blog

Kees Verweij licht de Top 100 ldv’ers 2012 toe

Logistieke dienstverlening

Een jaar met twee kanten, zo kan 2011 wel gekenmerkt worden. Een aantrekkende wereldhandel, een flinke toename van de Rotterdamse overslag, maar aan de andere kant een groot aantal faillissementen. Hoe onderscheid je je als logistiek dienstverlener in deze onzekere markt? En wie neemt de regie?

Kees Verweij licht de Top 100 ldv’ers 2012 toe

 

Het afgelopen jaar 2011 was voor logistiek dienstverleners en distributievervoerders in Nederland een jaar met twee gezichten. Aan de ene kant trok de wereldhandel weer wat aan, boekte de Rotterdamse haven met bijna 12 miljoen TEU een record in de overslag van containers en namen ook de files op de snelwegen met maar liefst 25% af. Echter, aan de andere kant bleef het consumentenvertrouwen broos, en was het aantal faillissementen nog nooit zo hoog. Binnen deze markt is er een steeds grotere uitdaging voor logistieke dienstverleners om zich te blijven onderscheiden van de concurrentie. Dat is goed mogelijk, want na het decennium van Value Added Logistics in het warehouse (2000-2010) lijkt het decennium van de netwerkregie aangebroken. Maar wie zijn hierbij de winnaars, en zijn producenten en retailers überhaupt bereid om de regie over hun logistieke processen uit handen te geven? Om dit in kaart te kunnen brengen, hebben we naast de top-100 zelf via een enquête de stand van zaken in kaart gebracht.

 

Contractlogistiek

De top-100 van logistiek dienstverleners is dit jaar op een iets andere wijze opgesteld. De focus ligt dit jaar sterker op de deelmarkten contract- en distributielogistiek in Nederland, waarbij logistieke dienstverleners onder contract waarde toevoegen aan producten in logistieke netwerken. Deze waardetoevoeging kan door het transport van A naar B zelf gebeuren, maar meer en meer vindt dit plaats door operaties in warehouses en andere locaties door de keten heen, van ompakken tot repareren en assembleren. Deze focus betekent dat we enkele deelmarkten dit jaar niet hebben meegenomen in de top-100 zelf. De belangrijkste van deze deelmarkten zijn de express- en koeriersmarkt, de markt van  afvalverwerking en recycling en de markt van verhuizingen. Ook is ervoor gekozen om de steeds meer opkomende transportnetwerken van samenwerkende zelfstandige logistieke dienstverleners en transporteurs niet mee te nemen, dit vanwege mogelijke dubbeltellingen in de lijst. Netwerken zijn alleen meegenomen als het één organisatie is met werkmaatschappijen.

 

De scherpere focus bij het samenstellen van de top-100 heeft niet geleid tot een radicaal andere samenstelling van de top-10. Nog steeds voert DHL Supply Chain de ranglijst aan, met op de plaats twee nu DB Schenker en op plaats drie Kuehne + Nagel. De top-3 van logistiek dienstverleners in Nederland heeft dus een Duitse moeder, en dit is geen verrassing, omdat de Duitse logistieke markt bijna 25% bedraagt van de totale Europese markt. De nummer twee DB Schenker heeft naast haar contractlogistieke activiteiten ook een belangrijke rol in het Nederlandse spoorvervoer. Ook de rest van de top-10 bestaat uit bedrijven met een buitenlandse moeder: 2 Amerikaans, 1 Duits, 1 Deens, 1 Frans, 1 Singaporees en 1 Nieuw-Zeelands. Een duidelijker illustratie van de mondialisering van de logistieke dienstverlening is er niet, en een belangrijke reden voor deze internationalisatie is dat het mondiaal aansturen en beheersen van netwerken steeds belangrijker wordt. Het aantal werknemers in Nederland bij de top-10 bedrijven is trouwens in 2011 vrijwel hetzelfde gebleven als in 2010.

