nieuws

Logistiek vastgoed: XXL-dc, landmark Wehkamp en LPM

Warehousing

De logistiek vastgoedmarkt kende het afgelopen jaar hoogtepunten met meest in het oog springend het nieuwbouwproject van Action in Echt, Wehkamp dat historie wil schrijven met het grootste gemechaniseerde e-commerce dc van Europa, de introductie van XXL-dc’s en het hoofdpijndossier Logistiek Park Moerdijk (LPM).

Logistiek vastgoed: XXL-dc, landmark Wehkamp en LPM

De positieve stemming waarmee de logistiek vastgoedmarkt 2012 afsloot, kreeg dit jaar een vervolg. DO Research opende dit logistiek vastgoedjaar met een rapport waarin werd vastgesteld dat in 2012 in Nederland circa 490.000 vierkante meter aan nieuwe distributiecentra werd opgeleverd. Dat was volgens de researchers van DO ruim vijftig procent meer dan in 2011, toen circa 320.000 vierkante meter aan nieuw logistiek vastgoed werd opgeleverd. Ook stelde DO Research vast dat dit jaar een verdere stijging zou plaatsvinden in de opname van distributiecentra gericht op e-fulfilment onder invloed van de alsmaar uitdijende e-commerce-industrie.

Logistiek knooppunten profiteren

Ook CBRE sloot zich kort daarop ook aan bij het positieve bericht van DO Research. In zijn MarketView Logistics-rapportage meldt de vastgoedadviseur dat de logistiek vastgoedmarkt zich bewezen veerkrachtig toont in een zwakke economie, maar ook in deze sector concentreren gebruikers zich in toenemende mate op de sterkste locaties. CBRE stelt in februari dat uit marktgegevens blijkt dat vooral de sterkste logistieke knooppunten profiteren van de vraag naar logistiek vastgoed. Maar liefst 75 procent van de totale opname vond in 2012 plaats in de zuidelijke ‘transport corridor’, die ongeveer loopt van Rotterdam naar logistieke hotspot van Venlo.

Twente wil derde logistieke hotspot worden

Dat webwinkels steeds meer behoefte hebben aan opslagruimte werd in februari duidelijk toen het Nederlandse Coolblue in bestaand pand in logistieke hotspot Tilburg een tweede distributiecentrum opende voor de afhandeling van voornamelijk witgoedorders. Over logistieke hotspots gesproken, in Twente slaat in februari de hotspotkoorts in alle hevigheid toe. De lat wordt in Twente hoog gelegd want deze regio wil onder aanvoering van ambassadeur Mark van Onna in 2020 behoren tot de top drie van logistieke hotspots van Nederland.

Behoefte aan 25 miljoen vierkante meter distributieruimte

Begin maart publiceert Jones Lang LaSalle (JLL) een rapport waarin wordt vastgesteld dat door nieuwe retail distributienetwerken de komende vijf jaar bij Europese retailers een dringende behoefte ontstaat aan 25 miljoen vierkante meter extra logistieke ruimte. Volgens de opstellers van dit vastgoedrapport, ‘A new logistics real estate landscape’, komt deze vraag voort niet alleen voort uit de toenemende levering aan fysieke winkels, maar vooral ook door de steeds groter wordende groei aan online verkopen. Die vragen om een vernieuwd distributieproces, aldus JLL.

Grote klapper door Action

De eerste grootste klapper dit jaar kwam op het conto van Action dat begin april aankondigt dat het een distributiecentrum van honderdduizend vierkante meter laat bouwen in Businesspark Midden-Limburg bij het Limburgse Echt-Susteren. Een nieuw dc is nodig want het snelgroeiende Noord-Hollandse bedrijf, inmiddels in handen van een Engelse investeerder, wil het winkelimperium uitbreiden naar Duitsland, Frankrijk en België. Action had ook locaties op het oog in Duitsland en Frankrijk maar mede door ingrijpen van minister Kamp bleef de retailer toch trouw aan Nederland. In het nieuwe distributiecentrum zullen over twee jaar circa zeshonderd mensen werkzaam zijn.

