebbers van bordspellen zal het daarom een uitdagend spel zijn, voor anderen zal het hierdoor minder aantrekkelijk zijn.

 

Recensie Supply Chain Game

Dit spel, geproduceerd in opdracht van Involvation, neemt je mee in de dynamische wereld van de wereldwijde logistieke ketens. Waar wil je je goederen produceren? In het Verre Oosten; met lage productiekosten maar met lange aanleverroutes? Of dichterbij huis in Oost-Europa; duurder maar met kortere aanleverroutes? Via een centraal distributiecentrum, met hoge transportkosten, maar met relatief lage veiligheidsvoorraad. Of via een regionaal distributiecentrum, met lagere transportkosten maar een hogere veiligheidsvoorraad.

 

Het spel wordt gespeeld door maximaal zes spelers die elk aan het roer staan van een internationale supply chain en hun producten van de fabriek, via de magazijnen naar de markt moeten krijgen. De spelers hebben hiervoor de keus uit zes supply chains, die onderling verschillen in productielocatie en logistieke grondvorm. Fabrieken, magazijnen en markten zijn onderling verbonden door één of meerdere transportroutes. Door te dobbelen mag een speler zetten uitvoeren. Het aantal gegooide ogen verdeelt hij over productie, transport en einddistributie naar de markt. De speler die het eerste 25 producten op de markt heeft gebracht, is winnaar. Vooraf wordt het scenario waaronder het spel gespeeld wordt bepaald. Vraagt de markt om een duur of een goedkoop product, en is deze vraag regelmatig of zeer onregelmatig? De spelers passen hierop hun keuze aan van de juiste inrichting en besturing van de supply chain.

 

Oordeel TNO testteam: Het doornemen van de spelregels doet je even de moed in de schoenen zakken, maar wanneer je aan de gang bent vallen de puzzelstukjes al snel op z’n plaats en is het een goed logistiek-inhoudelijk spel om met een groep te spelen. De tactiek bij het kiezen van de juiste supply chain in het begin is een belangrijk moment, en daarnaast  is het bespelen van je medespelers van belang. Waar je ze het ene moment dwarszit door bijvoorbeeld een wegblokkade op te werpen, wil je op het andere moment weer profiteren door met elkaar samen te werken. Dit aspect zorg wel voor de fun-factor. Helaas blijkt na het spelen de geluksfactor ook erg groot, diegene die de dobbelstenen het beste kan beroeren is spekkoper. Al met al, een leuk spel dat een aardig inzicht geeft in de inrichting en besturing van logistieke ketens. Niet-logistici kunnen zich in het begin wel door de logistieke termen uit het veld laten slaan, maar tijdens het spel blijkt het mee te vallen.

 

Einduitslag test Logistieke bordspellen

De beoordeling van de drie spellen op de 8 criteria heeft de volgende einduitslag opgeleverd:

 

 

Spellen 

Rotterdam

Logistico

Supply chain game

Logistieke inhoud

2,5

4

3,5

Leerzaamheid

2,5

3

3,5

Realisme

2

3

Tactiek

3,5

4,5

2,5

Geluk

2,5

2,5

Fun

4

Complexiteit

2,5

4

3

Aantrekkelijkheid verpakking

4

3

2,5


Totale beoordeling

2,8

3,7

3,3

Noot: Toekenning score van 1 tot 5 op ieder criterium

 

 

Eindoordeel van de test

Het bordspel Logistico heeft de beste score gehaald bij het TNO testteam, omdat het strategisch het meest uitdagend is en je continu intermodale trade-offs moet maken. De Supply Chain game heeft de tweede plaats opgeëist, vanwege de beste gelijkenis met de logistieke ketenpraktijk. Het havenspel Rotterdam is tenslotte derde geëindigd, vooral omdat het het eenvoudigst van de drie is.

 

Maar terugkijkend zijn eigenlijk alle drie de bordspellen de moeite van de aanschaf en het spelen waard, maar wel voor verschillende doelgroepen. Het spel Rotterdam is vooral geschikt om te spelen met kinderen in de leeftijd 10 tot en met 14, het biedt een goed inzicht wat er in de haven van Rotterdam gebeurt.

 

Het spel Logistico vraagt meer strategisch denken, en is meer voor middelbare scholieren geschikt. De Supply Chain Game is ook voor deze doelgroep geschikt, maar kan ook uitstekend met volwassenen worden gespeeld, en laat vooral praktisch zijn wat termen centrale-regionale distributie en 1-tier en 2-tier in de praktijk betekenen. Alle spellen zijn dus door het TNO testteam geschikt bevonden voor de lange winteravonden – en ze leren de deelnemers en passant nog wat over logistiek ook!

 

Met dank aan de overige leden van het TNO testteam: Diederik de Ree, Bas van der Moolen, Frank van Lange, Gerwin Zomer.

 

Lees ook:

Reageer op dit artikel