 

Nrs. 11 t/m 100: diversiteit

De top 11 t/m 100 omvat een diverse groep van logistiek dienstverleners, die tussen de 170 en 850 werknemers in Nederland hebben. De grootste logistiek dienstverleners in Nederlandse handen staan net onder de top-11, met Bakker Logistiek als grootste, net voor Simon Loos, De Rijke, Nabuurs en Peter Appel, die alle in de top-20 staan. Opvallend in deze rij is dat vier van de vijf bedrijven zich specialiseren in de distributie van fast moving consumer goods, vooral supermarktartikelen. Het vervoer van artikelen van en naar supermarkten en bijbehorende dc’s is in Nederland van groot belang, en beslaat iets meer dan 5% van het totaal aantal wegkilometers. Alleen De Rijke is van oudsher actief in tankvervoer, maar in maart 2012 werd bekend dat het bedrijf besloten heeft om verder te investeren in logistiek en warehousing, en de ‘natte bulk’ activiteiten en mogelijk ook de ferry-operatie te verkopen. Verderop in de lijst zijn er verschillende deelmarktspecialisten te vinden, zoals Syncreon (hi-tech), TNT Fashion (kleding), Kloosterboer (koel- en vries), Van Den Bosch (bulk), Van der Vlist (exceptioneel) en De Winter (sierteelt),

 

Andere vervullen daarentegen een heel specifieke rol, zoals het Centraal Boekhuis (boekendistributie). Samen tonen zij aan dat logistieke dienstverlening in Nederland meer is dan alleen transport en opslag, en dat naast Value Added Logistics het kunnen voeren van een goede regie over een logistiek netwerk essentieel is.

 

Een laatste trend die we willen noemen is het ontstaan van hechtere samenwerking in de Nederlandse logistiek. Er zijn de afgelopen jaren enkele overnames geweest, zoals de overname van C. Huybregts door Bakker Logistiek en die van Van Opzeeland door Nabuurs. Ook is de overname van Wim Bosman door het Nieuw-Zeelandse Mainfreight vermeldenswaardig. Maar vaker gaan bedrijven samenwerken in transportnetwerken, waarbij het kan gebeuren dat de bedrijven uiteindelijk samengaan en één bedrijf worden. Dit is gebeurd in het geval van Fritom, dat daarom ook op deze lijst staat. Transportnetwerken waarbij de deelnemers zelfstandig blijven worden in een artikel elders in dit blad besproken.

 

Enquête: opgaande lijn

Samen met het verzamelen van de gegevens voor de top-100 is er ook een korte enquête gehouden, waarin 221 dienstverleners, verladers en intermediaire partijen hebben aangegeven wat hen in 2011 heeft beziggehouden. Twee-derde van de deelnemers aan de enquête (67%) was logistiek dienstverlener, terwijl 18% verlader of retailer was en 15% een andere functie had, in de keten of ondersteunend. Een eerste opmerkelijk resultaat van de enquête was dat 49% van de respondenten in 2011 een opgaande lijn in het transportvolume kende, ondanks de voortgaande economische crisis. Slechts 20% zag een neergaande lijn, terwijl bij eveneens 20% het behandelde volume gelijk was gebleven. Nog eens 5% zag vooral verbetering in de logistieke activiteiten, terwijl het transport in volume achterbleef. De stijging was vooral te merken bij de key accounts, hier zag bijna 41% een stijging, terwijl 34% een gelijk volume voor de key accounts noteerde.

 

Opvoeren beladingsgraad

Een tweede vraag in de enquête ging over het doel van het Topteam Logistiek: het verbeteren van de beladingsgraad van alle voertuigen (trucks, schepen, treinen) van 45% nu naar 65% in 2020. Ik ben daar sceptisch over, omdat voertuigen vaak niet voor niets niet geheel beladen zijn: er is dan een economische noodzaak. Daarnaast is slechts 15% van de voertuigen geheel leeg, en de overige 35% deels al vol. Dit laatste biedt in de praktijk minder bundelingsmogelijkheden volgens mij. Echter, ik kan het mis hebben, want de deelnemers aan de enquête denken er positiever over dan ik. Iets meer dan de helft (54%) denkt dat de gemiddelde beladingsgraad zo sterk kan stijgen in de komende acht jaar, mede door bundeling en de inzet van geavanceerde software op dit vlak. Slechts 17% denkt dat dit niet lukt, en delen dus mijn pessimisme. Wij gaan zien wie er gelijk krijgt!