Nieuwbouw Koops na brand

Ook goed nieuws was er in april voor internationaal logistiek dienstverlener Wolter Koops. In november 2012 werd de hoofdvestiging in Zeewolde getroffen door een zware brand. Door een versnelde procedure kon Koops de handtekening zetten voor de aankoop van een nieuw stuk grond van 8,4 hectare in hetzelfde Zeewolde niet ver van het pand dat in vlammen opging. Afgelopen oktober werd de eerste paal geslagen voor het nieuwe bedrijfspand dat eind 2014 klaar moet zijn.

Wehkamp overweegt verhuizing

In mei wordt duidelijk dat Wehkamp op zoek is naar een vestigingslocatie voor een nieuw distributiecentrum. Scheidend topman Paul Nijhof liet zich de Stentor ontvallen dat nieuwbouw nodig is om het uitdijende assortiment onder de pannen te brengen en dat met een efficiënte logistiek het magazijn uit te krijgen. In het bewuste artikel in de Stentor wordt gerept over een mogelijke nieuwe dc-locatie in Zwolle. Wehkamp reageerde hierop door te stellen dat pas na de zomer een besluit wordt genomen.

Venlo voor zesde keer logistieke hotspot nr. 1

Feest was het in mei in Venlo-Venray want deze regio wordt voor de zesde keer door een expertpanel uitgeroepen tot logistieke hotspot van het jaar. De komst van Sligro, Microsoft, Philips en ModusLink naar Venray zorgen er voor dat deze regio de absolute logistieke hotspot koning van Nederland is. Forever Direct, producent van aloë vera producten, viert op hetzelfde moment in West-Brabant een feestje met de opening van het EDC op logistiek bedrijvenpark Borchwerf in Oud Gastel bij Roosendaal.

BREEAM Outstanding

Om BREEAM kan de logistiek vastgoedmarkt niet meer heen. Bijna ieder nog nieuw te bouwen dc beschikt zo onderhand over dit duurzaamheidscertificaat. Retailers, verladers maar ook grote logistiek dienstverleners gaan voor de hoogste haalbare BREEAM score. Zo is logistiek vastgoedontwikkelaar DokVast op Vossenberg II in Tilburg vergevorderd met de bouw van een distributiecentrum dat na oplevering duurzamer is dan het landmark dc van Lidl in Heerenveen dat afgelopen juni werd opgeleverd. Het distributiecentrum dat in Vossenberg II vereist heeft inmiddels een BREEAM-NL Outstanding ontwerpcertificaat verdiend, met tot op heden de hoogste duurzaamheidscore van Nederland. DB Schenker heeft sinds oktober een groot deel van het pand in gebruik om daar de logistiek te verzorgen voor Nokia Solutions and Networks (NSN).

Grootste zonnepanelen dak van Europa

In juni opent Hitachi Data Systems (HDS) een nieuw Europees distributiecentrum (zie foto). Het nieuwe pand op bedrijventerrein Wildeman in Zaltbommel is het grootste Hitachi dc ter wereld en is opvallend vanwege de grote hoeveelheid zonnepanelen op het dak. Het nieuwe pand (ook BREEAM gecertificeerd) op bedrijventerrein de Wildeman is bedoeld voor de EMEA-regio (Europa, Midden-Oosten en Afrika) en bestaat uit een assemblage- en kantoorruimte van in totaal ruim 28.000 vierkante meter op een kavel van 45.000 vierkante meter. Dat is ruim twee keer zo groot als de oude locatie in Waardenburg dat 12.000 vierkante meter groot was. Opmerkelijk is dat het dc beschikt over het grootste zonnecellen dak (17.000 vierkante meter) van Europa.

