blog

Coaching van fysieke arbeid: een trainingsguide

carrière & mensen

Coaching van fysieke arbeid: een trainingsguide

Professionele coaching is belangrijk bij een verantwoorde omgang met fysiek werk. De direct leidinggevende zou veel meer een moderne sportcoach moeten zijn dan een klassieke manager. De invulling van deze coaching is in elke organisatie anders en moet op maat worden ingericht. Bert van de Wijdeven vertelt hier hoe.

Rondom het begrip coaching heerst veel verwarring. Sommigen zien het als leidinggeven op een ‘vriendelijke manier’, anderen zien het beeld van een trainer die langs de lijn zijn ploeg opzweept. Coaching betekent letterlijk: Iemand begeleiden van A naar B. Het begrip coach is namelijk afgeleid van het Engelse woord voor koets of koetsier. De koetsier kent de route van A naar B en hij weet ook waar de valkuilen liggen. Hij weet de reizigers te vermaken zodat ze de lange reis volhouden en hij kan redelijk zeker aangeven wanneer en hoe de eindbestemming wordt bereikt. Bij de coaching van fysieke arbeid kunnen drie trajecten worden onderscheiden op de route van A naar B:

 

Motoriek

De Coach Fysieke Arbeid kan een medewerker begeleiden van een belastende werkwijze naar een  minder belastende werkwijze.  De coach kent het werk goed. Hij weet waar de belastende momenten zitten en kan iemand trainen in arbeidsmotoriek en in de juiste tactiek in het werk. Hij is pas tevreden als er een automatisme in de nieuwe werkwijze aanwezig is.

Analyse

De Coach Fysieke Arbeid kan de werkomgeving beoordelen en verbeteren. Dat wil niet zeggen dat hij een ergonoom of een arbeidsanalist moet zijn. Maar hij kan volgens een eenvoudige opzet het werk in kaart brengen en een analyse maken van de fysieke belasting. Op basis daarvan brengt hij volgens een vaste structuur verbeteringen aan en voert deze door.

Borging

De Coach Fysieke Arbeid kan er tevens voor zorgen dat het onderwerp fysieke belasting binnen het team gaat leven. Het moet een cultuur worden om hier op een professionele manier mee om te gaan. Dat is de derde rol die voor de coach is weggelegd. Hij evalueert regelmatig hoe het werk wordt uitgevoerd, kan dat beoordelen en weet  zijn team te motiveren. Hij zorgt voor een goede begeleiding van nieuwe medewerkers. Deze vorm van coaching is dus op de groep gericht en wordt ‘borging’ genoemd om verwarring met het algemene begrip ‘teamcoaching’ te voorkomen.

Verschillende kanten van coaching; wie doet wat?

In elke organisatie waar fysiek werk een rol speelt zijn de eerdergenoemde aandachtsgebieden aan de orde: motoriek, analyse en borging. Waar de focus op komt te liggen kan verschillen. In een omgeving waar weinig veranderingen plaatsvinden, bijvoorbeeld in een magazijnomgeving, zal het accent liggen op de coaching van motoriek. In een omgeving met veel wisselende werkzaamheden, is het de analysekant die aanzienlijk meer aandacht moet krijgen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de technische dienst binnen een bedrijf.

Dit betekent niet dat er ook drie coaches moeten zijn. Soms is het mogelijk om de coachingsactiviteiten bij één persoon neer te leggen. Dat is efficiënt en makkelijk te organiseren. Soms is het beter om de analysekant bij de arbeidsanalist te leggen, de motorische coaching bij enkele medewerkers in het team zelf en de borging bij de direct leidinggevende. De meest gewenste invulling hangt van veel factoren af. Bijvoorbeeld: Past het in de ‘workload’? Past het bij de andere verantwoordelijkheden? Heeft iemand de juiste competenties? Zo moet een coach die motoriek traint bij orderverzamelaars een goed voorbeeld kunnen geven. Dat is voor veel teamleiders in de logistiek geen vanzelfsprekendheid.

Rol van leidinggevende

Binnen elke organisatie moet worden gezocht naar een passende invulling. Hoe dat er ook uitziet, de direct leidinggevende zal altijd een belangrijke rol spelen. Het aandachtsgebied van de borging is sowieso zijn ‘pakkie an’. De analyse en het trainen van motoriek kan worden uitbesteed, maar ook daar is de direct leidinggevende belangrijk in de aansturing. Het is ondenkbaar dat iemand die leiding geeft aan een team dat fysiek werk verricht geen verstand heeft van de fysieke aspecten van dat werk en van de manier waarop dat kan worden getraind. In de sportomgeving bestaat het niet dat een coach alleen leidinggevende kwaliteiten heeft. Daar wordt de rol van trainer/instructeur met die van manager gecombineerd. In het fysieke werk is inmiddels gebleken dat die combinatie ook het meest succesvol is.

Coaching van fysieke arbeid; de succesfactoren

Voor elke vorm van coaching is een aantal succesfactoren bekend. Dit geldt ook voor het coachen van fysiek werk. Zo moet er een duidelijk beleidskader zijn waarbinnen de coaching zich afspeelt en zijn wederzijds vertrouwen en inlevingsvermogen belangrijke randvoorwaarden. Ook moet de coach bekend zijn met het werk, moet hij de juiste vertaling weten te vinden naar de praktijk en moet hij rekening houden met  het mentale proces. Laatstgenoemde is bij de coaching van fysiek werk erg belangrijk. Deze vorm van coaching is in een bedrijfsomgeving nu eenmaal niet vanzelfsprekend. Vooral bij de implementatie ervan is het spitsroede lopen voor de nieuwe coaches. Dat vraagt veel ondersteuning vanuit de bedrijfsorganisatie. Als het eenmaal is ingeburgerd krijgen de coaches veel waardering voor hun werk. Coaching heeft een positief effect op de beleving en motivatie van de medewerker en vormt daarom een belangrijke factor in de uiteindelijke performance van het team.

‘Coachen is kicken’

Momenteel zijn er meer dan 900 geregistreerde Coaches Fysieke Arbeid in tientallen organisaties actief. Zij zorgen voor een professionele omgang met fysieke arbeid, met als doel om de fysieke belasting te verminderen en meer betrokkenheid en werkplezier te realiseren. Het is een belangrijke expertise voor leidinggevenden in de logistieke sector en het is inmiddels een serieus nieuw vakgebied geworden met een eigen vocabulaire. Men spreekt over ‘coachingsopzet’, ‘commitment’ en ‘bewegingstechnnieken’. Tijdens bijeenkomsten (die landelijk of in bedrijven worden georganiseerd), wisselt men ervaringen uit en worden succesvolle manieren besproken om de borging in te richten. Wat vooral opvalt is het enthousiasme waarmee de coaches aan het werk zijn en het plezier dat  ze eraan beleven om mensen van A naar B te brengen. ‘Coachen is kicken’ en dat geldt zeker ook voor het coachen van fysiek werk.

‘Werk aan fysiek werk’

Lees ook in deze serie ‘Werk aan fysiek werk’ van Bert van de Wijdeven:


Training van arbeidsmotoriek verhoogt productiviteit

Logistiek Link

Discussieer mee over dit onderwerp op Logistiek Link!

Reageer op dit artikel