blog

Grote ego’s frustreren ketenprestaties

carrière & mensen

Grote ego’s frustreren ketenprestaties
EK

Tijdens het EK leverde het Nederlands elftal een wanprestatie. Ondanks een aantal buitengewoon getalenteerde spelers leek het spel nergens op. De eerste analyses wijzen op onenigheid in de groep veroorzaakt door een aantal spelers met een ‘te groot ego’. Wat kunnen supply chains leren van (niet functionerend) voetbalteams?!

Spelers in een voetbalteam, de verschillende landen in de Europese Monetaire Unie en de verschillende autonome bedrijven die gezamenlijk een supply chain vormen; in alle drie de gevallen is er sprake van meervoudige ‘actoren’ die gezamenlijk iets willen bereiken. De spelers in het voetbalteam willen kampioen worden; de Europese landen willen economische voorspoed bereiken (of tenminste de Eurocrisis afwenden) en de ketenspelers willen meerwaarde voor de eindgebruiker creëren (sneller, beter, goedkoper, duurzamer, innovatiever).

 

Multi-actor procesmanagement

Het fascinerende van groepen van actoren die een gezamenlijk doel nastreven is dat sommige daar heel succesvol in zijn terwijl anderen jammerlijk falen. Het succes van een groep wordt bepaald door de kwaliteit van de afzonderlijke actoren (een keten is zo sterk als de zwakste schakel) maar vooral ook door de mate waarin men elkaar weet te vinden en ze bereid zijn samen te werken. Het vakgebied multi-actor procesmanagement bestudeert deze materie. Deze theorie gaat niet zozeer uit van het gezamenlijk belang waar iedereen zich ondergeschikt aan moet maken, maar neem als startpunt het belang en de waarde van de individuele actoren alsmede de interactie tussen de individuele actoren.

 

Ken uzelf en verdiep u in de ander

Actoren hebben een waarde en een belang. De waarde van de actor is de reden waarom deze überhaupt in de groep zit. Het uitgangspunt is dat iedereen in de groep waarde toevoegt aan het geheel. Het is van belang dat alle actoren heel goed weten welke unieke kwaliteiten elke actor toevoegt aan de groep en dat ze beseffen dat zonder die actor de groep minder sterk is. Daarnaast heeft elke actor een belang; een actor wil iets bereiken en is bereid daar iets voor te doen. Bij elke samenwerking is het essentieel om je heel expliciet in de individuele belangen van de andere actoren te verdiepen. Samenwerken lukt alleen als je in staat bent om de ander uit te leggen wat jij wilt bereiken en als jij heel goed weet wat de ander wil bereiken. Het adagium is daarom: ken uzelf en verdiep u in de ander. Dat lijkt een open deur, maar blijkt in de praktijk verassend vaak onvoldoende te gebeuren.

 

Excellent onderhandelen

Het kenmerk van actoren is ook dat ze voortdurend in interactie met elkaar zijn, vaak ook 1-op-1. Voor deze interacties komt de basiskennis van het ‘excellent onderhandelen‘ (ook wel bekend als de Harvard methode) goed van pas. In plaats van te hakketakken over de prijs (waarmee een win-loose situatie wordt gecreëerd, en daarmee een vechtcultuur), staat het zoeken naar de onderliggende belangen, en een resultaat waar beide belangen gediend zijn (win – win en een vruchtbare samenwerking) centraal. Dat gemeenschappelijk belang is er vrijwel altijd, maar daarvoor is het wel nodig om open, eerlijk en transparant naar elkaar te zijn en dat er een basis van respect en vertrouwen is.

 

Dienend leiderschap

Als de samenwerking tussen actoren misloopt, wordt er al snel gewezen op falend leiderschap; niet voor niets wordt er nu openlijk getwijfeld over het aanblijven van bondscoach Bert van Marwijk. Vaak wordt gezegd dat het gezamenlijk doel alleen gehaald kan worden als er een sterke leider is die alles bepaald volgens een overall masterplan waar iedereen zich ondergeschikt aan moet maken. De gebeurtenissen in de Sovjet-Unie hebben pijnlijk duidelijk gemaakt dat dit niet altijd werkt. De basis voor succes ligt daarom niet bij de leider maar bij de actoren zelf. Als die hun ego’s niet in toom kunnen houden en opzichtig alleen het eigen belang dienen, is de samenwerking gedoemd te mislukken. Het is de taak van een leider om voortdurend duidelijk te maken aan alle actoren hoe het eigen belang is gediend bij nastreven van het gezamenlijk belang en te benadrukken dat individuele actoren niet in staat zijn zelfstandig hun eigenbelang te dienen maar elkaar keihard nodig hebben. De leider is niet de baas maar beoefent dienend leiderschap en creëert de cultuur van openheid, transparantie en vertrouwen.

 

De sleutel voor succes

Als multi-actor processen eenvoudig waren dan zou het Nederlands elftal ons trots hebben gemaakt, zouden we de Eurocrisis snel opgelost hebben en zouden ketens veel meer als zodanig functioneren. Samenwerken is vooral ook hard werken. Beseffen dat de ego’s uiteindelijk alleen gediend zijn bij samenwerken, je verdiepen in de belangen en waarden van de ander en voortdurend in gesprek blijven met de andere actoren is de enige sleutel tot succes die te geven is.

 

Lees ook:

Wint uw Supply Chain het van Ajax?

Leiderschap in supply chains vraagt om verlicht despoot

Reageer op dit artikel