Tekort aan bouwgrond dreigt

Later in juni slaat Archicom alarm. Er dreigt namelijk een groot tekort aan grote kavels voor de bouw van nieuwe distributiecentra op met name multimodaal ontsloten locaties. Geschikte bouwgrond is lastig te vinden voor bedrijven uit de zwaardere milieucategorieën zoals industrie, productie en vooral logistiek die het zwaarst wordt getroffen door deze schaarste. Archicom trekt deze conclusie op basis van een analyse van de eigen actuele database van duizenden beschikbare hoogwaardige bouwkavels van meer dan duizend vierkante meter die zijn ondergebracht in een nieuwe online databank getiteld: bouwgrond.nl.

Uitbreiding Canon op Maasvlakte

Canon Europe maakt in juli bekend dat het een nieuw EDC op de Rotterdamse Maasvlakte wil bouwen. Samen met huis logistiek dienstverlener Nippon Express wordt een nieuw pand gebouwd op de Maasvlakte. De distributieactiviteiten in Amstelveen, Rotterdam en Schiphol Rijk worden ondergebracht onder één dak. Canon wil de exacte locatie, systemen, bouwer en ontwerper en afmetingen niet bekend maken. Het EDC wordt 100.000 tot 120.000 vierkante meter groot is medio 2015 operationeel.

Venlo meest aantrekkelijke Europese logistieke hotspot

In diezelfde maand presenteert Prologis een rapport waaruit blijkt dat logistieke hotspot Venlo de meest aantrekkelijke logistieke vestigingslocatie is in Europa. De logistiek vastgoedontwikkelaar baseert deze conclusie op basis van een top tien van meest aantrekkelijke logistieke locaties in Europa die tot stand is gekomen op basis van onderzoek onder gebruikers van distributiecentra.

Drielaags logistiek centrum bij Schiphol

Een opmerkelijk plan: de Italiaanse logistiek vastgoed ontwikkelaar Vailog en gebiedsontwikkelaar SADC kondigen in juli aan dat er een marktonderzoek komt voor de ontwikkeling van een drie verdiepingen hoog multimodaal logistiek centrum op Schiphol Trade Park aan de A4 bij Schiphol. Rondom de luchthaven dreigt overigens op middellange termijn een tekort aan locaties voor grootschalige logistiek, blijkt uit onderzoek dat adviesbureau Ecorys. Als de grotere vraag naar logistieke terreinen werkelijkheid wordt, is het geplande aanbod in de Schiphol regio ontoereikend en dreigt op termijn een tekort aan locaties te ontstaan van ongeveer 200 hectare, aldus de opstellers van het onderzoek.

Prologis wil op eigen risico gaan bouwen

Ook Bram Verhoeven van Prologis voorziet een dreigend tekort voor  Schiphol. Hij stelt in het septembernummer van Logistiek Magazine: “Er is weer extra ruimte nodig, bovendien wordt meer naar de lange termijn gekeken, waarbij ook serieus wordt gekeken naar de regio Schiphol.”
In hetzelfde artikel zegt hij dat er nog weinig modern logistiek vastgoed beschikbaar is in de goede logistieke hotspots, hoewel Schiphol een iets andere rol heeft. Ook overweegt Prologis volgens Verhoeven om distributiecentra weer op risico te bouwen. Opmerkelijk aangezien deze wijze van bouwen sinds de start van de crisis niet meer in zwang is. “Het is niet meer het verboden woord”, aldus Verhoeven.

Tilburg wordt logistiek knooppunt voor Tesla

Feest in logistieke hotspot Tilburg want Tesla opent een distributiecentrum van waaruit het nieuwe elektrisch aangedreven S-model wordt gedistribueerd in Europa. Vanuit het assemblage – en distributiecentrum, dat Tesla voor tien jaar huurt, worden de logistiek, de distributie en opslag van reserveonderdelen, de training en het onderhoud verzorgd van de S-modellen. De komst van het automerk, waar ondernemer Elon Musk aan de wieg van heeft gestaan, levert Tilburg vijftig extra arbeidsplaatsen op. Verwachting is dat er het honderd zijn tegen het eind van dit jaar.

