blog

Integrale ICT in supply chain nog ver te zoeken

Supply chain

Hoewel de namen van softwarepakketten anders doen vermoeden, is een overkoepelende ICT-toepassing voor een complete supply chain voorlopig nog een heel eind weg. Zeker als we bedenken dat een supply chain eigenlijk slechts een klein een onderdeel is van een veel groter netwerk.

Aldus Vincent van Blitterswijk (EVO), hij was een van de sprekers op de vakbeurs ICT&Logistiek 2007.  Als het gaat om ICT in de supply chain is het belang te definiëren wat we precies verstaan onder ‘supply chain’. In het Nederlands hebben we het over ketenlogistiek en om het belang van de klantvraag de onderstrepen wordt ook de term ‘demand chain’ steeds vaker gebruikt. Een supply chain heeft per definitie betrekking op meerdere schakels, ICT in de supply chain dus ook en dat is precies waar het vaak aan schort,

 

Koppelingen

De laatste decennia is er natuurlijk het nodige gebeurd op het gebied van informatie-uitwisseling tussen de verschillende schakels in de keten. De ontwikkeling van EDI heeft daarin een belangrijke rol gespeeld. Met de komst van internet zijn de mogelijkheden nog verder toegenomen. Het is daarom opvallend dat in veel bedrijven (met name in het MKB) dergelijke methoden van gegevensuitwisseling nog maar beperkt in gebruik zijn. Telefoon, fax en e-mail zijn wat dat betreft nog steeds de meest gebruikte methoden om informatie uit te wisselen.

 

Onderlinge koppeling moeizaam

Hoewel ERP-systemen steeds verder worden uitgebouwd in mogelijkheden, blijft onderlinge koppeling dus nog een moeizaam punt. Dat heeft uiteraard te maken met het feit dat een logistieke keten eigenlijk niet bestaat, maar er altijd sprake is van een netwerk met meerdere toeleveranciers en meerdere afnemers. In deze netwerken wordt doorgaans een zeer grote diversiteit aan (ERP-)systemen gebruikt, waardoor gestandaardiseerde koppelingen zeer moeizaam te realiseren.

 

Supply Chain Software

Hoewel het in de praktijk dus moeilijk is om gegevens uit ERP-systemen elektronisch uit te wisselen, is er volop aanbod van software met namen als ‘Advanced Planning en Scheduling’ (APS) en ‘Supply Chain Planning’. Dergelijke software is gericht op het optimaliseren van een keten als geheel. We hebben het dan bijvoorbeeld over het optimaliseren van zowel een productieplanning als de voorraad en/of de distributieplanning. In de praktijk dienen deze verschillende schakels dan meestal wel binnen één organisatie te vallen. Problemen met koppelingen, verschillende belangen en het feit dat er altijd sprake is van een netwerk belemmeren ICT-toepassingen in de supply chain buiten de eigen organisatie.

 

Voorwaarden ICT-toepassingen in supply chain

Het bovenstaande betoog doet vermoeden dat het somber is gesteld met ICT-toepassingen die een supply chain die uit meerdere organisaties bestaat beter kan laten functioneren. Er zijn natuurlijk wel degelijk mogelijkheden om een logistieke keten te verbeteren, maar doorgaans spelen andere factoren daarbij een veel grotere rol dan de ICT zelf.

 

1.      Inzicht in eigen positie in de Supply Chain

Voordat bedrijven kunnen beginnen aan verbeteringen in de Supply Chain is het een absoluut vereiste om goed inzicht te hebben in de eigen positie in de Supply Chain: welke rol of rollen speel je als organisatie en hoe belangrijk zijn verschillende ketenpartners voor jou en vice versa. Een hulpmiddel om de verhouding tot leveranciers te bepalen is bijvoorbeeld de matrix van Kraljic (zie http://www.logistiek.nl/archief/id23616-inkoopportfolio_van_kraljic.html)

 

2.      Vertrouwen in keten partners

Een tweede belangrijke voorwaarde voor een succesvol project op het gebied van Supply Chain management is een stevig vertrouwen in andere ketenpartners. Vertrouwen uit zich dan met name in het delen en gebruik van (commerciële) informatie.

