blog

Logistieke uitdagingen voor Nederlandse ziekenhuizen

Home

Logistieke uitdagingen voor Nederlandse ziekenhuizen
Logistieke uitdagingen voor Nederlandse ziekenhuizen

Nederlandse ziekenhuizen verbeteren sterk in medische kwaliteit, maar presteren minder goed dan afgelopen jaar op patiëntgerelateerde planning, blijkt uit onderzoek. Als elk algemeen ziekenhuis erin zou slagen elke patiënt tijdig door te laten stromen levert dit een besparing van de zorgkosten van 10-15 miljoen euro.

Het gaat goed met de zorg in Nederland, hoewel incidenten de afgelopen periode het tegen­overgestelde suggereren. In de jaarlijkse studie van The Frontier Centre for Public Policy, de Euro-Canada Health Consumer  Index 2009, eindigt Nederland op de eerste plaats. In deze studie wordt Canada gebenchmarked met 29 Europese landen. De afgelopen 5 jaar eindigde Nederland continu in de top 5. Het Nederlandse gezondheidszorg systeem wordt daarom gezien als het beste systeem in Europa. Maar het kan natuurlijk altijd beter.

 

Zeven uitdagingen voor Ziekenhuizen

Uit de jaarlijkse ziekenhuisstudie van Roland Berger Strategy Consultants blijkt dat ziekenhuizen in Nederland de afgelopen jaren efficiënter zijn gaan werken. Zowel de medisch kwaliteit als de financiële en operationele prestaties zijn erop vooruit gegaan. Maar om  ook in de toekomst goede en betaalbare zorg te kunnen leveren, zijn er nog een zevental uitdagingen.

1 Transparantie:
de indicatoren van de Inspectie voor de Gezondheidszorg om de kwaliteit van ziekenhuizen te meten, geven de patiënt te weinig inzicht.

2 Afstemming in de keten:
momenteel slagen nog te weinig ziekenhuizen erin om goed binnen de zorgketen (met andere partijen zoals huisartsen, diëtisten en medisch specialisten) te sturen.

3 Langetermijnstrategie:
veel bestuurders verschuilen zich achter zogenaamde onduidelijke regelgeving vanuit de overheid, maar die kaders zijn op hoofdlijnen al vanaf 1994 ongewijzigd gebleven.

4 Keuzes maken:
de marktwerking dwingt ziekenhuizen om keuzes te maken in welke specialismen ze wel en niet willen aanbieden. 55 procent doet dit niet, de 45 procent die wel keuzes maakt, blijkt financieel en operationeel aanzienlijk beter te presteren.

5 Productiviteitsverhoging:
in 2020 is er een tekort in ziekenhuizen van 20.000 arbeidskrachten. Als elk ziekenhuis een additionele productiviteitsverhoging realiseert van jaarlijks 0,9 procent, is het tekort te ondervangen.

6 Marktwerking vereist afschaffing numerus fixus:
er zijn niet genoeg medisch specialisten – een schaarste die leidt tot hoge zorgkosten -, dus hoog tijd om de numerus fixus en de beperking van opleidingsplaatsen voor de studie medicijnen op te heffen. Klassieke tegenwerpingen (kosten voor de gezondheidszorg en opleidingen worden te hoog) blijken niet waar.

7 Netwerkvorming wetenschap:
per onderzoeksgebied moet meer schaalgrootte worden gerealiseerd en ook moeten er meer netwerken komen van ziekenhuizen die hun opgedane kennis kunnen doorvertalen naar reguliere zorg en opleidingen

 

Zorglogistieke uitdagingen

Uitdagingen 2 en 5 liggen mede op het zorglogistieke vlak. De Nederlandse ziekenhuizen verbeteren sterk in medische kwaliteit, maar presteren minder goed dan afgelopen jaar op patiëntgerelateerde planning. Het percentage afgezegde operaties is sterk gestegen, evenals het percentage verkeerde-bedpatiënten . In 2008 was in 2,0% van de verpleegdagen sprake van deze situatie. Als elk algemeen ziekenhuis erin zou slagen elke patiënt tijdig door te laten stromen levert dit een besparing van de zorgkosten van 10-15 miljoen euro.
 

Chronisch zieken, 20 procent van alle verzekerden in Nederland, bepalen 60% van de totale zorgkosten. Zij hebben zorg nodig van verschillende aanbieders (o.a. huisartsen, fysiotherapeuten, medisch specialisten). Soms opvolgend, veelal parallel.  Zorgaanbieders die er in slagen goed te sturen in deze zorgketen kunnen zich op positieve wijze onderscheiden  t.o.v. hun concurrenten.

Indien de historische productiviteitsontwikkeling zich doorzet, heeft Nederland in 2020 een tekort van 20.000 arbeidskrachten in ziekenhuizen, onder wie circa 8.000 verpleegkundigen. Naast het gezamenlijk vergroten van het aanbod van arbeid door meer verpleegkundigen op te leiden, kan een individueel ziekenhuis dit tekort opvangen door een 0,9% additionele stijging in productiviteit te realiseren. Ambitieus, maar haalbaar mits hierop sterk wordt gestuurd. Bijvoorbeeld middels functiedifferentiatie, beter inspelen op variatie in de zorgvraag en betere planning.

 

Waardegedreven zorglogistiek

Factoren die de uitkomst van zorg beïnvloeden zijn met name kwaliteit van het medisch handelen, samenhang en coördinatie in de (multidisciplinaire) behandeling, toegankelijkheid en snelheid van de zorg, maar ook bejegening/aandacht en service zijn factoren die de uitkomst kunnen beïnvloeden. Het zwaartepunt voor het realiseren van een betere (gezondheids)uitkomst hangt af van de aard van de zorgvraag en het type patiënt. Zo is snelheid belangrijker voor de uitkomst voor een patiënt die met spoed zorg nodig heeft, is beschikbaarheid van zeldzame kennis noodzakelijk voor een goede uitkomst bij de behandeling van een complexe weinig voorkomende zorgvraag en hecht een patiënt met een chronische zorgvraag mogelijk juist meer aan nabijheid en vertrouwen in de relatie met de zorgverlener.

Focus daarom op de organisatie rond de zorgvraag, hierdoor wordt de continuïteit en coördinatie in het zorgproces bewaakt.

 

Reageer op dit artikel