Logistiek vastgoed zit in de lift

DO Research maakt in september bekend dat in de eerste helft van 2013 circa 410.000 vierkante meter aan nieuwe logistieke ruimte is opgeleverd. Dat is bijna 60 procent meer dan in de eerste helft van 2012 toen circa 260.000 vierkante meter werd gerealiseerd.

Wehkamp verhuist naar Zwolle

Begin november maakt Wehkamp bekend dat het in Zwolle het grootste geautomatiseerde distributiecentrum van Europa gaat ontwikkelen. De bouw van het toekomstige landmark dc op logistiek bedrijvenpark Hessenpoort kost meer dan honderd miljoen euro. Logistiek vastgoedontwikkelaar WDP investeert circa 25 tot 30 miljoen euro in het gebouw en de grond. Knapp is verantwoordelijk voor de automatisering van het pand. Hercuton bouwt het pand. Na Wehkamp maken ook concurrenten Zalando en Amazon bekend dat ze achtereenvolgens in Duitsland en Oost-Europa (Polen en Tsjechië) fors gaan uitbreiden).

Groeiende vraag naar XXL-dc’s

Vastgoedadviseur CBRE concludeert in een onderzoek dat de vraag in Europa naar distributiecentra met een omvang van boven de 50.000 vierkante meter aanzienlijk zal toenemen. De groeiende vraag naar deze zogeheten ‘XXL-distributiecentra’, waar ook in Nederland sprake van is, wordt volgen CBRE met name veroorzaakt door de herinrichting van logistieke ketens en de snelle groei van online winkelen.

Ikea wil e-commerce dc in Nederland

Ook Ikea gaat in deze trend mee. In een interview met het Financieele Dagblad kondigt e-commerce manager Peder Apelgren aan dat het Zweedse meubelconcern in Nederland een e-commerce distributiecentrum wil openen. De reden voor het plan is dat de verkoop in de deze zomer geopende webwinkel beter verloopt dan verwacht. Apelgren geeft niet prijs waar het pand moet komen en hoe groot het wordt.

Second opinion LPM

En dan het hoofdpijndossier Logistiek Park Moerdijk (LPM). De verantwoordelijke provinciebestuurders onder aanvoering van gedeputeerde Yves de Boer (Ruimtelijke Ontwikkeling en Wonen) wilden dit jaar eindelijk de definitieve goedkeuring krijgen voor de bouwstart van LPM. In september liep dit voornemen voor de zoveelste keer vertraging op. De Statenfracties van SP en CDA eisen een second opinion waarin vijf experts onderzoek doen naar het nut en noodzaak van LPM.

Forse kritiek op LPM

Na een vertraging komen begin deze maand dan uiteindelijk de bevindingen van de second opinion naar buiten. De commissie van vijf wijzen is niet mals in haar oordeel. Ze onderschrijft dat Noord-Brabant een sterke positie en potentie in de logistiek heeft maar dat er onvoldoende rekening wordt gehouden met de onzekerheid die verbonden is aan lange termijn economische & ruimtelijke ontwikkeling. Hierdoor is de commissie zeer sceptisch over de veronderstelde potentie van LPM als VAL/VAS hub met een terreingrootte groter dan vijf hectare. Pijnlijk is ook dat de onderzoekers concluderen dat de plannen voor een logistiek park in de oksel van A16 en A59 ‘meer lijken te passen bij de jaren negentig dan bij 2013’.

Gedeputeerde gooit niet de handdoek

Ondanks de kritische opmerkingen is gedeputeerde De Boer niet van plan om de handdoek in de ring te gooien De Boer vindt, zo zegt hij tegen BN De Stem, nog altijd dat het LPM moet worden ontwikkeld. Al zal dat nu wel later gebeuren dan is gepland. De second opinion komt op vrijdag 17 januari aan de orde in een vergadering van Provinciale Staten. Wordt vervolgd dus in 2014.

Reageer op dit artikel