 

Infrastructuurbeleid

Een volgende vraag ging over hoe de respondenten het beleid op het gebied van de infrastructuur van het Kabinet ervaarden. De meerderheid (54%) was hier positief over, al merkten 16% dit nog niet in hun eigen logistieke operaties. Daarnaast was 38% wat gereserveerder, waarvan 10% nog geen voortgang zag in de infrastructurele knelpunten die zij meemaken.  Al met al een groene kaart van de sector over het Kabinetsbeleid op dit vlak.

 

Samenwerkend specialist

Hoe kan je je als logistieke dienstverlener onderscheiden van de concurrentie? De meeste respondenten zagen de meeste kansen in het zoeken naar de beste samenwerking met de klant (41%), gevolgd door een profilering als specialist (36%). Waarschijnlijk kunnen deze twee mogelijkheden gekoppeld worden, waarbij een logistieke dienstverlener buiten de top-10 allereerst als specialist steengoed wordt in wat hij doet, en vervolgens op dit gebied nauw gaat samenwerken met zijn klanten, bijvoorbeeld op het gebied van netwerkregie. De generalisten zullen naar verwachting de strijd verliezen tegen de top-10 van dienstverleners die allen een mondiaal netwerk hebben.

 

Wie wordt netwerkregisseur?

Concluderend kunnen we stellen dat de top-100 van logistieke dienstverleners 2012 op hoofdlijnen niet veel lijkt te zijn veranderd ten opzichte van 2011. De top-10 van dienstverleners heeft nu allemaal een buitenlandse moeder of eigenaar, en kunnen uitgaan van mondiale logistieke netwerken om de klant van dienst te kunnen zijn. De bedrijven daaronder, op de nummer 11 tot en met 100, kunnen hiertegen concurreren door vooral als specialist samen te werken met de klant. De meeste van deze top-100 logistieke dienstverleners trachten de uitbestede logistieke processen van de klanten zoveel als mogelijk te optimaliseren via netwerkbesturing en -beheersing, oftewel netwerkregie. Dit kan de klant fikse voordelen opleveren, maar het is de vraag of de klant niet zelf de logistieke netwerkregie wil houden, zoals bedrijven als IKEA, Zara en ook SABIC, het chemische concern dat in 2011 de Nederlandse Logistiek Porijs heeft gewonnen, doen. De cruciale vraag is waar de netwerkregie van producenten en dienstverleners in de praktijk het best raakt en samenkomt. De dienstverleners die hier de juiste keuzes in weet te maken, kan spekkoper worden op de logistieke markt in 2012.

 

De andere logistieke deelmarkten: top-5 van bedrijven

Drie deelmarkten zijn dit jaar niet meegenomen in de top-100 van logistieke dienstverleners, vanwege de gekozen focus. Bij de koeriers- en express deelmarkt gaat het vaak niet om contracten maar om losse opdrachten van bedrijven en ook particulieren, en dit laatste geldt ook voor de deelmarkt van verhuizingen.

 

De koeriers- en express markt is hierbij het grootst, en de top-5 koeriers/express bedrijven hebben elk zoveel werknemers dat ze in de top-25 zouden kunnen staan. De overname van TNT Express door UPS is hierin nog niet meegenomen. De top-5 van afval/recylers is meer gemêleerd, met SITA en Van Gansewinkel als de grootse partijen op basis van het aantal werknemers.

 

De markt van verhuizers wordt tenslotte gedomineerd door 3 bedrijven met elk tussen de 500 en 700 werknemers. Deze drie deelmarkten zijn niet de enige die niet meegenomen zijn in de top-100 van logistieke dienstverleners, want van oudsher worden ook rederijen, spoorvervoerders, binnenvaartvervoerders  en terminals niet meegenomen.

 

 

Top-5 Koeriers/express

 

 

Top-5 Afval/recycling

 

 

Top-3 Verhuizers

 

1

DHL Express

4400

1

SITA

2230

1

UTS Management

700

2

TNT Express

3300

2

Van Gansewinkel

2000

2

Mondial Movers

500

3

Post NL

2907

3

Groot BV

750

3

Topmovers

500

4

GLS Netherlands

1500

4

Habe Retourencentrale

280

 

 

 

5

DPD

1000

5

Van Vliet Transport

140

 

 

 

 

 

 

 

Reageer op dit artikel