artikel

Nieuwe btw-regels voor goederenvervoer in 2010

Distributie Premium

Vanaf 1 januari 2010 treedt het ‘btw-pakket’ in werking. Het pakket behelst nieuwe Europese btw-regelgeving waardoor er met name bij grensoverschrijdende diensten ingrijpende wijzigingen worden doorgevoerd. Bert Laman van Mazars legt de gevolgen voor transportondernemingen uit.

 

De wijzigingen hebben veel administratieve gevolgen. Wat gaat er veranderen en hoe u zich daarop kunt en moet voorbereiden?

  • 1. Het bwt-pakket

Het btw-pakket bestaat uit drie delen:

  • wijziging van de regels voor de ‘plaats van dienst’ (dit is het land van heffing);
  • een aantal hiermee samenhangende wijzigingen (aangekondigd als: vereenvoudigingen) op administratief vlak en
  • een wijziging van de teruggaafprocedure voor buitenlandse btw voor in de Europese Unie gevestigde belastingplichtigen.

De wijziging van de regels voor de ‘plaats van dienst’ heeft ook gevolgen voor de transport en logistieke sector.

  • 2. ‘De huidige ‘plaats van dienst’-regeling

Op grond van de ‘plaats van dienst’-regels kan bepaald worden in welk land grensoverschrijdende diensten nu precies belastbaar zijn voor de btw.

 

Op grond van de huidige hoofdregel zijn grensoverschrijdende diensten op dit moment  belast in het land waar de dienstverrichter is gevestigd. Op deze hoofdregel bestaan echter veel uitzonderingen. Tot die uitzonderingen behoort ook het zogenaamde intracommunautaire goederenvervoer; het vervoer van goederen waarbij de plaats van vertrek en de plaats van aankomst van dat vervoer op het grondgebied van twee verschillende lidstaten van de EU gelegen is.

  • 3. De huidige regeling: goederenvervoer binnen de Eu

De huidige regeling voor intracommunautaire goederenvervoerdiensten houdt in dat die diensten in principe btw-belast zijn in het land van vertrek. Dit geldt zowel wanneer de opdrachtgever een particulier is als wanneer het een ondernemer is die aan de vervoerder een btw-identificatienummer opgeeft dat hem is verstrekt in het land waar het vervoer aanvangt.


Voorbeeld:

Een Franse ondernemer geeft aan een Nederlandse expediteur opdracht om goederen te vervoeren van Nederland naar Frankrijk. De plaats van dienst is dan Frankrijk. De Franse ondernemer zal de verschuldigde Franse btw (TVA) aan zijn fiscus moeten afdragen.

Indien echter een Belgische zusteronderneming van de Franse ondernemer de opdracht tot vervoer naar Frankrijk gegeven zou hebben, zou de plaats van dienst België zijn geweest.

Een belangrijke en veel voorkomende uitzondering op deze hoofdregel geldt voor de situaties waarin de opdrachtgever zich identificeert met een btw-identificatienummer uit een andere EU-lidstaat dan de lidstaat van vertrek. Dan wordt de vervoersdienst belast in de lidstaat waar de opdrachtgever als btw-ondernemer is geregistreerd.

De huidige regeling voor intracommunautaire vervoersdiensten kost de nodige hoofdbrekens.

  • 4. De nieuwe ‘plaats van dienst’-regeling

Met ingang van 1 januari 2010 zullen er twee hoofdregels voor grensoverschrijdende diensten zijn, een hoofdregel voor diensten aan andere btw-ondernemers en een hoofdregel voor diensten aan niet-btw-ondernemers.

Op basis van de hoofdregel voor btw-ondernemers zullen grensoverschrijdende diensten voortaan belast zijn in het land waar de afnemer van de dienst is gevestigd. De btw wordt via verlegging geheven, dus de afnemer moet over de waarde van de afgenomen dienst btw aangeven op aangifte en zal deze btw in de regel ook meteen weer via diezelfde aangifte in aftrek kunnen brengen.

Voor grensoverschrijdende diensten aan niet-btw-plichtigen (dus: aan afnemers zonder btw-identificatienummer) blijft de huidige hoofdregel gehandhaafd. Dit betekent dat die diensten belast blijven in het land waar de dienstverrichter is gevestigd.

Net als in de huidige situatie kennen de nieuwe hoofdregels een aantal uitzonderingen waardoor het geheel, dat altijd al moeilijk in elkaar zat, in feite nog steeds lastig toepasbaar blijft.