 

3.      Eigen organisatie op orde

Om verbeteringen met ketenpartners te kunnen realiseren moet allereerst de eigen organisatie op orde zijn. Hierbij kan gedacht worden aan een betrouwbaar inzicht in en beschikbaarheid van eigen gegevens en inzicht in kosten en prestaties (KPI’s) van diverse deelprocessen.

 

4.      Verdeling van de ‘ketenwinst’

Verbeteringen in de logistieke keten zijn uiteindelijk gericht op een financieel voordeel. Een cruciale succesfactor is de vraag op welke wijze dit voordeel wordt verdeeld in de keten. Dat verbeterprojecten in de keten daarom vaak mislukken kan vanuit de theorie worden verklaard aan de hand van het “Prisoner’s Dilemma”(zie http://www.logistiek.nl/dossierartikelen/id963-eeuwige_trouw_in_de_keten_loont.html). Individuele organisaties worden continu verleid voor optimalisatie binnen de eigen organisatie te kiezen.

 

Drie toepasingen

Als er in een keten aan de hierboven genoemde voorwaarden wordt voldaan zijn er diverse mogelijkheden waarop ICT een ondersteunende rol in de supply chain kan vervullen. Hierbij kan onderscheid worden gemaakt naar toepassingen op operationeel, tactisch en strategisch niveau.

 

1. Operationele toepassingen

De meest voor de hand liggende oplossing op operationeel niveau is het elektronisch uitwisselen van gegevens. Naast ordergegevens kan hierbij ook gedacht worden aan bijvoorbeeld factuurgegevens. Hoewel dit in veel organisaties al wordt toegepast, is er hier met name bij MKB-bedrijven nog veel verbetering mogelijk. Het gebruik van EDI en internet om een koppeling tussen ERP-systemen te realiseren is daarbij essentieel.

 

2. Tactische toepassingen

Toepassingen op tactisch niveau vragen duidelijk meer van organisaties binnen een logistieke keten. Toepassingen op dit niveau zijn bijvoorbeeld het delen van actuele verkoopinformatie (ECR) of voorraadinformatie met andere ketenpartijen of het gezamenlijk opstellen van een vraagvoorspelling (Collaborative Planning, Forecasting and Replenishment, CPFR). ICT-leveranciers spelen hier op in door specifieke software op het gebied van forecasting en voorraadbeheer aan te bieden of deze te integreren in ERP-software.

 

3. Strategische toepassingen

Op strategisch niveau gaat het om de besturing en de grondvorm van de logistieke keten. Concepten als Vendor Managed Inventories (VMI) grijpen in op de wijze waarop een keten met meerdere schakels is ingericht. ICT is daarbij vooral ondersteunend, de wijze waarop organisaties met dergelijke aanpassingen om gaat is veel meer bepalend voor het uiteindelijke succes. Op ICT-gebied komen daarnaast steeds meer toepassingen beschikbaar voor het (periodiek) ontwerpen van een logistieke keten (Supply Chain Design).

 

Aan de slag

Bedrijven die succesvol verbeteringen in gang willen zetten die de muren van de eigen organisatie overstijgen, dienen eerst een aantal zaken op orde te hebben: inzicht in de eigen positie, vertrouwen in ketenpartners, de eigen organisatie en duidelijkheid omtrent de vraag waar besparingen terecht gaan komen. Vervolgens geldt voor dat ICT uiteindelijk een ondergeschikte rol speelt aan de (on)mogelijkheden van een organisatie. Om de kans van slagen zo groot mogelijk te maken is het daarom verstandig om kleinschalig te starten (één klant, één leverancier, één productgroep) en een concept van daaruit verder uit te rollen.

 

Ten slotte gaat de toepassing van ICT in de Supply Chain zeker niet per definitie om het gebruik van totaal andere concepten, juist in de (operationele) informatie-uitwisseling tussen ketenschakels is nog heel veel winst te behalen.

Reageer op dit artikel