  • 5. De nieuwe regeling: goederenvervoer binnen de EU

De nieuwe plaats van dienst regeling heeft ook consequenties voor het goederenvervoer.

Het intracommunautaire goederenvervoer, dat in opdracht van een buitenlandse btw-ondernemer zal voortaan altijd belast zijn in het land van de afnemer. De btw wordt bij de afnemer,  via verlegging, geheven.

Echter, ook alle andere binnen de Europese Unie verrichte vervoersdiensten in opdracht van buitenlandse btw-ondernemers, zoals binnenlands vervoer (ook in het buitenland) en kop-staart-vervoer, zullen voortaan belast zijn in het land  van de afnemer van de dienst.

 


Voorbeeld 1

Een Nederlands vervoersbedrijf vervoert goederen vanuit Nederland naar Duitsland in opdracht van een Nederlandse ondernemer.

Consequentie: het Nederlandse vervoersbedrijf moet 19% Nederlandse btw in rekening brengen.


Voorbeeld 2

Een Nederlands vervoersbedrijf vervoert in opdracht van een Duitse ondernemer goederen van Rotterdam naar Amsterdam.

Consequentie: het Nederlandse vervoersbedrijf berekent geen btw omdat de btw verschuldigd is in het land van de opdrachtgever, Duitsland. De Duitse opdrachtgever moet Duitse btw over de afgenomen transportdienst op aangifte aangeven en zal deze btw in dezelfde aangifte weer als voorbelasting in aftrek brengen.

De hier beschreven nieuwe regeling geldt overigens ook wanneer in opdracht van een ondernemer die buiten de Europese Unie gevestigd is vervoer binnen de Europese Unie plaatsvindt.


Voorbeeld 3

Een Nederlands vervoersbedrijf vervoert goederen in opdracht van een Zwitsers bedrijf van Duitsland naar Oostenrijk.

Consequentie: het Nederlandse vervoersbedrijf factureert de vervoersdienst zonder btw aan de Zwitserse opdrachtgever. Het zal van de btw-regelgeving in Zwitserland afhangen of de Zwitserse opdrachtgever Zwitserse btw over de afgenomen dienst moet aangeven.


Voorbeeld 4

Een Nederlands vervoersbedrijf vervoert goederen in opdracht van een Japans bedrijf van Rotterdam naar Amsterdam.

Consequentie: het Nederlandse vervoersbedrijf factureert de vervoersdienst zonder btw aan de Japanse opdrachtgever.

 

  • 6. Administratieve gevolgen

Alhoewel ‘vereenvoudiging’ van het Europese btw-systeem één van de doelstellingen van het btw-pakket is, heeft de nieuwe regelgeving nogal wat administratieve implicaties:

  • De factuur

De Europese Richtlijn met betrekking tot de nieuwe plaats van dienst schrijft voor grensoverschrijdende diensten die belast worden bij de opdrachtgever tot de dienst voor dat dat op de factuur vermeld wordt. Hierbij moeten de factureringsregels van het land van heffing gevold worden.

Concreet betekent dit dat een Nederlandse ondernemer zich op de hoogte moeten stellen van de wijze waarop de 27 verschillende lidstaten van de Europese Unie vinden dat het van toepassing zijn van de verleggingsregeling op de factuur vermeld moet worden.

Op dit moment wordt binnen Europa ook onderhandeld over een andere Europese Richtlijn, te weten een richtlijn over elektronisch factureren. Nederland staat in die onderhandelingen positief tegenover het uitgangspunt om de factureringsregels te laten gelden waarmee de ondernemer in eigen land  bekend is.

Zover is het echter nog niet! Het is ook niet te voorspellen of de landen om ons heen zich zo coulant als Nederland zullen opstellen bij de toepassing van de factureringsregels. Wij adviseren om op uitgaande facturen in ieder geval wel steeds aan te geven dat de btw via verlegging geheven wordt (bijvoorbeeld met: “VAT shifted to recipiënt”) en daarbij de toepasselijke Richtlijnartikelen (Article 44 en 196 VAT Directive 2006/112) te vermelden.  Verder zal uiteraard altijd het btw-identificatienummer waaronder de opdrachtgever de dienst afneemt op de factuur vermeld moeten worden.

De aangifte

De huidige btw-aangifte kent nog geen specifieke rubriek voor grensoverschrijdende diensten, die belast worden bij de opdrachtgever. We kennen wel een rubriek voor intracommunautaire leveringen, te weten rubriek 3b, Leveringen naar landen binnen de EU.

In de nieuwe aangifte zullen de intracommunautaire diensten samengevoegd moeten worden met eventuele intracommunautaire leveringen en aangegeven moeten worden in de genoemde rubriek 3b.

Afgenomen intracommunautaire diensten, die dus via verlegging bij de Nederlandse opdrachtgever belast moeten worden, zullen in rubriek 2a, Leveringen / diensten waarbij de heffing van omzetbelasting naar u is verlegd, verantwoord moeten worden.

  • Nieuw: listing intracommunautaire diensten

Een compleet nieuwe administratieve verplichting is dat ondernemers die intracommunautaire diensten verrichten vanaf 1 januari 2010 een listing moeten gaan invullen en indienen bij de Belastingdienst. Hiertoe zal de bestaande Opgaaf intracommunautaire leveringen uitgebreid worden met een kolom voor diensten.

Via de listing zal de ondernemer voortaan periodiek, gespecificeerd per buitenlandse afnemer, opgaaf moeten gaan doen van de intracommunautaire diensten die in een bepaald tijdvak verricht zijn.

  • Nieuw: tijdstip verschuldigdheid btw

Een zeer ingrijpend nieuw aspect van de Europese Richtlijn is dat  met ingang van 1 januari 2010 het tijdstip waarop de dienst wordt verricht bepalend is voor de gegevensverwerking in de btw-aangifte en dus voor de verschuldigdheid van de btw. Tot die datum is (in Nederland) steeds de factuurdatum bepalend. De wijziging geldt overigens alleen voor de diensten die onder de nieuwe hoofdregel vallen, dus voor de diensten van ondernemers aan ondernemers die belast zijn in de lidstaat van de opdrachtgever via verlegging, hetgeen voor veel grensoverschrijdende transportdiensten het geval zal zijn.

Volgens de staatssecretaris van Financiën valt het met die nieuwe verplichting nog wel mee: ondernemers in de landen om ons heen zouden al jaren op deze manier hun diensten aangeven.

Wat hier ook van zij, de Nederlandse ondernemers zullen hun administratieve systemen moeten aanpassen aan het nieuwe tijdstip van verschuldigdheid. Hiertoe zal mogelijk ook nieuwe software moeten worden ontwikkeld.
In zijn brief van 22 september 2009, gericht aan de Tweede kamer, geeft de staatssecretaris van Financiën wel aan dat de Belastiingdienst de regelgeving zo soepel mogelijk uitvoert waar zich problemen voordoen. Dat klinkt leuk, maar neemt de extra administratieve lasten voor ondernemers van het nieuwe tijdstip van verschuldigdheid niet weg.

  • 7. Teruggaafprocedure buitenlandse btw

Een andere belangrijke wijziging die met ingang van 1 januari 2010 wordt doorgevoerd betreft een vereenvoudiging in de teruggaafprocedure rondom in het buitenland betaalde btw.

Bedrijven die in het buitenland zakelijke kosten hebben gemaakt en daarop buitenlandse btw hebben betaald, kunnen deze btw in de regel terugvragen in het buitenland. De teruggave is geen automatisme: uiteraard moet blijken dat de kosten in het kader van de onderneming gemaakt zijn, de factuur moet aan de onderneming gericht zijn en de btw moet in het betreffende buitenland ook terug te claimen zijn. Dat is lang niet met alle kosten het geval.

Met ingang van 1 januari 2010 kunnen ondernemers in hun thuisland btw-teruggave voor alle 27 landen van de Europese unie vragen. Zij kunnen dit doen via een elektronische portal bij de Belastingdienst in de lidstaat waar zij zijn gevestigd.

Eén en ander betekent dat in Nederland gevestigde ondernemers voortaan hun verzoeken om teruggave van buitenlandse btw via de Nederlandse Belastingdienst kunnen terugvragen. De Belastingdienst stuurt het verzoek door naar de desbetreffende lidstaat, waarna deze over het verzoek beslist. Die beslissing moet vallen binnen acht maanden na de ontvangst van het verzoek om teruggave. Nieuw in de regeling is voorts dat de lidstaten rente verschuldigd zijn wanneer zij de teruggaaf te laat betalen.

  • 8. Tot slot

De nieuwe plaats van dienst regeling die op 1 januari 2010 in werking treedt, noopt transport- en logistieke bedrijven om zich te bezinnen op de fiscale consequenties van hun diensten. Verder zal men kritisch naar het facturatiesysteem moeten kijken en de administratie klaar moeten maken voor de nieuwe listingverplichting en de wijzigingen in het moment van verschuldigdheid van de btw.

Zie ook: de website van de Belastingdienst over dit onderwerp…

 

Reageer op dit artikel